I OZ 491/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 52/22 o odrzuceniu skargi D.M. w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Pismem z dnia 20 grudnia 2021 r. D.M. (dalej "skarżąca") złożyła do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta Krakowa pismo zatytułowane "skarga". Przedmiotowe pismo przesłane zostało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 12 stycznia 2022 r. W wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 26 stycznia 2022 r. wezwano skarżącą o wyjaśnienie, czy ww. pismo jest skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem zwrotu pisma do Urzędu Miasta Krakowa Wydział Geodezji. Jednocześnie w sytuacji wyjaśnienia, że ww. pismo stanowi skargę wezwano skarżącą o jednoznacznie wskazanie w sposób zrozumiały i czytelny, co jest przedmiotem zaskarżenia, mianowicie: czy jest nim bezczynność ww. organu, a jeżeli tak to w jakim zakresie, czy też jest nim akt lub czynność z zakresu administracji publicznej (jeżeli tak to jaki/jaka) – w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu [...] lutego 2022 r. W odpowiedzi z dnia [...] lutego 2022 r. skarżąca zwróciła się do Sądu "z prośbą o wyjaśnienie sprawy", jednakże w dalszym ciągu nie sprecyzowała jednoznacznie przedmiotu zaskarżenia. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie potraktował pismo skarżącej z dnia [...] grudnia 2021 r., uzupełnione w dniu [...] lutego 2022 r. jako skargę do Sądu, którą to skargę postanowieniem z dnia 28 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 52/22 odrzucił. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a."), jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. odrzuceniu podlega skarga, której braki formalne nie zostały w terminie uzupełnione. Z przepisu tego wynika, że sąd administracyjny odrzuci skargę z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi przez skarżącego, pomimo prawidłowego wezwania go do ich usunięcia. Przy czym chodzi tutaj wyłącznie o tzw. brak istotny, tzn. taki, którego występowanie stoi w opozycji do możliwości nadania skardze dalszego biegu. W ocenie Sądu bezspornym jest, że skarżąca została zobowiązana do uzupełnienia braku skargi, jednakże pomimo informacji o skutkach niewywiązania się z ww. obowiązku w ustawowym terminie i związanym z tym rygorem odrzucenia skargi, nie wskazała w sposób dostatecznie precyzyjny, co stanowi jej przedmiot. Wykonania nałożonego na skarżącą obowiązku nie stanowiło zdaniem Sądu jej pismo z dnia [...] lutego 2022 r., w którym skarżąca, zamiast wskazania konkretnego przedmiotu sprawy, domagała się wyjaśniania przez Sąd, "co było powodem, że Urząd Miasta Wydział Geodezji od 1960 r. przez 40 lat nie ujawnił właściciela działki oraz jej powierzchni (...).". Sąd wskazał, że treść skargi oraz pisma z dnia [...] lutego 2022 r. nie pozwalała ustalić w sposób niebudzący wątpliwości przedmiotu wniesionej skargi. Z uwagi na fakt, że kontrola sądu administracyjnego dotyczy tylko konkretnej formy działalności organu administracji publicznej lub jego bezczynności w konkretnej zindywidualizowanej sprawie, a nie całokształtu jego działalności, czy bezczynności, to brak precyzyjnego wskazania przez stronę skarżącą konkretnej zindywidualizowanej sprawy, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 lub 9 P.p.s.a., w skardze i w pismach procesowych uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie skargi. Z tych też względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. skargę odrzucił. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] kwietnia 2022 r. wezwano skarżącą o wskazanie czy domaga się zmiany bądź uchylenia zaskarżonego postanowienia, wezwano ponadto o nadesłanie 13 odpisów zażalenia oraz uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł. W odpowiedzi skarżąca wskazała, iż domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz nadesłała brakujące odpisy zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem 57 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "P.p.s.a.") skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Wedle natomiast art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. W rozpoznawanej sprawie skarżąca w dniu [...] grudnia 2021 r. złożyła do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta Krakowa pismo zatytułowane "skarga". Przedmiotowe pismo przesłane zostało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu [...] stycznia 2022 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwrócił się do skarżącej czy złożone przez nią pismo z dnia [...] grudnia 2021 r. "skarga" jest skargą do Sądu I instancji pod rygorem zwrotu pisma do Urzędu Miasta Krakowa oraz, w przypadku wyjaśnienia że ww. pismo stanowi skargę do sądu, wezwano skarżącą do jednoznacznego wskazania co jest przedmiotem zaskarżenia, tj. czy jest nim bezczynność organu, a jeżeli tak to w jakim zakresie, czy też jest nim akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca zwróciła się do Sądu "z prośbą o wyjaśnienie sprawy" nie precyzując przedmiotu zaskarżenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie niniejszej Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu nie wykazał czym kierował się przy ustaleniu, że złożony przez skarżącą środek odwoławczy zatytułowany "skarga" de facto nią jest. Sąd, uznając, iż jest to skarga, nie zbadał także, czy została ona złożona w terminie a także czy organ w sposób prawidłowy pouczył stronę o środku odwoławczym jaki przysługiwał skarżącej. Rolą sądu jest wyjaśnienie przedmiotowej kwestii. Nie ulega również wątpliwości, że Sąd I instancji wprowadził skarżącą w błąd, bowiem w wezwaniu z dnia [...] stycznia 2022 r. wystosował dwa różne rygory prawne, tj. w przypadku uznania przez skarżącą, iż jej pismo nie stanowi skargi do sądu – zwrot pisma do organu (brak przepisu prawnego, który umożliwiałby nadanie takiego rygoru), natomiast w przypadku wyjaśnienia, iż pismo stanowi skargę – wyjaśnienie w sposób zrozumiały co jest jej przedmiotem - pod rygorem odrzucenia skargi. Należy zwrócić uwagę, że sytuację, w której pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, reguluje art. 49 § 1 i § 2 P.p.s.a. Przepis ten przewiduje rygor pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ustawa nie przewiduje natomiast rygoru zwrotu pisma do organu. Podnieść również należy, iż sąd administracyjny nie ma możliwości przekazania wniesionego do niego pisma organowi odwoławczemu w celu nadania mu biegu w postępowaniu administracyjnym (zob. postanowienie NSA z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2146/15). Nie ulega zatem wątpliwości, że skonstruowane w taki sposób zarządzenie jest błędne, a jego adresatka mogła oczekiwać, że jej pismo zostanie zwrócone do organu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.