II SA/Sz 794/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder po rozpoznaniu w dniu 9 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. J. na postanowienie Burmistrza M. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE D. J. w dniu 17 sierpnia 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Burmistrza M. z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie zwrotu wniosku o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ odmówił wydania informacji publicznej o miejscu zamieszkania osoby, którą skarżący ma zamiar pozwać wobec braku możliwości zwolnienia wnioskodawcy z kosztów. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa procesowego administracyjnego, tj. art. 267 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej jako: "k.p.a.", czego dowodem ma być stanowisko Urzędu Miasta B. w analogicznej sprawie. Burmistrz M. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania wskazując, że skarga jest niezasadna. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 5 sierpnia 2020 r. strona wystąpiła o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców dotyczących P. S.. Do wniosku nie został dołączony dowód uiszczenia opłaty. Pismem z dnia 7 sierpnia 2020 r. wnioskodawca został wezwany do usunięcia braków formalnych przez uiszczenie opłaty w wysokości [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca wystąpił o zwolnienie od uregulowania żądanej opłaty, a także w wyznaczonym przez organ I instancji terminie jej nie uiścił. Burmistrz wskazał, powołując się na Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie opłat za udostępnienie danych z rejestru mieszkańców i rejestru PESEL, że opłata za udostępnianie danych o które zwracał się wnioskodawca wynosi [...] zł i wnosi się ją przed złożeniem wniosku o udostępnienie danych (§ 4 rozporządzenia). Organ gminny podał, że skoro wnioskodawca w wyznaczonym terminie nie uiścił opłaty, to Burmistrz postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], zwrócił wniosek o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców. Burmistrz wskazał, że powyższe postanowienie wnioskodawca zaskarżył do Wojewody Z., który to postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], uchylił postanowienie I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia i wskazując w uzasadnieniu, że organ niższego stopnia zastosował błędną podstawę prawną (art. 64 § 2 k.p.a. zamiast art. 261 § 1 k.p.a.) wzywając wnioskodawcę do uiszczenia opłaty. Wezwaniem z dnia 16 września 2020 r. nr [...]. organ I instancji wezwał wnioskodawcę do uiszczenia opłaty zgodnie ze stanowiskiem organu odwoławczego. Zdaniem Burmistrza w świetle powyższego skarga jest bezzasadna albowiem organ I instancji nie "odmówił wydania informacji publicznej o miejscu zamieszkania pozwanego" jak wskazuje skarżący w uzasadnieniu swojej skargi, lecz zwrócił wniosek skarżącego z powodów formalnych. Ponadto wskazano, że wniosek skarżącego o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców dotyczący P. S. jest nadal procedowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przy czym w myśl § 2 powołanego artykułu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Zgodnie zaś z art. 127 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do organu wyższego stopnia. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie organu I instancji w przedmiocie zwrotu wniosku o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców. Jak wynika z przywołanych na wstępie przepisów ustawy procesowej możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego uzależniona jest m.in. od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia przysługujących w administracyjnym toku instancji. Oznacza to, że strona winna w pierwszej kolejności wykorzystać drogę postępowania administracyjnego, by następnie móc zainicjować postępowanie sądowe, którego przedmiotem będzie wówczas rozstrzygnięcie organu drugiej instancji. Należy bowiem podkreślić, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega jedynie akt administracyjny (decyzja bądź postanowienie) ostateczny, czyli wydany w postępowaniu drugoinstancyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 392/11, dostępne w Internecie). W niniejszej sprawie od zaskarżonego postanowienia służyło stronie zażalenie do organu wyższego stopnia, w tym wypadku Wojewody Z.. Jak wynika z dokumentów przedłożonych przez organ pierwszej instancji do odpowiedzi na skargę, takie zażalenie strona skutecznie złożyła, a Wojewoda Z. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Stan sprawy wskazuje zatem, że D. J. nie czekając na rozstrzygnięcie organu odwoławczego, w toku postępowania zażaleniowego, wniósł skargę na postanowienie pierwszoinstancyjne, które było nieostateczne w administracyjnym toku instancji. Taki tryb procedowania nie mógł doprowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem warunkiem dopuszczalności kontroli sądowoadministracyjnej jest wyczerpanie środków zaskarżenia. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarga D. J. na postanowienie Burmistrza M. z dnia [...] r. jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu, o czym orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.