IV Ka 810/23

Sądy powszechne2024-01-26

Sygnatura

IV Ka 810/23

Data orzeczenia

2024-01-26

Rodzaj

REASONS

Podstawa prawna

art. 437§2 kpk w zw. z art. 439§1 pkt 10 kpk

Treść orzeczenia

<table> <colgroup> <col width="50"/> <col width="8"/> <col width="3"/> <col width="13"/> <col width="45"/> <col width="22"/> <col width="51"/> <col width="146"/> <col width="12"/> <col width="8"/> <col width="39"/> <col width="34"/> <col width="101"/> <col width="20"/> <col width="5"/> <col width="22"/> <col width="24"/> <col width="81"/> <col width="82"/> </colgroup> <tr> <td colspan="19"> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> </div> </td> </tr> <tr> <td colspan="12"> Formularz UK 2 </td> <td colspan="3"> Sygnatura akt </td> <td colspan="4"> IV Ka 810/23 </td> </tr> <tr> <td colspan="17"> Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: </td> <td colspan="2"> 1  </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z 28 września 2023 roku sygn. akt II K 995/22 </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 1.2. Podmiot wnoszący apelację </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> oskarżyciel posiłkowy </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> oskarżyciel prywatny </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> obrońca </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> inny </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 1.3. Granice zaskarżenia </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia </td> </tr> <tr> <td rowspan="4" colspan="7"> na korzyść na niekorzyść </td> <td colspan="12"> w całości </td> </tr> <tr> <td rowspan="3" colspan="2"> w części </td> <td colspan="10"> co do winy </td> </tr> <tr> <td colspan="10"> co do kary </td> </tr> <tr> <td colspan="2"/> <td colspan="8"> co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 1.3.2. Podniesione zarzuty </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji </td> </tr> <tr> <td/> <td colspan="18"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu </td> </tr> <tr> <td/> <td colspan="18"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1 a)">art. 438 pkt 1a k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a>, chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu </td> </tr> <tr> <td/> <td colspan="18"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 438 pkt 2 k.p.k.</a> – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia </td> </tr> <tr> <td/> <td colspan="18"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt 3 k.p.k.</a> – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia </td> </tr> <tr> <td/> <td colspan="18"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 4)">art. 438 pkt 4 k.p.k.</a> – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka </td> </tr> <tr> <td/> <td colspan="18"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439)">art. 439 k.p.k.</a> </td> </tr> <tr> <td/> <td colspan="18"> brak zarzutów </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 1.4. Wnioski </td> </tr> <tr> <td colspan="10"> uchylenie </td> <td colspan="9"> zmiana </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 2. USTALENIE FAKTÓW W ZWIĄZKU Z DOWODAMI PRZEPROWADZONYMI PRZEZ SĄD ODWOŁAWCZY </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 2.1. Ustalenie faktów </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> Lp. </td> <td colspan="3"> Oskarżony </td> <td colspan="7"> Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi </td> <td colspan="4"> Dowód </td> <td> Numer karty </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> </td> <td colspan="3"> </td> <td colspan="7"> </td> <td colspan="4"> </td> <td> </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> Lp. </td> <td colspan="3"> Oskarżony </td> <td colspan="7"> Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi </td> <td colspan="4"> Dowód </td> <td> Numer karty </td> </tr> <tr> <td colspan="4">  </td> <td colspan="3">  </td> <td colspan="7">  </td> <td colspan="4">  </td> <td>  </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 2.2. Ocena dowodów </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> Lp. faktu z pkt 2.1.1 </td> <td colspan="3"> Dowód </td> <td colspan="11"> Zwięźle o powodach uznania dowodu </td> </tr> <tr> <td colspan="5">  </td> <td colspan="3"> </td> <td colspan="11"> </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) </td> </tr> <tr> <td colspan="5"> Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 </td> <td colspan="3"> Dowód </td> <td colspan="11"> Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu </td> </tr> <tr> <td colspan="5">  </td> <td colspan="3">  </td> <td colspan="11">  </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW I WNIOSKÓW </td> </tr> <tr> <td colspan="3"> Lp. </td> <td colspan="16"> Zarzut </td> </tr> <tr> <td rowspan="7" colspan="3"> 1 2 </td> <td colspan="13"> Błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, który miał wpływ na treść orzeczenia, polegający na przyjęciu, że oskarżony dokonał dwóch czynów polegających na kradzieży szczególnie zuchwałej paliwa na Stacji Paliw M. w R. - pierwszego w dniu 5 stycznia 2022r. w postaci benzyny PB 95 w ilości 32,51 l o wartości 182,71 zł, drugiego czynu w dniu 1 lutego 2022r. w postaci benzyny PB 95 w ilości 15,96 l o wartości 83,50 zł oba czyny w ten sposób że zatankował paliwo nie uiszczając zapłaty do pojazdu m-ki A. (...), będąc obserwowanym przez personel Stacji i rejestrowanym przez monitoring obiektu, czym działał na szkodę (...) sp. z o.o. w (...), przy czym zarzucanego mu czynu dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej za podobne przestępstwo podobne, tj. o czyn z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 278 a;art. 278 a § 1)">art. 278a § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 64;art. 64 § 1)">art. 64 § 1 kk</a> podczas gdy należało przyjąć, że stanowią one 1 (jeden) czyn ciągły w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12)">art. 12 kk</a>; co skutkowało wymierzeniem kary rażąco surowej. Rażącej niewspółmierności orzeczonej kary 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności: - poprzez niedostateczne rozważenie dyrektyw wymiaru kary z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 53;art. 53 § 1)">art. 53 § 1 kk</a>, tj. nieuwzględnienie w odpowiednim stopniu okoliczności łagodzących tj. uiszczenia należności za paliwo na rzecz pokrzywdzonego, przyznanie się do winy wyrażenie skruchy i nadmierne wyeksponowanie okoliczności obciążających, co skutkowało wymierzeniem rażąco surowej kary za czyn o nieznacznej szkodliwości społecznej; - wynikającą z nieprzyjęcia wobec oskarżonego pozytywnej prognozy kryminologicznej oraz nie zakwalifikowania popełnionych czynów jako 1 (jednego) czynu ciągłego w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12)">art. 12 kk</a>. </td> <td colspan="3"> zasadny częściowo zasadny niezasadny </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> Na zasadzie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 436)">art. 436 kpk</a> Sąd ograniczył rozpoznanie środka odwoławczego do okoliczności wskazanych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 436 pkt. 4)">punkcie 4</a>, które należało uwzględnić z urzędu, gdyż rozpoznanie sprawy w tym zakresie było wystarczające do wydania orzeczenia, a rozpatrywanie zarzutów apelacji stało się bezprzedmiotowe. </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> Wniosek </td> </tr> <tr> <td colspan="13"> O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zmianę opisu kwalifikacji prawnej czynu i przyjęcie, że oskarżony dokonał kradzieży szczególnie zuchwałej z tym, że w okresie od 5.01.2022r. do 1.02.2022r. dokonał kradzieży szczególnie zuchwałej w związku z czym wyczerpał znamiona wskazane w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 278 a;art. 278 a § 1)">art. 278a § 1 kk</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 12;art. 12 § 1)">art. 12 § 1 kk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 64;art. 64 § 1)">art. 64 § 1 kk</a>, albowiem sprawca dokonał jednego czynu, zaś czyny opisane w punkcie 1 i 2 aktu oskarżenia wyczerpują znamiona jednego czynu zabronionego. Oskarżony działał z góry powziętym zamiarem w krótkich odstępach czasu przy wykonaniu tej samej sposobności oraz tożsama jest tutaj osoba pokrzywdzonego i w związku z tym wymierzenie oskarżonemu kary w najniższym możliwym wymiarze oraz na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 37 a)">art. 37a kk</a> zamianę wymierzonej kary pozbawienia wolności na karę ograniczenia wolności oraz karę grzywny w wymiarze wskazanym przez Sąd. Ewentualnie w razie gdyby Sąd odwoławczy uznał, że zachodzi którakolwiek z bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub istnieje konieczność przeprowadzenia przewodu w całości od nowa, to uchylenie wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. </td> <td colspan="3"> zasadny częściowo zasadny niezasadny </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> Z uwagi na to, że sąd odwoławczy z urzędu dostrzegł uchybienie będące bezwzględną przyczyną odwoławczą wniosek w zakresie postulowania o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania okazał się zasadny. W pozostałej natomiast części wnioski stały się bezprzedmiotowe. </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU </td> </tr> <tr> <td rowspan="3" colspan="3"> </td> <td colspan="16"> Z akt niniejszej sprawy wynika, że na terminie rozprawy w dniu 27 stycznia 2023 roku został dopuszczony dowód z opinii sądowo-psychiatrycznej na okoliczność tego, czy oskarżony cierpi na chorobę psychiczną, niedorozwój umysłowy lub innego rodzaju zaburzenia czynności psychicznych, czy w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu miał zachowaną zdolność rozumienia jego znaczenia oraz pokierowania swoim postępowaniem oraz jaki jest aktualny stan zdrowia psychicznego oskarżonego, a zwłaszcza wskazanie, czy stan ten pozwala mu na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w samodzielny i rozsądny sposób (k. 102). Ta czynność procesowa powodowała zaistnienie stanu obrony obligatoryjnej wobec K. R., był to bowiem wyraz powzięcia przez Sąd I instancji uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności oskarżonego. Opinia wpłynęła do akt sprawy w dniu 12 maja 2023 r. Biegli stwierdzili w niej, że oskarżony nie jest chory psychicznie ani upośledzony umysłowo. Wykazuje inne zakłócenia czynności psychicznych pod postacią uzależnienia mieszanego oraz mieszanych zaburzeń osobowości. W chwili popełnienia zarzucanych mu czynów miał zachowaną zdolność zrozumienia ich znaczenia i pokierowania swoim postępowaniem. Jego stan psychiczny pozwala na udział w postępowaniu, jak również nie stanowi przeszkody by mógł prowadzić obronę w sposób samodzielny i rozsądny (k. 117-118). W aktach postępowania nie znajduje się jednak żadna decyzja procesowa wydana w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 4)">art. 79 § 4 kpk</a>, która stanowiłaby o ustaniu stanu obrony obligatoryjnej na podstawie przytoczonych przed chwilą wniosków opinii biegłych psychiatrów. W dalszej kolejności rozprawy mające miejsce w dniach 16 maja 2023 r. i 29 czerwca 2023 r. zostały odroczone z uwagi potrzebę zawiadomienia oskarżonego o terminie na aktualny jego adres pobytu (zakładzie karnym) oraz jego doprowadzenie (k. 119-120 i 148). Następnie, co kluczowe, na terminie rozprawy w dniu 31 sierpnia 2023 r. K. R. występował bez udziału obrońcy (k. 157 – 158). W ramach tego terminu przeprowadzono czynności procesowe w postaci otwarcia przewodu sądowego, odebrania wyjaśnień od oskarżonego oraz ujawnienia zeznań świadków w trybie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 392;art. 392 § 1)">art. 392 § 1 kk</a> poprzez ich odczytanie. Rozprawę przerwano w celu uzupełnienia materiału dowodowego poprzez załączenie akt postępowań o wykroczenia. Na kolejnym terminie w dniu 21 września 2023 r. ujawniono załączone akta, pouczono o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynów oraz odebrano oświadczenia w przedmiocie potrzeby uzupełnienia przewodu sądowego, zamknięto przewód sądowy, odebrano głosy stron i odroczono wydanie wyroku. Na rozprawie tej oskarżony korzystał już z pomocy obrońcy z urzędu, gdyż w między czasie uwzględniono wniosek K. R. o jego wyznaczenie z uwagi na ubóstwo (por. k. 168, 170 i 176-177). Oceniając powyższy przebieg postępowania pod względem prawnym, należy wskazać, że z chwilą powzięcia przez Sąd I instancji uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności K. R., czego wyrazem było wydanie postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii sądowo-psychiatrycznej, powstał wobec oskarżonego stan obrony obligatoryjnej. Obrona obligatoryjna, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 1;art. 79 § 1 pkt. 3;art. 79 § 1 pkt. 4)">art. 79 § 1 pkt 3 i 4 kpk</a> powstaje od momentu, gdy organ procesowy powziął wątpliwości co do tego, czy sprawca mógł w czasie czynu rozpoznać jego znaczenie lub pokierować swoim postępowaniem (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 1;art. 79 § 1 pkt. 3)">art. 79 § 1 pkt 3 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 31;art. 31 § 1)">art. 31 § 1 kk</a>), albo czy jego zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 1;art. 79 § 1 pkt. 3)">art. 79 § 1 pkt 3 kpk</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 31;art. 31 § 2)">art. 31 § 2 kk</a>), a także wówczas, gdy wprawdzie brak jest wątpliwości wskazanych wyżej, ale istnieją one, w ocenie organu procesowego, co do tego, czy stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala na udział w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 1;art. 79 § 1 pkt. 4)">art. 79 § 1 pkt 4 kpk</a>) i w celu wyjaśnienia którejkolwiek z tych wątpliwości dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy psychiatrów - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 202;art. 202 § 1)">art. 202 § 1 kpk</a> (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2020 r., II KK 295/20). Niewątpliwie również od dnia 1 lipca 2015 r. stan obrony obligatoryjnej opartej na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 1;art. 79 § 1 pkt. 3;art. 79 § 1 pkt. 4)">art. 79 § 1 pkt 3 i 4 kpk</a> nie ustaje z chwilą wydania opinii biegłych psychiatrów, usuwającej wątpliwości organu procesowego, ale dopiero z chwilą wydania postanowienia przez sąd - <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 4)">art. 79 § 4 kpk</a> (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2020 r., V KK 248/19; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2019 r., V KK 121/18). Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji nie wydał takiego postanowienia na etapie jurysdykcyjnym. Tym samym stan obrony obligatoryjnej wobec K. R. obowiązywał w postępowaniu przed Sądem I instancji od dnia wydania postanowieniu o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłych psychiatrów. Tymczasem na terminie rozprawy przed Sądem Rejonowym w dniu 31 sierpnia 2023 r. K. R. występował bez udziału obrońcy, nie mając w tym momencie ani wyznaczonego obrońcy z urzędu, ani ustanowionego obrońcy z wyboru, co spowodowało zaistnienie uchybienia, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439 § 1 pkt 10 kpk</a>. Podsumowując, w niniejszej sprawie, na skutek braku wydania przez Sąd I instancji postanowienia o cofnięciu obrony obligatoryjnej po złożeniu do akt sprawy przez biegłych psychiatrów opinii usuwającej wątpliwości co do poczytalności K. R. stan ten trwał w postępowaniu jurysdykcyjnym, powodując konieczność posiadania obrońcy, a w konsekwencji obligatoryjny udział obrońcy w każdym terminie rozprawy. Na terminie rozprawy w dniu 31 sierpnia 2023 roku Sąd I instancji procedował w sytuacji, gdy oskarżony nie miał obrońcy, co zmaterializowało bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439 § 1 pkt 10 kpk</a>. Z racji bowiem braku wydania przez Sąd I instancji postanowienia o cofnięciu obrony obligatoryjnej w związku z treścią opinii biegłych psychiatrów usuwającej wątpliwości co do poczytalności K. R., stan ten trwał w postępowaniu jurysdykcyjnym, powodując konieczność posiadania obrońcy, a w konsekwencji obligatoryjny udział obrońcy w rozprawie, którego to wymogu nie zachowano (por. w tej kwestii wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2023 r. I KK 390/22, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2022 r., IV KK 30/22; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2020 r., V KK 248/19; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2019 r., V KK 121/18; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2019 r., III KK 662/18; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2018 r., V KK 506/17). </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> Nieobecność obrońcy obligatoryjnego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 1;art. 79 § 1 pkt. 3;art. 79 § 1 pkt. 4)">art. 79 § 1 pkt 3 i 4 kpk</a>) na rozprawie w przypadku braku wydania przez sąd postanowienia stwierdzającego brak obligatoryjności obrony (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 4)">art. 79 § 4 kpk</a>), stanowi uchybienie będące bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439 § 1 pkt 10 kpk</a>, które sąd odwoławczy musi uwzględnić z urzędu, niezależnie od granic środka zaskarżenia, podniesionych zarzutów i wpływu na treść orzeczenia. </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji </td> </tr> <tr> <td rowspan="4" colspan="3"> </td> <td colspan="16"> Przedmiot utrzymania w mocy </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> Zwięźle o powodach utrzymania w mocy </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji </td> </tr> <tr> <td rowspan="4" colspan="3"> 1. </td> <td colspan="16"> Przedmiot i zakres zmiany </td> </tr> <tr> <td colspan="16">  </td> </tr> <tr> <td colspan="16"> Zwięźle o powodach zmiany </td> </tr> <tr> <td colspan="16">  </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia </td> </tr> <tr> <td rowspan="3" colspan="2"> 1.1. </td> <td colspan="11"> Brak udziału obrońcy w czynnościach w których jego udział był obowiązkowy. </td> <td colspan="6"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439)">art. 439 k.p.k.</a> </td> </tr> <tr> <td colspan="17"> Zwięźle o powodach uchylenia </td> </tr> <tr> <td colspan="17"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">Artykuł 439 § 1 pkt 10 kpk</a> ma zastosowanie w sytuacji, gdy obrońca nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy. W wypadku obrony obligatoryjnej ustawa wymaga obecności obrońcy w rozprawie oraz w tych posiedzeniach, w których obowiązkowy jest udział oskarżonego (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 79;art. 79 § 3)">art. 79 § 3 kpk</a>). Ustalenie, że w wypadkach wskazanych w treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439;art. 439 § 1;art. 439 § 1 pkt. 10)">art. 439 § 1 pkt 10 kpk</a> obrońca oskarżonego w postępowaniu sądowym nie brał udziału w jakimkolwiek fragmencie czynności, w której jego udział był obowiązkowy, oznacza spełnienie bezwzględniej przesłanki odwoławczej, o której mowa w tym przepisie. Zgodnie natomiast z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2;art. 437 § 2 zd. 2)">art. 437 § 2 zd. 2 kpk</a> jedną z podstaw uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jest właśnie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439)">art. 439 kpk</a>. </td> </tr> <tr> <td rowspan="3" colspan="2"> 2.1. </td> <td colspan="11"> Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości </td> <td colspan="6"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a> </td> </tr> <tr> <td colspan="17"> Zwięźle o powodach uchylenia </td> </tr> <tr> <td colspan="17">  </td> </tr> <tr> <td rowspan="3" colspan="2"> 3.1. </td> <td colspan="11"> Konieczność umorzenia postępowania </td> <td colspan="6"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 2)">art. 437 § 2 k.p.k.</a> </td> </tr> <tr> <td colspan="17"> Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia </td> </tr> <tr> <td colspan="17"> </td> </tr> <tr> <td rowspan="3" colspan="2"> 4.1. </td> <td colspan="11">  </td> <td colspan="6"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 454;art. 454 § 1)">art. 454 § 1 k.p.k.</a> </td> </tr> <tr> <td colspan="17"> Zwięźle o powodach uchylenia </td> </tr> <tr> <td colspan="17">  </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy zobowiązany jest ustrzec się uchybień o randze bezwzględnych przyczyn odwoławczych. </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> Punkt rozstrzygnięcia z wyroku </td> <td colspan="13"> Przytoczyć okoliczności </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> </td> <td colspan="13">  </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 6. KOSZTY PROCESU </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> Punkt rozstrzygnięcia z wyroku </td> <td colspan="13"> Przytoczyć okoliczności </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> </td> <td colspan="13"> </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> 7. PODPIS </td> </tr> <tr> <td colspan="19"> </td> </tr> </table> Załącznik do formularza UK 2 <table> <colgroup> <col width="47"/> <col width="161"/> <col width="138"/> <col width="8"/> <col width="39"/> <col width="10"/> <col width="359"/> </colgroup> <tr> <td colspan="7"> 1.3. Granice zaskarżenia </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> Kolejny numer załącznika </td> <td>  1 </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> Podmiot wnoszący apelację </td> <td>  obrońca </td> </tr> <tr> <td colspan="6"> Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja </td> <td>  całość zaskarżonego wyroku </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia </td> </tr> <tr> <td rowspan="4" colspan="2"> na korzyść na niekorzyść </td> <td colspan="5"> w całości </td> </tr> <tr> <td rowspan="3"> w części </td> <td colspan="4"> co do winy </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> co do kary </td> </tr> <tr> <td colspan="2"/> <td colspan="2"> co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> 1.3.2. Podniesione zarzuty </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji </td> </tr> <tr> <td/> <td colspan="6"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu </td> </tr> <tr> <td/> <td colspan="6"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1 a)">art. 438 pkt 1a k.p.k.</a> – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 1)">art. 438 pkt 1 k.p.k.</a>, chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu </td> </tr> <tr> <td/> <td colspan="6"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 2)">art. 438 pkt 2 k.p.k.</a> – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia </td> </tr> <tr> <td/> <td colspan="6"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 3)">art. 438 pkt 3 k.p.k.</a> – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia </td> </tr> <tr> <td/> <td colspan="6"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 438;art. 438 pkt. 4)">art. 438 pkt 4 k.p.k.</a> – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka </td> </tr> <tr> <td/> <td colspan="6"> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 439)">art. 439 k.p.k.</a> </td> </tr> <tr> <td/> <td colspan="6"> brak zarzutów </td> </tr> <tr> <td colspan="7"> 1.4. Wnioski </td> </tr> <tr> <td colspan="4"> uchylenie </td> <td colspan="3"> zmiana </td> </tr> </table>