I SPP/Go 61/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 grudnia 2022 r. sprzeciwu Przedsiębiorstwa E. spółki jawnej na postanowienie referendarza sądowego z dnia 4 listopada 2022 r., sygn. akt I SPP/Go 61/22 o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa E. spółki jawnej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2020 r. na poczet zaległości podatkowej w tym podatku za luty 2017 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 listopada 2022 r., sygn. akt I SPP/Go 61/22 referendarz sądowy umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy zainicjowane wnioskiem Przedsiębiorstwa E. spółki jawnej w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że na skutek prawomocnego rozpoznania sprawy ze skargi Strony na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2020 r. nr [...], zbędnym stało się rozpoznanie kolejnego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy. Referendarz zaznaczył jednocześnie, iż Spółka trzykrotnie występowała z wnioskiem o zwolnienie, m.in. od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej, a wnioski te - z uwagi na nieprzedłożenie wymaganych dokumentów - zostały rozpatrzone odmownie. Pismem z dnia [...] listopada 2022 r. Spółka wniosła sprzeciw na powyższe postanowienie podnosząc, że spełnia przesłanki do udzielenia prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (m.in. postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Po myśli § 2 ww. przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W niniejszej sprawie przed złożeniem przez Spółkę pismem z dnia [...] września 2022 r. kolejnego wniosku o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej od sporządzonego i doręczonego Spółce uzasadnienia (zarejestrowanego pod sygn. akt I SPP/Go 61/22), doszło do prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2020 r. nr [...]. Bowiem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 8 lipca 2021 r. (sygn. akt I SA/Go 452/20) oddalający w całości ww. skargę stał się prawomocny od dnia 1 marca 2022 r. Zaznaczyć trzeba, iż stosownie do art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powołanego art. 243 §1 p.p.s.a. wynika, że ustawodawca w sposób wyraźny określił ramy czasowe do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przez określenie "tok postępowania" zawarte w art. 243 §1 p.p.s.a. należy rozumieć tok postępowania sądowoadministracyjnego od chwili jego wszczęcia do prawomocnego zakończenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy wniesiony po zakończeniu postępowania lub nie mający związku z próbą wzruszenia prawomocnego orzeczenia jest, w świetle powołanego przepisu, niedopuszczalny (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 listopada 2088 r., sygn. akt II OZ 1259/08, z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I OZ 514/09, z dnia 1 lipca 2014r., sygn. akt I OZ 527/14). Stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już rozpoznawana przez sąd, co czyni z kolei zbędnym rozpoznanie złożonego w niej wniosku o przyznanie prawa pomocy i uzasadnia umorzenie - na podstawie art. 249a p.p.s.a. - postępowania w sprawie przyznania pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1003/16). W konsekwencji uznania, że skarżąca Spółka nie może się uchylić od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej poprzez złożenie - po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego - kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd za zasadne uznał stanowisko referendarza sądowego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.