I Ns 253/23
Sądy powszechne2024-01-25
Sygnatura
I Ns 253/23
Data orzeczenia
2024-01-25
Rodzaj
DECISION
Sędziowie
Karolina Malinowska-Krutul (PRESIDING_JUDGE)
Podstawa prawna
Treść orzeczenia
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt I Ns 253/23</strong>
</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>
<strong>
<!-- -->Dnia 25 stycznia 2024r. </strong>
</p>
<p>Sąd Rejonowy w Zambrowie I Wydział Cywilny w składzie:</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Przewodniczący – sędzia Karolina Malinowska-Krutul</strong>
</p>
<p>
<strong>
<!-- --> Protokolant – Kinga Dzieniszewska</strong>
</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2024r. w Zambrowie</p>
<p>na posiedzeniu jawnym sprawy</p>
<p>z wniosku <span class="anon-block">P. S.</span>
</p>
<p>z udziałem <span class="anon-block">M. K.</span>, <span class="anon-block">J. K.</span>
</p>
<p>o zniesienie współwłasności</p>
<p>
<strong>
<!-- -->postanawia:</strong>
</p>
<p>1.
oddalić wniosek,</p>
<p>2.
przyznać biegłemu sądowemu z zakresu geodezji <span class="anon-block">K. S.</span> za sporządzenie opinii w sprawie kwotę 421,05 (czterysta dwadzieścia jeden i 05/100) złotych, którą to kwotę w całości wypłacić tymczasowo z sum budżetowych Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w Zambrowie),</p>
<p>3.
nakazać pobrać solidarnie od <span class="anon-block">P. S.</span>, <span class="anon-block">M. K.</span>, <span class="anon-block">J. K.</span> kwotę 1.036,43 (jeden tysiąc trzydzieści sześć i 43/100) złotych tytułem brakujących kosztów sądowych.</p>
<p>Sygn. akt I Ns 253/23</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Wnioskodawca <span class="anon-block">P. S.</span> oraz uczestnicy postępowania <span class="anon-block">M. K.</span> i <span class="anon-block">J. K.</span> złożyli w tut. Sądzie zgodny wniosek o zniesienie współwłasności nieruchomości oznaczonej jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> położonej w <span class="anon-block">Z.</span>, powiat <span class="anon-block"> (...)</span>, gmina <span class="anon-block">Z.</span>, o pow. 0,4229 ha obręb <span class="anon-block"> (...)</span> dla której Sąd Rejonowy w Zambrowie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span> poprzez :</p>
<p>- przyznanie na wyłączną własność <span class="anon-block">P. S.</span> nieruchomości oznaczonej nr <span class="anon-block">(...)</span> (powstałej po podziale <span class="anon-block">działki nr (...)</span>) położonej w miejscowości <span class="anon-block">Z.</span>, przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, o pow. 0,2507 ha</p>
<p>- przyznanie na wyłączną własność <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">J.</span> małżonkom <span class="anon-block">K.</span> na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej nieruchomości oznaczonej nr <span class="anon-block">(...)</span>, (powstałej po podziale <span class="anon-block">działki nr (...)</span>) położonej w miejscowości <span class="anon-block">Z.</span>, przy <span class="anon-block">ulicy (...)</span>, o pow. 0,1722 ha</p>
<p>zgodnie z załączoną mapą z projektem podziału nieruchomości z dnia 1 września 2023 roku.</p>
<p>Strony wniosły też o ustanowienie służebności drogi koniecznej - nieodpłatnej na nieruchomości oznaczonej jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> na rzecz każdoczesnego właściciela działki oznaczonej jako <span class="anon-block">działka nr (...)</span> zgodnie z załączoną do wniosku mapą z projektem podziału nieruchomości.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sad ustalił i zważył, co następuje :</strong>
</p>
<p>Strony są współwłaścicielami <span class="anon-block">działki nr (...)</span> położonej w <span class="anon-block">Z.</span>, powiat <span class="anon-block"> (...)</span>, gmina <span class="anon-block">Z.</span>, o pow. 0,4229 ha obręb <span class="anon-block"> (...)</span> dla której Sąd Rejonowy w Zambrowie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>. Działka ta stanowi zatem współwłasność małżonków <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">J. K.</span> - udział ½ oraz <span class="anon-block">P. S.</span> – udział ½ (<span class="anon-block">księga wieczysta (...)</span>) .</p>
<p>Na przedmiotowej <span class="anon-block">działce (...)</span> wnioskodawca <span class="anon-block">P. S.</span> wzniósł budynek gospodarczy - garaż oraz rozpoczął wznoszenie drugiego budynku mieszkalnego – wylał pod niego fundamenty (wyjaśnienia wnioskodawcy).</p>
<p>Powyższe okoliczności pozostawały poza sporem.</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 622)">art. 622 kpc</a> gdy wszyscy współwłaściciele złożą zgodny wniosek co do sposobu zniesienia współwłasności, sąd wyda postanowienie odpowiadające treści wniosku, jeżeli spełnione zostanie wymaganie, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 621;art. a)">art. 621, a</a> projekt podziału nie sprzeciwia się prawu ani zasadom współżycia społecznego, ani też nie narusza w sposób rażący interesu osób uprawnionych.</p>
<p>Zdaniem Sądu sposób podziału zaproponowany we wniosku jest sprzeczny z przepisami prawa i służy jego obejściu. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji, który wypowiedział się, iż zaproponowany we wniosku podział nieruchomości nie jest prawnie dopuszczalny (k. 23-25, k. 34 i odwr, opinia główna i uzupełniająca).</p>
<p>Przede wszystkim zauważyć należy, iż przedmiotowa nieruchomość <span class="anon-block">(...)</span> została oznaczona jako <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820300210" title="Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - Dz. U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ()">PS</a> pastwiska trwałe i zgodnie z ewidencją nieruchomości grunty te stanowią nieruchomości rolne . Co więcej - po podziale powstałyby działki gruntu mniejsze niż 0,3000 ha. Tymczasem ustawodawca wprowadza ograniczenia co do podziału nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne. Wydzielenie „tak małych” działek nie jest proste z punktu widzenia prawa. Jest to możliwe, gdy wydzielony w ten sposób teren powiększy sąsiednią nieruchomość lub gdy podział nieruchomości rolnej będzie związany z regulacją granic miedzy sąsiadującymi działkami. Z takimi sytuacjami nie mamy do czynienia w realiach sprawy.</p>
<p>Ustawodawca wprowadził bowiem ograniczenia odnoszące się do podziału nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne – wskazane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 93;art. 93 ust. 2 a)">art. 93 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami</a> (Dz. U. 2023 poz. 344 z późn. zm). Taki podział, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha jest dopuszczalny tylko pod warunkiem, że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami.</p>
<p>Zgodnie z art. 92 ust. 1 ww. ustawy, za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne, uznaje się nieruchomości wskazane w katastrze jako użytki rolne albo grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, a także wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.</p>
<p>W przypadku gdy nieruchomość jest wykorzystywana na cele rolne i leśne, to ustalenie dla niej warunków zabudowy, likwiduje ograniczenia wyszczególnione w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 93;art. 93 ust. 2 a)">art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami</a> i umożliwia zagospodarowanie terenu zgodnie z decyzją. Zatem innymi słowy - wydzielona działka może być mniejsza niż wymagane minimum dla działki rolnej - 0,3 ha (nawet jeśli nie będzie powiększać działki sąsiedniej ani regulować granic) - jeżeli mamy do czynienia z decyzją o warunkach zabudowy.</p>
<p>Jednakże - w niniejszej sprawie decydujący co do prawnej możliwości wykonania proponowanego podziału nieruchomości jest fakt, że wydana decyzja, ustala co prawda warunki zabudowy, ale - dla zabudowy <span class="underline">
<!-- -->zagrodowej.</span>
</p>
<p>Tymczasem inaczej sprawa ma się w przypadku ustalenia warunków zabudowy na zabudowę zagrodową w gospodarstwach rolnych. Jak zważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 listopada 2013 r. (II SA/Po 888/13), istotą decyzji o warunkach zabudowy budynku mieszkalnego i gospodarczego w zabudowie zagrodowej, jest kontynuacja funkcjonowania gospodarstwa rolnego, zatem taka decyzja nie niweluje ograniczeń związanych z podziałem nieruchomości rolnych, o których mowa w art., 93 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (ust. 2 a)">ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami</a>.</p>
<p>Reasumując zaproponowany przez strony postepowania sposób podziału nieruchomości nie spełnia warunków <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971150741" title="Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 1997 r. Nr 115, poz. 741 (art. 95)">art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami</a>. Dodatkowo, skutkowałby wydzieleniem działek o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha – jednak jego celem nie jest ani powiększenie sąsiedniej nieruchomości, ani też regulacja granic, a więc nie realizuje także wyjątków zawartych w art. 93 ust. 2a ww. ustawy.</p>
<p>Co istotne, wydana na przedmiotową nieruchomość decyzja o warunkach zabudowy dotyczy zabudowy zagrodowej, w związku z czym grunt objęty wnioskiem nadal posiada charakter rolny – co wyklucza wykonanie podziału w oparciu o uzyskaną decyzję.</p>
<p>Sąd nie mógł również uwzględnić wniosku w oparciu o art. 95 podpunkt 7 Ustawy, zgodnie z którym to „niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego.</p>
<p>Jak słusznie zauważył WSA w Lublinie w wyroku z 4.07.2023 r., II SA/Lu 253/23, LEX nr 3591257, „niezbędność” wydzielenia działki budowlanej dla korzystania z budynku mieszkalnego to nie tylko opłacalność czy wygoda, lecz wydzielenie takiej działki <span class="underline">
<!-- -->musi być konieczne dla prawidłowego korzystania z posadowionego na niej budynku mieszkalnego</span>, a nie jedynie korzystne. Nie ma w realiach sprawy spełnionej przesłanki „konieczności” – „niezbędności”. Należy zwrócić uwagę, nadto że przepis art. 95 pkt 7 u.g.n. dotyczy tylko wydzielania działek wokół <span class="underline">
<!-- -->budynków mieszkalnych</span> i nie jest możliwe dokonanie na podstawie tego przepisu wydzielenia działki wokół budynku o innej funkcji. Tymczasem w niniejszej sprawie wnioskodawca ma wzniesiony garaż - budynek gospodarczy, natomiast budynek mieszkalny jest na etapie wylanych fundamentów. Na moment orzekania Sąd nie mógł zatem wniosku uwzględnić, uznając go za co najmniej przedwczesny.</p>
<p>Z powyższych względów wniosek oddalono, na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 622;art. 622 § 2)">art. 622 § 2 kpc</a> a contrario.</p>
<p>O kosztach procesu orzeczono zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 kpc</a>. Wnioskodawca i uczestnicy winni ponieść solidarnie koszty związane z opiniami biegłego sądowego.</p>
</div>