Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

IV Kz 76/26

Sądy powszechne2026-03-18
Sygnatura
IV Kz 76/26
Data orzeczenia
2026-03-18
Rodzaj
DECISION

Sędziowie

Paweł Pratkowiecki (PRESIDING_JUDGE)

Podstawa prawna

Streszczenie

W sprawie z oskarżenia prywatnego, w której doszło do umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k., "odpowiednie" stosowanie art. 628 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 629 in fine k.p.k. oznacza, że przez "rozpoznanie sprawy bez uiszczenia wydatków" rozumie się także sytuację, w której zachodzi konieczność zwrotu tych wydatków w całości oskarżycielowi prywatnemu na podstawie art. 622 k.p.k.

Treść orzeczenia

<p> <strong> <!-- --> Sygnatura akt IV Kz 76/26</strong> <span class="anon-block">L.</span>, dnia 18 marca 2026 r.</p> <div> <h2>POSTANOWIENIE</h2> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Legnicy IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Przewodniczący: SSO Paweł Pratkowiecki</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Protokolant: sekr. sądowy Marta Wojnaroiwcz</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> po rozpoznaniu w sprawie przeciwko <span class="anon-block">A. O.</span> i <span class="anon-block">M. O.</span> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->oskarżonych o przestępstwo z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 217;art. 217 § 1)">art. 217 § 1 k.k.</a> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->zażalenia wniesionego przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na postanowienie Sądu Rejonowego w Jaworze </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->z dnia 15 stycznia 2026 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->w przedmiocie umorzenia postępowania</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 437;art. 437 § 1)">art. 437 § 1 k.p.k.</a> </strong> </p> <p> <strong> <!-- -->p o s t a n a w i a</strong> </p> <p>I.  <strong> <!-- -->utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie, </strong> </p> <p>II.  <strong> <!-- -->w zakresie kosztów procesu orzec co następuje: </strong> </p> <p>a.  <strong> <!-- --> chylić punkt II zaskarżonego postanowienia i na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 622)">art. 622 k.p.k.</a> zarządzić zwrot na rzecz oskarżyciela prywatnego <span class="anon-block">P. T.</span> uiszczonych przez niego wydatków w kwocie 1.000 zł, </strong> </p> <p>b.  <strong> <!-- --> na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 629)">art. 629 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 628;art. 628 pkt. 2)">art. 628 pkt 2 k.p.k.</a> zasądzić od oskarżonych <span class="anon-block">A. O.</span> i <span class="anon-block">M. O.</span> na rzecz Skarbu Państwa solidarnie kwotę 1.000 (jeden tysiąc) złotych tytułem zryczałtowanej równowartości wydatków, </strong> </p> <p>c.  <strong> <!-- -->znieść między stronami koszty zastępstwa procesowego za postępowanie przed sądami obu instancji. </strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <strong> <!-- --> Sąd Rejonowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 3)">art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.</a> umorzył postępowanie wobec oskarżonych.</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Na powyższe postanowienie zażalenie złożył pełnomocnik oskarżyciela prywatnego i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>Zażalenie co do zasady nie zasługiwało na uwzględnienie.</p> <p>Trafnie przyjął Sąd Rejonowy, że krytyczne zajście, do którego doszło na wspólnym korytarzu budynku zamieszkiwanego przez strony, miało charakter krótkotrwałej, wzajemnej przepychanki. Z nagrania dołączonego do akt wynika, że kontakt fizyczny był obustronny i nie cechował się znacznym nasileniem siły, ani agresji.</p> <p>Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że zachowanie oskarżonych cechowało się znikomym stopniem społecznej szkodliwości. Ocena ta została dokonana z uwzględnieniem kryteriów określonych w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 115;art. 115 § 2)">art. 115 § 2 k.k.</a>, w szczególności sposobu i okoliczności popełnienia czynu, charakteru naruszonego dobra prawnego oraz rozmiaru wyrządzonej szkody. Zdarzenie miało charakter krótkotrwały i incydentalny, przebiegło w ramach konfliktu sąsiedzkiego i nie spowodowało u pokrzywdzonego trwałych następstw.</p> <p>Podniesione w zażaleniu argumenty dotyczące konieczności przesłuchania świadka, nie zasługują na uwzględnienie. Z materiału dowodowego, a w szczególności z dołączonego do akt prokuratorskich nagrania, jasno wynika, jaki był przebieg zajścia. Trudno oczekiwać, by świadek opisał je inaczej, niż to utrwalono na wspomnianym nagraniu. W konsekwencji zeznania te nie mogą mieć istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.</p> <p>Reasumując, zażalenie nie dostarczyło argumentów, które mogłyby zakwestionować prawidłowość zaskarżonego postanowienia co do <em> <!-- -->meritum</em>.</p> <p>Konieczna była natomiast korekta orzeczenia o kosztach. Zgodnie bowiem z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 622)">art. 622 k.p.k.</a>, w razie umorzenia postępowania m.in. na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 3)">art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.</a>, zarządza się zwrot uiszczonych przez oskarżyciela prywatnego wydatków. W niniejszej sprawie oskarżyciel prywatny uiścił opłatę (ryczałt) w kwocie 1.000 zł, którą należy mu zwrócić. Tymczasem Sąd Rejonowy, odwołując się do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 632;art. 632 pkt. 1)">art. 632 pkt 1 k.p.k.</a>, który w sprawie w ogóle nie mógł być zastosowany (o kosztach procesu należało orzekać w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 629)">art. 629 <em> <!-- -->in fine</em> k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 628)">art. 628 k.p.k.</a>), kosztami sądowymi obciążył oskarżyciela prywatnego. Jak już zaznaczono, takie rozstrzygnięcie naruszało <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 622)">art. 622 k.p.k.</a> i dlatego wymagało interwencji sądu odwoławczego.</p> <p>Obowiązek zwrotu uiszczonej opłaty na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 622)">art. 622 k.p.k.</a> powoduje, że to oskarżone powinny ponieść te koszty, co wynika z dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 629)">art. 629 <em> <!-- -->in fine</em> k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 628;art. 628 pkt. 2)">art. 628 pkt 2 k.p.k.</a> Oczywiście Sądowi Okręgowemu znane są poglądy odmienne, w myśl których, w sytuacji zwrotu zryczałtowanej równowartości wydatków na mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 622)">art. 622 k.p.k.</a>, brak jest podstaw do zasądzenia tej kwoty na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonego, gdyż literalnie nie przewiduje tego <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 628;art. 628 pkt. 2)">art. 628 pkt 2 k.p.k.</a> (<em> <!-- -->tak m.in.: S. Steinborn w Komentarzu do K.p.k. pod red. L. K. Paprzyckiego, teza 5 do art. 629, LEX</em> – choć i tam zauważono, że taka wykładnia prowadzi do rezultatu „paradoksalnego”).</p> <p>W przekonaniu Sądu Okręgowego istnieją jednak silne racje wskazujące na możliwość i celowość zasądzenia wspomnianej kwoty od oskarżonego. Trzeba bowiem podkreślić, że <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 629)">art. 629 <em> <!-- -->in fine</em> k.p.k.</a> stanowi, iż w razie umorzenia postępowania prywatnoskargowego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 3)">art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.</a>, przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 628;art. 628 pkt. 2)">art. 628 pkt 2 k.p.k.</a> stosuje się „<strong> <!-- -->odpowiednio</strong>”. A to oznacza, że przy orzekaniu w przedmiocie kosztów procesu konieczne jest uwzględnienie dyspozycji <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 622)">art. 622 k.p.k.</a> Zwrot zryczałtowanej opłaty na rzecz oskarżyciela prywatnego powoduje, że w istocie Skarb Państwa kwoty tej nie otrzymał, co w efekcie prowadzi do rezultatu tożsamego, jak przy rozpoznaniu sprawy „bez uiszczenia” tej należności. Wszystko to daje podstawę do „odpowiedniego” zastosowania <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 628;art. 628 pkt. 2)">art. 628 pkt 2 k.p.k.</a> i zasądzenia wspomnianej kwoty na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonego. Nie ma bowiem żadnych racjonalnych argumentów, które w obszarze wydatków tłumaczyłyby „darmowe” (na koszt Skarbu Państwa) rozpoznanie sprawy prywatnoskargowej, w której postępowanie umorzono z uwagi na znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu.</p> <p>Reasumując, w sprawie z oskarżenia prywatnego, w której doszło do umorzenia postępowania na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 17;art. 17 § 1;art. 17 § 1 pkt. 3)">art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k.</a>, „odpowiednie” stosowanie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 628;art. 628 pkt. 2)">art. 628 pkt 2 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 629)">art. 629 <em> <!-- -->in fine</em> k.p.k.</a> oznacza, że przez „rozpoznanie sprawy bez uiszczenia wydatków” rozumie się także sytuację, w której zachodzi konieczność zwrotu tych wydatków w całości oskarżycielowi prywatnemu na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 622)">art. 622 k.p.k.</a> Mając to na uwadze Sąd Okręgowy zasądził solidarnie od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.000 zł tytułem zryczałtowanej równowartości wydatków, przyjmując, że to właśnie kwota ustalona na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 621;art. 621 § 2)">art. 621 § 2 k.p.k.</a> (obecnie 1.000 zł), stanowi wydatki, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 628;art. 628 pkt. 2)">art. 628 pkt 2 k.p.k.</a> w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 629)">art. 629 <em> <!-- -->in fine</em> k.p.k.</a> </p> <p>Co do kosztów zastępstwa procesowego, to je również należało rozliczyć zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 629)">art. 629 <em> <!-- -->in fine</em> k.p.k.</a>, a więc stosując odpowiednio <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 628;art. 628 pkt. 1)">art. 628 pkt 1 k.p.k.</a>, co oznacza, że za postępowanie przed sądem I instancji koszty te ponoszą oskarżone.</p> <p>Z kolei w postępowaniu odwoławczym, mając na uwadze <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 636;art. 636 § 3)">art. 636 § 3 k.p.k.</a>, koszty zastępstwa procesowego powinien ponieść oskarżyciel prywatny, gdyż zażalenie co do <em> <!-- -->meritum</em> okazało się bezzasadne.</p> <p>W tej sytuacji, kierując się względami słuszności (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970890555" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 (art. 633)">art. 633 k.p.k.</a>), sąd odwoławczy zniósł między stronami koszty związane z zastępstwem procesowym w sprawie.</p> <p>Z wszystkich tych przyczyn orzeczono, jak na wstępie.</p> </div>