II OSK 2305/20

SENTENCJA Dnia 15 października 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 15 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosków E. H. oraz A. P. i E.P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg kasacyjnych E. H. oraz A. P. i E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 901/19 w sprawie ze skarg I. S., A. P., E. H., E. P., J. W. i T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów postanawia: oddalić wnioski. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 901/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi E. H., A. P. i E. P. oraz innych uczestników scalenia na zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], którą uchylono w części decyzję Starosty Powiatu R. z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], i orzeczono w tym zakresie co do istoty sprawy zatwierdzenia projektu scalenia gruntów części wsi Z., orzekającej o objęciu zakresem prac poscaleniowych określonych działek, w pozostałym zakresie utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji oraz umarzającej w części postępowanie odwoławcze w zakresie odwołań części stron postępowania. Skargi kasacyjne od ww. wyroku wnieśli E. H. oraz A. P. i E. P., zawierając w nich wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu swojego wniosku E. H. wniosła o wstrzymanie zaskarżonej decyzji SKO co najmniej w części dotyczącej zatwierdzenia projektu scalenia w zakresie działek nr [...] (nr [...] według numeracji przedscaleniowej) oraz [...] (nr [...] według numeracji przedscaleniowej). W jej ocenie, wniosek jest uzasadniony przesłanką "niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody" polegającego na poniesieniu znacznych kosztów rozebrania kostki brukowej, murku oraz usunięcia posadzonej roślinności oraz kosztów usuwania pęknięć, rys i innych uszkodzeń, które pojawiły się na ścianach i suficie budynku mieszkalnego na działce nr [...] (nr [...] według numeracji przedscaleniowej) w związku z intensywnym ruchem samochodów na działce nr [...] (nr [...] według numeracji przedscaleniowej) w odległości zaledwie (około) 1 m od drzwi i okien budynku mieszkalnego. W uzasadnieniu swojego wniosku A. P. i E. P. podnieśli, że na działce stanowiącej przedmiot skargi – nr [...] (utworzona droga), konkretnie w pasie, który zaprojektowany został pod drogę rozpoczynają się prace związane z doprowadzeniem mediów do nieruchomości położonych dalej. Wykonanie takich prac jest bardzo ingerencyjne w grunt skarżących, a w razie uwzględnienia skargi, spowoduje to nie dające się usunąć zmiany (zniszczenie gruntu skarżących). Wyznaczenie drogi nastąpiło wyłącznie w interesie dewelopera. W tym celu nieruchomość skarżących została obciążana niewygodnym podziałem, który czyni ich nieruchomość znacznie mniej atrakcyjną, a teraz są plany, by ingerować w nią poprzez wykonanie niepotrzebnych wykopów, jeszcze przed rozpoznaniem skargi. W ocenie wnioskodawców, okazać się może, iż wskutek uwzględnienia skargi całe uzbrojenie dalszych nieruchomości, przebiegać będzie bezprawnie poprzecznie przez nieruchomość skarżących. Usunięte zostaną nasadzenia i ogrodzenie, jak również działka skarżących zostanie nieodwracalnie zepsuta. Zmian tych nie będzie można cofnąć ani przywrócić poprzedniego stanu. Mając na uwadze powyższe wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest w pełni zasadny i konieczny, bowiem w niniejszej sytuacji zachodzi ustawowa przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje. Wnioski nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). W związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) w okolicznościach tej sprawy ww. uchwała pozostaje aktualna, ponieważ nie zaistniały w tej sprawie skutki prawne, o jakich mowa w art. 61 § 6 p.p.s.a. (Sąd I instancji oddalił skargi, a przed wydaniem wyroku nie doszło do wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie scalenia gruntów). Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest wykazanie takiej szkody, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu– a nie jakiejkolwiek szkody. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z 26 listopada 2015 r., II OZ 1179/15; z 26 lutego 2013 r., II FSK 1064/12; z 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10). W tej jednak sprawie wnioskodawcy powołali się na okoliczności, których zaistnienie nie wynika bezpośrednio z wykonania zaskarżonej decyzji dotyczącej scalenia gruntów. Decyzją tą nie nałożono obowiązków w zakresie rozbiórki poszczególnych elementów zagospodarowania nieruchomości oraz na jej podstawie nie jest realizowana przez dewelopera inwestycja, w związku z którą na wydzielonej drodze obserwuje się intensywny ruch samochodowy, powodujący pęknięcia budynku; jak również na jej podstawie nie są wykonywane określone roboty budowlane na gruncie. Tego rodzaju argumentacja może ewentualnie stanowić przedmiot wniosku o wstrzymanie wykonania, ale decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie której realizowana jest dana inwestycja z uwzględnieniem (poszanowaniem) interesów osób trzecich. Zaskarżona decyzja scaleniowa jedynie określa nowe granice nieruchomości skarżących, a więc na nowo kreuje zakres przysługującego im prawa własności. W tym zaś zakresie przywołana we wnioskach argumentacja nie zawiera odniesienia się do konkretnych stosunków własnościowych, które nie mogłyby zostać przywrócone w kontekście przesłanki dotyczącej "spowodowania trudnych do odwrócenia skutków", ani nie wskazuje, jak wielkie konsekwencje ekonomiczne wywołuje scalenie aby można było stwierdzić zaistnienie "znacznej szkody". Tym samym we wnioskach nie wykazano aby w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji scaleniowej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.