II OSK 1219/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku B. J. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej B. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Po 655/15 w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Po 655/15 oddalił skargę B. J. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A. P. i M. P. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych – wewnętrznej instalacji gazu w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w P. B. J. wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W piśmie z dnia 3 listopada 2017 r. skarżąca kasacyjnie zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2015 r. Podniosła, że odmowa wstrzymania wykonania tej decyzji narazi mieszkańców na utratę życia i zdrowia, a także spowoduje nieodwracalne skutki prawne. Wyjaśniła, że wykonanie przez inwestorów instalacji gazowej w ich mieszkaniu naruszy przysługujące jej prawo użytkowania komina spalinowego w łazience mieszkania nr [...] (w którym mieszka), pozbawi ją możliwości gazowego ogrzewania wody w łazience oraz możliwości zrealizowania przez nią inwestycji polegającej na rozbudowie wewnętrznej instalacji gazu w jej mieszkaniu, na co otrzymała wcześniej pozwolenie na budowę (decyzja Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zatem wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 376/13; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniosek skarżącej kasacyjnie nie mógł zostać uwzględniony z tego względu, że nie wykazała ona, iż brak udzielenia ochrony tymczasowej spowoduje skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a.: wyrządzi znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. W pierwszej kolejności wyjaśnić warto, że wstrzymanie wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę należy traktować w sposób wyjątkowy. Oceniając okoliczności powołane we wniosku o wstrzymanie wykonania takiej decyzji pamiętać należy o tym, jakie konsekwencje takie wstrzymanie będzie miało dla inwestora. Specjalny charakter wstrzymania wykonania tej decyzji został podkreślony przez ustawodawcę w przepisie art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji (§ 1). Mimo że w niniejszej sprawie nie został zastosowany wspomniany przepis, to już sama możliwość uzależnienia wstrzymania wykonania decyzji od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora powinna skłonić stronę skarżącą do rozwagi przy składaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji i jego argumentacji. Odnosząc się do argumentacji rozpoznawanego wniosku przypomnieć trzeba, że celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom i jest oderwane od oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd na etapie sprawy, w którym następuje rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze czy też w skardze kasacyjnej odnośnie do niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Argumentacja skarżącej kasacyjnie odwołująca się do kolizji realizacji inwestycji objętej decyzją Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2015 r. z inwestycją planowaną przez nią w jej lokalu niewątpliwie nie może być przedmiotem oceny pod kątem przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Podnoszona we wniosku kwestia wadliwości decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazu w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w P. z uwagi na kolizję z rozpoczętą przez B. J. rozbudową instalacji gazowej w jej lokalu nr [...], na którą posiada pozwolenie na budowę, była bowiem przedmiotem merytorycznej oceny zarówno orzekających w sprawie organów administracji, jak i Sądu pierwszej instancji, a w dalszej kolejności będzie przedmiotem również oceny zasadności skargi kasacyjnej w ramach stosownego zarzutu. Z tego względu w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej Sąd nie może oceniać prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, do czego dąży skarżąca kasacyjnie we wniosku o wstrzymanie wykonania. Podkreślić należy, że nawet jeśli przyjąć, że uniemożliwienie realizacji budowy instalacji gazowej w mieszkaniu skarżącej kasacyjnie mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to wykazanie tej okoliczności, a w zasadzie powiązanie jej ze skutkami realizacji decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2015 r., wykracza poza zakres rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Rozstrzygnięcie tej kwestii na obecnym etapie postępowania nie może być przesądzone, bo wymaga uprzedniego rozpoznania sprawy. Na koniec wskazać trzeba, że rozpoznawany obecnie wniosek jest kolejnym wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożonym przez B. J. w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 29 września 2015 r. sygn. akt II SA/Po 655/16 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kolejny wniosek w tym przedmiocie nie zawiera żadnego argumentu, który by wskazywał na wystąpienie przesłanki wymienionej w art. 61 § 4 p.p.s.a., wedle którego sąd może zmienić postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności. Z uzasadnienia rozpoznawanego obecnie wniosku nie wynika, by po wydaniu postanowienia z dnia 29 września 2015 r. nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca odmienne orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, tym bardziej, że argumentacja obu wniosków B. J. jest w istocie tożsama. Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.