IV U 824/23

<p>Sygn. akt IV U 824/23</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 24 stycznia 2024 r.</p> <p>Sąd Okręgowy w Elblągu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie następującym:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Tomasz Koronowski</p> <p> <strong> <!-- -->po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. w Elblągu na posiedzeniu niejawnym</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->sprawy z odwołania <span class="anon-block">J. G.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 25 sierpnia 2023 r., znak <span class="anon-block"> (...)- (...)</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->o należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne</strong> </p> <p>I.  zmienia zaskarżoną decyzję w części w ten sposób, że stwierdza, iż <span class="anon-block">J. G.</span> nie ma obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia indywidualnej pozarolniczej działalności gospodarczej za miesiące sierpień i listopad 2018 r., styczeń i luty 2019 r., styczeń i listopad 2020 r. oraz styczeń i wrzesień 2021 r.;</p> <p>II.  oddala odwołanie w pozostałym zakresie.</p> <p>Sygn. akt IV U 824/23</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Ubezpieczony <span class="anon-block">J. G.</span> wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">O.</span> nr <span class="anon-block"> (...)</span> z dnia 25 sierpnia 2023r., znak: <span class="anon-block">(...)</span> stwierdzającej, że za skarżącego, jako osobę prowadzącą pozarolniczą działalność, za okres od lipca 2018r. do grudnia 2021r. występuje obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne w podwójnej wysokości z następujących rodzajów działalności: z indywidualnej pozarolniczej działalności gospodarczej i z działalności prowadzonej w formie <span class="anon-block"> spółki cywilnej Usługi (...)</span> <span class="anon-block"> s.c. (...)</span>, <span class="anon-block">G. K.</span>. Ubezpieczony wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, że w okresie od lipca 2018r. do grudnia 2021r. podlegał on obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jedynie z tytułu prowadzenia indywidualnej pozarolniczej działalności gospodarczej. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 66)">art. 66 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a>, gdyż przepis ten nie wskazuje, że wspólnicy spółki cywilnej podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.</p> <p>Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Organ rentowy podnosił, że zgodnie z przepisami obowiązującymi do 31 grudnia 2021r. ubezpieczony obowiązany był do opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne w podwójnej wysokości z dwóch rodzajów działalności.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił i zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Ubezpieczony <span class="anon-block">J. G.</span> od dnia 16 maja 1990r. prowadzi własną działalność gospodarczą w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne, a konkretnie zajmuje się usługami geodezyjnymi i kartograficznymi. Od dnia 9 lipca 2013r. prowadzi działalność w formie spółki cywilnej i w ramach tej spółki również wykonywał usługi geodezyjne i kartograficzne.</p> <p>Ubezpieczony w miesiącach sierpień i listopad 2018r., styczeń i luty 2019r., styczeń i listopad 2020r., styczeń i wrzesień 2021r. nie osiągał przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej.</p> <p>Podkreślić należy, że stan faktyczny w sprawie był pomiędzy stronami bezsporny. Istotne znaczenie ma ocena prawna sytuacji ubezpieczonego.</p> <p>W tym zakresie należy wskazać, że zgodnie z art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 (art. 5;art. 5 pkt. 21)">art. 5 pkt 21 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych</a> (obecnie Dz.U. z 2024r. poz. 146; dalej: ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej) użyte w ustawie określenie osoba prowadząca działalność pozarolniczą oznacza osobę, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981370887" title="Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 137, poz. 887 (art. 8;art. 8 ust. 6)">art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych</a> (obecnie Dz.U. z 2023r. poz. 1230 ze zmianami; dalej: ustawa systemowa). W myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy systemowej za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018r. - Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, z wyjątkiem ust. 6a.</p> <p>Zgodnie z art. 82 ust. 5 pkt 1 i 9 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej (w brzmieniu obowiązującym za okres objęty zaskarżoną decyzją) rodzajami działalności są m.in. działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki cywilnej oraz inna niż określona w pkt 1-8 <br/>pozarolnicza działalność gospodarcza na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Stosownie do art. 82 ust. 3 tej samej ustawy jeżeli ubezpieczony prowadzący działalność pozarolniczą uzyskuje przychody z więcej niż jednego z rodzajów działalności określonych w ust. 5, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana odrębnie od każdego rodzaju działalności, z zastrzeżeniem ust. 4. Nie ma wobec tego wątpliwości, że – wbrew stanowisku skarżącego – prowadził on w okresie spornym działalność kwalifikowaną jako wykonywana w dwóch odrębnych formach, przy czym co do zasady z obu tych działalności wynikał obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne.</p> <p>Przepis art. 82 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej wyraźnie uzależnia jednak powstanie obowiązku uiszczania składki na ubezpieczenie zdrowotne od uzyskiwania przychodów. Błędne było zatem przyjęcie przez organ rentowy założenia, że okresowe nieuzyskiwanie przychodów z drugiego rodzaju działalności gospodarczej nie ma znaczenia dla powstania obowiązku składkowego dotyczącego tego drugiego rodzaju działalności.</p> <p>Powyższe unormowanie odnosi się do pojęcia przychodów, dlatego należy uznać, że dopiero ich osiągnięcie wywołuje skutek w postaci obowiązku opłaty należnej składki. Jeżeli bowiem powstaje zbieg tytułów, to obwiązek odprowadzenia składki na ubezpieczenie zdrowotne zaistnieje z chwilą, gdy z obu tytułów zostanie osiągnięty przychód (patrz wyrok SA w Szczecinie z dnia 7 lipca 2009r. w sprawie III AUa 281/09 SA Sz 2011/1/144-151, wyrok SA w Gdańsku z dnia 7 lipca 2015r. w sprawie III AUa 233/15, wyrok SA w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2014r. w sprawie III AUa 823/13, wyrok SA w Gdańsku z dnia 9 sierpnia 2016r. w sprawie III AUa 1001/16). Z poglądami prezentowanymi w tych wyrokach Sąd Okręgowy w pełni się zgadza. Trzeba też podkreślić, że odmiennie kształtuje się obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne w przypadku, gdy prowadzenie działalności gospodarczej jest jedynym tytułem do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, osiąganie przychodu w takiej sytuacji jest dla opłacania składki zdrowotnej nieistotne. Ustawa reguluje bowiem, że podstawę składki dla tych osób stanowi nie osiągnięty przychód, ale zadeklarowana kwota.</p> <p>Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że ubezpieczony w kontrolowanym okresie nie osiągnął przychodu z prowadzonej indywidualnie działalności gospodarczej w miesiącach sierpniu i listopadzie 2018r., styczniu i lutym 2019r., styczniu i listopadzie 2020r. oraz styczniu i wrześniu 2021r.</p> <p>Należy wobec tego podkreślić, że składka na ubezpieczenie zdrowotne rozliczana jest w okresach miesięcznych, co jasno wynika z art. 79 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, zgodnie z którym składka jest miesięczna i niepodzielna, a przy tym art. 82 ust. 3 tej samej ustawy nie wprowadził odrębnej od przywołanej zasady metody ustalania okresów rozliczeniowych. Oznacza to zatem, że za wskazane wyżej te miesiące, w których ubezpieczony nie osiągnął przychodu z działalności prowadzonej indywidualnie (czyli wykonywanej nie w formie spółki cywilnej), nie obciążał go obowiązek opłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia indywidualnej pozarolniczej działalności gospodarczej.</p> <p>Musiało to skutkować częściową zmianą zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów przywołanych wyżej i w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 kpc</a> przez stwierdzenie, że <span class="anon-block">J. G.</span> nie ma obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia indywidualnej pozarolniczej działalności gospodarczej za miesiące sierpień i listopad 2018r., styczeń i luty 2019r., styczeń i listopad 2020r. oraz styczeń i wrzesień 2021r. (punkt I. wyroku).</p> <p>Skoro zaś w pozostałych miesiącach ubezpieczony osiągał przychód z obu źródeł, tj. zarówno z działalności gospodarczej prowadzonej osobiście i z działalności prowadzonej w ramach spółki cywilnej, odwołanie w pozostałym zakresie podlegało oddaleniu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14}§ 1 kpc</a> (punkt II. wyroku).</p> </div>