IV SA/Wr 447/22
Sądy administracyjne2022-11-09
Sygnatura
IV SA/Wr 447/22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-11-09
Rodzaj
Wyrok WSA we Wrocławiu
Sędziowie
Marta Pająkiewicz-KremisTomasz JudeckiTomasz Świetlikowski
Rozstrzygnięcie
*Uchylono decyzję I i II instancji
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia WSA del. Tomasz Judecki (sprawozdawca), Asesor WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2022 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 6 czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na rzecz strony skarżącej D. G. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej jako: "Kolegium") decyzją z dnia 6 czerwca 2022 r. ([...]), po rozpatrzeniu odwołania D. G. (dalej jako: "strona", "skarżący") utrzymało w mocy, wydaną z upoważnienia Prezydenta L., decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. (dalej jako: "organ I instancji") z dnia 29 marca 2022 r. ([...]), odmawiającą przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na żonę U. G.
Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Strona wnioskiem złożonym w dniu 5 października 2021 r. wystąpiła o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną U. G.
Zgodnie z załączonym do akt administracyjnych orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia 4 listopada 2014 r. o stopniu niepełnosprawności, zaliczono żonę skarżącego (obecnie lat 55), od 30 września 2014 r., na stałe, do znacznego stopnia niepełnosprawności, ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Strona dołączyła do akt m. in. kwestionariusz okresów składkowych i nieskładkowych oraz świadectwa pracy, z których wynikają okresy zatrudnienia w latach 1998 – 2021 oraz, że ostatnie zatrudnienie miało miejsce w okresie 1 września 2020 – 20 sierpnia 2021 r., a stosunek pracy ustał na mocy porozumienia stron. Dołączyła także informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 marca 2021 r. o wysokości, przysługującej stronie rencie z tytułu częściowej niezdolności do pracy, obowiązującej od dnia 1 marca 2021 r., w kwocie 1 717,35 zł miesięcznie.
W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 1 grudnia 2021 r. ustalono m. in., że U. G. mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze stroną. Podopieczna choruje m. in., na stwardnienie rozsiane, postępujący niedowład czterokończynowy spastyczny, zaniki pamięci. Wymaga stałej i ciągłej opieki oraz pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, w tym higieny osobistej i pomieszczeń. Jej stan zdrowia całkowicie ogranicza samodzielną egzystencję a schorzenie jest progresywne z wysoką aktywnością niesprawności układu ruchu.
Organ I instancji wskazaną na wstępie decyzją z dnia 29 marca 2022 r. odmówił stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko z tego powodu, że nie spełnia ona warunków jego przyznania z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 z późn. zm. – dalej jako: "u.ś.r."). W uzasadnieniu faktycznym decyzji administracyjnej jako przyczynę odmowy wskazał, że ustalony stopień niepełnosprawności podopiecznej datuje się od 47. roku życia. Istnieje zatem brak uprawnienia strony do świadczenia z uwagi na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Organ I instancji, na podstawie zebranego materiału dowodowego, opisał zakres i rozmiar opieki sprawowanej przez stronę oraz okoliczności rezygnacji z zatrudnienia. Uznał, że strona spełniła pozytywne przesłanki przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazał m. in., że podopieczna wymaga stałej i długotrwałej opieki, a strona zrezygnowała z dniem 20 sierpnia 2021 r. z zatrudnienia właśnie z uwagi na konieczność sprawowania permanentnej opieki na żoną. Stwierdził, że choć niepełnosprawna nie jest osobą leżącą to nie może pozostać sama w domu, ponieważ wymaga na bieżąco pomocy w podstawowych czynnościach życiowych. Zakres opieki jest absorbujący, wymagający pełnej dyspozycyjności jej opiekuna o charakterze osobistym, trwałym i ciągłym. W związku z powyższym istnieje związek przyczynowo skutkowy między rezygnacją przez stronę z zatrudnienia, a opieką sprawowaną nad chorą żoną.
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji choć z innym uzasadnieniem.
Odnosząc się do wskazanych podstaw wyłączenia prawa do przyznania stronie wnioskowanego świadczenia zanegowało wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r., tj. brak uprawnienia strony do świadczenia z uwagi na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. W tym względzie przywołało orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2021 r. (sygn. akt K 38/13) orzekające o niezgodności ww. zapisu z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wyjaśniło dlaczego po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego data powstania niepełnosprawności nie może stanowić negatywnej przesłanki przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Kolegium dokonało analizy pozostałych pozytywnych przesłanek przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W pierwszej kolejności uznało, że strona należy do kręgu osób wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Ciąży na niej obowiązek alimentacyjny względem żony. Dalej opisało zakres i rozmiar opieki sprawowanej przez stronę przywołując ustalenia m. in.: wywiadu środowiskowego z dnia 1 grudnia 2021 r. Stwierdziło, że w ustalonym stanie faktycznym strona "niewątpliwie sprawuje stałą i całodobową opiekę nad niepełnosprawną żoną".
Kolegium nie podzieliło jednak stanowisko organu I instancji, co do spełnienia przez stronę przesłanki związku pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a wykonywaną opieką, a mianowicie – w ocenie Kolegium – strona nie wykazała, że stan zdrowia żony pogorszył się tak istotnie w sierpniu 2021 r., że nie godziła dalszej pracy zawodowej z opieką, przez co zrezygnowała z pracy. Nie wykazała tego "innymi dowodami". Wskazało, że żona choruje już od 10 lat i w tym czasie strona godziła pracę z opieką. Nie udowodniła, że do czasu wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia stan zdrowia żony tak się pogorszył, że przez to nie może podjąć zatrudnienia. W ocenie Kolegium jedynym powodem wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego była chęć uzyskania wyższego źródła dochodu. Kolegium, powołując się na opis stanu zdrowia i efekty leczenia U. G. zamieszczony w Karcie informacyjnej leczenia szpitalnego w okresie 20 lipca – 17 sierpnia 2021 r. na Oddziale Rehabilitacji Neurologicznej w Szpitalu Rehabilitacyjnym w P. stwierdziło, że jej "samodzielność (...) nie budzi wątpliwości".
W skardze na powyższą decyzję Kolegium strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez niezasadne uznanie, że stan zdrowia osoby niepełnosprawnej oraz zakres sprawowanej nad nią opieki nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez wnioskodawcę oraz art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i niezasadne przyjęcie, że skarżący nie spełnia przesłanek przyznania świadczenia. Zdaniem strony z dokumentów (w tym z wywiadu środowiskowego) wynikało, że żona wnioskodawcy nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować bez stałej lub długotrwałej opieki. Wskazała, że pracownik socjalny w wywiadzie środowiskowym nie kwestionował faktu sprawowania opieki jak i jej zakresu. W skardze strona wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym akcie oraz o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 - dalej jako: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Stosownie z kolei do art. 145 § 1 pkt 2-3 p.p.s.a., uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, sąd stwierdza ich nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2) albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach. Jednocześnie w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt
1 i 2 p.p.s.a., stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, sąd umarza to postępowanie (art. 145 § 3 p.p.s.a.). W przypadku braku wskazanych uchybień, skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (dotyczy interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanych w indywidualnych sprawach).
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji Kolegium wykazała, że skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja administracyjna Kolegium narusza normy prawa materialnego i procesowego w stopniu skutkującym jej uchyleniem.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy odmowę przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w znacznym stopniu żoną.
Podstawę materialną zaskarżonej decyzji administracyjnej Kolegium stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. W sprawie Kolegium utrzymało w mocy odmowę przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia powołując się – odmiennie niż organ I instancji – na niespełnienie jednej z pozytywnych przesłanek opisanych z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., co w sprawie jest zasadniczą osią sporu: istnienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) przez opiekuna, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym jego żoną, której zakres wyklucza aktywność zawodową opiekuna.
Dla porządku dodać w tym miejscu trzeba, że wadliwe są motywy decyzji administracyjnej organu I instancji o zastosowaniu w sprawie art. 17 ust. 1b u.ś.r. Sąd podziela pogląd Kolegium, wywodzony z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (I K 38/13, publik. OTK-A 2014/9/104) oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, że moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki nie ma znaczenia z punktu widzenia przesłanek uprawniających do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ta zatem okoliczność, wbrew poglądom wyrażanym przez organ I instancji, nie miała istotnego znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Skutkiem bowiem wymienionego wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest ustalenie, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała po ukończeniu 18. (ewentualnie 25.) roku życia, przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez tej przesłanki. Wymieniony wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie doprowadził wprawdzie do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, jednak jego treść wiąże - w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP - i stanowi dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną. W konsekwencji organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają obowiązek procedować w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.
Dalej należy zauważyć, że świadczenie pielęgnacyjne jest, obok zasiłku pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, jednym ze świadczeń opiekuńczych, zaliczanym do świadczeń rodzinnych (art. 2 pkt 2 u.ś.r.).
Pozytywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zostały uregulowane w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Przepis ten formułuje pozytywne przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego tj.: stopień znacznej niepełnosprawności osoby wymagającej opieki (1), pozostawanie opiekuna i osoby niepełnosprawnej w grupie osób związanych obowiązkiem alimentacyjnym (2) oraz ustalenie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) przez opiekuna, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym, której zakres wyklucza aktywność zawodową opiekuna (3).
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że żona skarżącego ma orzeczony stopień znacznej niepełnosprawności. W aktach administracyjnych znajduje się m. in.: orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia 4 listopada 2014 r. o stopniu niepełnosprawności zaliczające podopieczną (obecnie lat 55), od 30 września 2014 r., na stałe, do znacznego stopnia niepełnosprawności, ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności przesądza o tym, że dana osoba niepełnosprawna jest niesamodzielna w stopniu wymagającym stałej opieki i pomocy osób drugich. Orzeczenie to wiążę organy administracji publicznej.
Jest też bezsporne, że skarżący spełnił drugi z cytowanych powyżej warunków, bo należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do opieki nad niepełnosprawną żoną i tym samym jest uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego. Małżonkowie są bowiem związani obowiązkiem alimentacyjnym (art. 130 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).
Sporne w sprawie było zaś spełnienie przez skarżącego trzeciego warunku: opieki nad niepełnosprawną uniemożliwiającej podjęcie lub zmuszającej do rezygnacji z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej). Świadczenie pielęgnacyjne przewidziane w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przysługuje bowiem wskazanej w nim osobie, która sprawuje stałą lub długotrwałą opiekę m. in. nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, której zakres i rozmiar niepozwala opiekunowi na podjęcie lub kontynuację zatrudnienia (innej pracy zarobkowej).
Przepisy u.ś.r. nie zawierają definicji sprawowania opieki. Przesłankę niepodejmowania zatrudnienia przez opiekuna (rezygnacji z zatrudnienia) na gruncie art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy rozumieć i wykładać zgodnie z treścią art. 3 pkt 22 u.ś.r. w którym ustawodawca zawarł legalną definicję zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na gruncie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przez zatrudnienie lub inną pracę zarobkową należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (por. art. 3 pkt 22 u.ś.r.).
Z treści art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece, w jej rozumieniu, musi ona być stała lub długoterminowa. Świadczenie pielęgnacyjne ma kompensować potencjalny utracony dochód z pracy zarobkowej. Dotyczy zatem stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość wykonywania takiej pracy.
Cytowane przepisy nie dookreślają dalej pojęcia opieki. Nie konkretyzują jej zakresu lub charakteru. Nie wskazują w szczególności, że opieka ta musi być rozumiana jako opieka całodobowa. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 listopada 2021 r., I OSK 786/21, cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, iż w art. 17 ust. 1 ustawy chodzi raczej o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego - udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, 24 godziny na dobę oraz, że powinien zamieszkiwać ze swoim podopiecznym.
W ocenie Sądu to konkretne okoliczności opieki determinują spełnienie pozytywnej przesłanki przyznania świadczenia w postaci istnienia przeszkody w podjęciu przez skarżącego aktywności zarobkowej i zawodowej. Dlatego w każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2015 r., I OSK 2820/13, publik. CBOSA). Nie każda bowiem opieka nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym będzie uniemożliwiać zatrudnienie, gdyż nie można czynić z góry założenia, że konieczne będzie udzielanie takiej osobie opieki kompleksowej przez cały czas (wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 czerwca 2022 r., II SA/Łd 79/22, publik. CBOSA).
Ponadto na użytek ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ustawodawca przewidział specyficzny instrument badania i weryfikacji, czy zakres potrzeb osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności uniemożliwia zarazem aktywność zarobkową i zawodową jej opiekuna. Zgodnie bowiem z przepisem art. 23 ust. 4aa u.ś.r., jeżeli w stosunku do osoby ubiegającej się lub pobierającej świadczenie pielęgnacyjne wystąpią wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1876, z późn. zm.) w celu weryfikacji tych wątpliwości. Można dodać ponadto, iż stosownie do przepisu art. 23 ust. 4b u.ś.r., w przypadku, o którym mowa w ust. 4aa, organ właściwy oraz marszałek województwa mogą wystąpić do ośrodka pomocy społecznej o udzielenie informacji o okolicznościach dotyczących sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1, jeżeli okoliczności te zostały ustalone w rodzinnym wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem otrzymania przez ośrodek pomocy społecznej wniosku o udzielenie informacji.
Przyjmuje się, że rodzinny wywiad środowiskowy, przeprowadzany na podstawie art. 107 i nast. ustawy o pomocy społecznej, jak również jego aktualizacja, jest szczególnym dowodem w sprawie osoby korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej (czy też - jak rozpoznawanej sprawie - świadczeń rodzinnych), który jest sporządzany we współdziałaniu z osobą zainteresowaną. Na wywiad składa się szereg czynności organu wykonywanych przez pracownika socjalnego, takich jak m.in. przesłuchanie strony i jej rodziny pod rygorem odpowiedzialności karnej za udzielenie nieprawdziwych informacji, wykorzystanie istotnych dla sprawy dokumentów oraz przeprowadzenie własnych obserwacji w celu zweryfikowania informacji uzyskanych z innych źródeł dowodowych, w szczególności z oświadczenia o stanie majątkowym, złożonego przez stronę (por. LEX/el - komentarz do art. 23 u.ś.r. (w:) P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, WKP 2021). Wywiad jest specyficznym sposobem zbierania informacji o sytuacji strony, stanowiącym dla organu pomocy społecznej konieczne i podstawowe źródło informacji o sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej osoby ubiegającej się o świadczenia, będący podstawą ustaleń faktycznych dokonywanych w decyzji administracyjnej i poddawanych prawnej ocenie (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 766/19, publ. CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie nie było sporne, że opieka sprawowana przez skarżącego nad żoną - w ocenie Kolegium – była "niewątpliwie (...) stałą i całodobową".
Pomimo takiej jej kwalifikacji Kolegium uznało, że opieka ta nie była powodem rezygnacji przez skarżącego z zatrudnienia w sierpniu 2021 r., czy też niepodejmowania nowego zatrudnienia. Kolegium skupiło się przy tym na uwypukleniu takich aspektów sprawy, jak nie wykazanie przez skarżącego "innymi dowodami", że stan zdrowia jego żony pogorszył się w sierpniu 2021 r. tak, że nie godził on dalszej pracy zawodowej z opieką, przez co musiał zrezygnować z pracy. Wskazało na fakt, że jego żona choruje już od wielu lat i w tym czasie godził on pracę z opieką. Eksponowało więc wieloletnią aktywność zawodową skarżącego jeszcze przed złożeniem wniosku oraz znaczny upływ czasu pomiędzy momentem powstania niepełnosprawności żony (stwierdzonym orzeczeniem już w 2014 r.), a datą rezygnacji z zatrudnienia (dopiero w sierpniu 2021 r.). Zarzuciło skarżącemu nie udowodnienie, że do czasu wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia stan zdrowia żony tak się pogorszył, że przez to nie mógł on kontynuować, czy też podjąć nowego zatrudnienia.
Stwierdzenie Kolegium o braku wystąpienia koniecznego związku przyczynowo-skutkowego jest w ocenie Sądu co najmniej przedwczesne głównie z tego względu, że Kolegium dokonało błędnej wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r., co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 80 K.p.a.
W ocenie Sądu wskazane przez Kolegium okoliczności nie przesądzają o braku związku między rezygnacją z aktywności zarobkowej i zawodowej (jej niepodejmowaniem), a koniecznością opieki nad bliską osobą niepełnosprawną. Kolegium mylnie rozumie materialnoprawną przesłankę warunkującą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wymaga bowiem od opiekuna nie tylko wykazania, że podjął się stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną (co Kolegium uznało "niewątpliwie" za udowodnione), ale dodatkowo wykazania, że towarzyszyła temu niekorzystna zmiana (pogorszenie się) stanu zdrowia podopiecznego. W ocenie Sądu, żaden ze wskazanych powyżej przepisów nie uzależnia przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od przeprowadzenia, przez organ administracji publicznej, oceny stanu zdrowia osoby niepełnosprawnej. Oceny takiej dokonuje, na podstawie odrębnych przepisów, wyspecjalizowany zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, którego orzeczeniem Kolegium jest związane. Tym samym w postępowaniu administracyjnym o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego opiekun nie ma obowiązku wykazywania faktu pogorszenia się stanu zdrowia podopiecznej jako warunku przyznania świadczenia. Jest to okoliczność prawnie obojętna.
Kolegium umknęło, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. na równi z niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej traktuje rezygnację z zatrudnienia. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. zatem dopuszcza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego także tym osobom, które były aktywne zarobkowo i zawodowo w okresie poprzedzającym podjęcie opieki nad osobą niepełnosprawną w rozumieniu przepisów u.ś.r. O tym, czy istnieje adekwatny związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem, a sprawowaną opieką decyduje zakres wymaganych czynności i konieczny na to czas, wykluczający aktywność zarobkową i zawodową opiekuna. Jest to wystarczająca przesłanka żeby uznać, że opiekun rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, gdyż opiekuje się niepełnosprawną osobą (podobnie NSA w wyroku z dnia 12 października 2021 r., I OSK 493/21, publik. w CBOSA).
Z kolei ocena spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. powinna być dokonywana w granicach sprawy administracyjne, czyli adekwatnie do czasu, w którym wnioskodawca występuje o przyznanie świadczenia. Skoro jest to świadczenie przyznawane na wniosek, to granice sprawy administracyjnej wyznacza treść żądania, w tym data jego złożenia. Stosownie do treści do art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zauważyć jednak należy, iż zasady wyrażonej w art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie można traktować jako bezwzględnego nakazu. Przepis art. 24 u.ś.r. stanowi bowiem normę procesową, pełniącą funkcję służebną względem norm materialnoprawnych i nie może prowadzić do modyfikacji lub pominięcia tych norm. W praktyce oznacza to, że przyznając świadczenia rodzinne, organ ocenia spełnienie warunków przysługiwania świadczenia na dzień podejmowania rozstrzygnięcia (zob. Małysa-Sulińska Katarzyna (red.), Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz, opubl. LEX 2015 oraz R. Babińska-Górecka (w:) R. Babińska-Górecka, M. Lewandowicz-Machnikowska, Świadczenia rodzinne/komentarz, Wrocław 2010, s. 296 oraz literatura i orzecznictwo tam przywołane). W sytuacji zatem, gdy w momencie wydawania decyzji jeden z warunków przysługiwania prawa do danego świadczenia rodzinnego nastąpi po miesiącu złożenia wniosku w tej sprawie, to organ administracji jest nie tylko uprawniony, lecz wręcz zobowiązany uwzględnić daną okoliczność (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2022 r., I OSK 1586/21).
Wniosek z dnia 30 września 2021 r. skarżący złożył w dniu 5 października 2021 r. (według daty stempla odciśniętego na podaniu). To opiekun decyduje, czy i w jakim czasie, wystąpić z podaniem o świadczenie. Co do zasady prawo do świadczenia skarżący mógłby otrzymać od miesiąca jego wpływu. Spełnienie przez niego przesłanek przyznania świadczenia jest badane na moment złożenia podania, a najpóźniej na dzień przyznania świadczenia decyzją administracyjną. Dotyczy to także analizowanej przesłanki rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) z uwagi na konieczność sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad żoną. Ustawa nie wprowadza tutaj żadnych innych, szczególnych ram czasowych, co do momentu na jaki bada się spełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Nie można zatem podważać prawa do świadczenia tylko z tego powodu, że skarżący spełniał wszystkie lub tylko niektóre przesłanki przyznania świadczenia w okresie wcześniejszym, przed złożeniem wniosku, za który nie ubiega się o świadczenie. Nie wyklucza zatem prawa do świadczenia, że skarżący podejmował zatrudnienie łącząc je z opieką, jeśli tylko u podstaw rezygnacji z aktywności zarobkowej lub zawodowej na dzień złożenia wniosku (ewentualnie na dzień wydania decyzji administracyjnej) leży obiektywna, zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, konieczność sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną.
Błędna wykładnia art. 17 ust. 1 u.ś.r. doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art. 80 K.p.a. Przełożyło się na niedostrzeżenie (błędną ocenę) okoliczności istotnych dla sprawy ustalonych w zebranym materiale dowodowym. Zakres wymaganej i koniecznej opieki wykonywanej przez skarżącego, rodzaj i waga tych czynności, stopień ich zaabsorbowania, został w sprawie udokumentowany wywiadem środowiskowym. Na tej podstawie organy obu instancji uznały, że skarżący sprawuje stałą i całodobową opieką nad żoną, co odpowiada jednej z pozytywnych przesłanek przyznania tego świadczenia. Przyjęcie przeciwnego stanowiska wymagałoby przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, które doprowadziłoby do podważenia ustaleń wywiadu środowiskowego, w tym, odebranego w jego trakcie od skarżącego, oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, czyli wykazanie tego, że opieka ta nie była jednak stałą lub długoterminową.
Przywołane przez Kolegium ustalenia Karty informacyjnej leczenia szpitalnego w okresie 20 lipca – 17 sierpnia 2021 r. nie podważa wprost tego ustalenia. Opisuje ona bowiem okoliczności stanu zdrowia niepełnosprawnej przy jej przyjęciu i wypisie ze Szpitala, a nie okoliczności opieki sprawowanej przez skarżącego. Kolegium na tej podstawie sformułowało z kolei wniosek, że "samodzielność" żony skarżącego "nie budzi wątpliwości". Nie jest wykluczone, że tak jest. Wymaga to jednak wsparcia ustaleniami dotyczącymi okoliczności sprawowanej opieki, czego Karta informacyjna leczenia szpitalnego w okresie 20 lipca – 17 sierpnia 2021 r. z oczywistych powodów nie zawiera. Nie wynika bowiem z niej, czy i jakie czynności opiekuńcze wymuszał, na opiekunie, opisany w niej stan zdrowia żony, jaki jest ich zakres czasowy - a przez to, czy skala zaabsorbowania opiekuna powoduje, że nie może on zarazem podjąć żadnej pracy zawodowej, nawet w niewielkim zakresie. Powyższe natomiast stanowiło kluczowe zagadnienia podlegające zbadaniu i ustaleniu w tej sprawie.
Sąd nie umniejsza przy tym wagi innych dowodów niż wywiad środowiskowy, w tym Karty informacyjnej leczenia szpitalnego w okresie 20 lipca – 17 sierpnia 2021 r., w związku z otwartym katalogiem środków dowodowych (por. art. 75 K.p.a.). Jednak w sprawie to wywiad środowiskowy i zebrane w trakcie jego dowody zawierały szczegółowy opis codziennej opieki skarżącego nad żoną, zakwalifikowanej przez Kolegium niewątpliwie jako opieka stała i całodobowa, czego Karta informacyjna leczenia szpitalnego w okresie 20 lipca – 17 sierpnia 2021 r. nie zawierała. To właśnie okoliczności opieki determinują spełnienie pozytywnej przesłanki przyznania świadczenia w postaci istnienia przeszkody w kontynuacji lub podjęciu przez skarżącego aktywności zarobkowej i zawodowej.
Jeśli więc Kolegium, w związku z ustaleniami Karty informacyjnej leczenia szpitalnego w okresie 20 lipca – 17 sierpnia 2021 r., powzięło wątpliwości dotyczące sprawowania opieki o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., to powinno było zlecić przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego w celu weryfikacji powziętych wątpliwości stosownie do przepisu art. 23 ust. 4aa i 4b u.ś.r. Tego zaniechało.
Mając powyższe na uwadze dokonana przez Kolegium ocena materiału dowodowego nie znajduje koniecznego dla wywodzonych wniosków potwierdzenia w aktach sprawy, co prowadzi do stwierdzenia, że organ odwoławczy naruszył art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. Rozpatrując w tym zakresie zgromadzony materiał dowodowy dokonał tego z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, co - w ocenie Sądu – co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kolegium nie wyjaśniło opisanych wątpliwości co do stanu faktycznego, co powoduje, że naruszone zostały art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Z przepisów tych wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tej natomiast sprawie, nie ustalono kluczowych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, a w konsekwencji nie przeprowadzono ocen we wskazanym powyżej zakresie. Należy przy tym podkreślić, że stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie można wykluczyć, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy (obejmujące zbadanie aspektów powyżej przedstawionych) mogło wpłynąć na odmienny kierunek rozstrzygnięcia tej sprawy.
Ponadto w rozpoznawanej sprawie Kolegium przeoczyło, że skarżący w momencie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego deklarował, że ma ustalone prawo do renty.
W sprawie zaistniała więc możliwość wystąpienia przesłanki negatywnej przyznania świadczenia określonej w przepisie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Zgodnie z treścią tego przepisu, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.
Zdaniem Sądu, w świetle ugruntowanej już linii orzeczniczej sądów administracyjnych osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera świadczenie emerytalno–rentowe, powinna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie renty. Sąd w pełni aprobuje taki sposób rozwiązania tej kwestii, który znalazł odzwierciedlenie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z: 19 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 2305/20 i I OSK 2304/20; 16 kwietnia 2021, sygn. akt I OSK 2813/20; 24 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 349/21 i I OSK 350/21; 25 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 563/21 i I OSK 305/21; 12 października 2021 r., sygn. I OSK 544/21; 28 października 2021 r., sygn. akt I OSK 729/21; 12 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 917/21 i 943/21; 9 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 1072/21; 11 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 1166/21; 6 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 1488/21; 19 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 1386/21; 23 czerwca 2022 r., sygn. akt I OSK 1714/21; 3 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 436/21; 26 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1945/2; 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1973/21 i I OSK 1971/21, publik. CBOSA). Stanowisko to jest aktualnie jednolite i nie występuje w nim rozbieżność.
Osoba spełniająca warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego może wybór świadczenia zrealizować przez złożenie, do organu rentowego, wniosku o zawieszenie prawa do emerytury (renty) na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 – dalej jako: "u.e.r.f.u.s."). Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Zawieszenie prawa do emerytury (renty), jak wynika z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s., skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury (renty) poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s.). Zawieszenie prawa do emerytury (renty) eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta lub rencisty wynikająca z powyższego przepisu winna być bowiem rozumiana jako wiążąca się nie z samym prawem do świadczeń emerytalno-rentowych, lecz z ich realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury (renty) skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury (renty) od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytur (rent).
Skarżącemu powinna być zatem udzielona, zgodnie z art. 9 i art. 79a K.p.a., przez organy administracji publicznej informacja o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie prawa do renty i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty. Informacja powinna być udzielona wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie renty (podobnie NSA w wyroku z dnia 8 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 729/21, publ. CBOSA). W sytuacji, gdy wnioskodawca nie będzie chciał zrezygnować z pobierania świadczenia rentowego nie będzie możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Kolegium nie dostrzegło, że skarżący miał ustalone prawo do renty i nie zastosowało przytoczonych powyżej przepisów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W realiach badanej sprawy Kolegium przeoczyło, że organ I instancji, w uzasadnieniu decyzji własnej, wadliwie uznał, że renta skarżącego nie stanowi przeszkody do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (stwierdził: "wnioskodawca mając uprawnienie do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy spełnia warunek ubiegania się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego"). Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji nie kwestionując tego wadliwego jej uzasadnienia.
Reasumując Kolegium nie dostrzegło wadliwości aktu, które utrzymało w mocy, przez co należy uznać i rozstrzygnięcie organu I instancji za nieodpowiadające prawu. Wszystkie te uchybienia przepisom prawa materialnego i procesowego, w tym art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz przedstawionej oceny prawnej. Wiążą one organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. W szczególności ponownie rozpatrując sprawę organy uwzględnią przedstawione wyżej stanowisko Sądu dotyczące art. 17 ust. 1b u.ś.r., w zakresie w jakim Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) uznał za niezgodny z Konstytucją RP. Dokonując ponownej oceny spełnienia przez skarżącą przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r., warunkujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z wyrażoną w niniejszym wyroku oceną prawną, będą miały na uwadze - stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. art. 23 ust. 4aa i 4b u.ś.r. – konieczność rozważenia, czy Karta informacyjna leczenia szpitalnego w okresie 20 lipca – 17 sierpnia 2021 r., opisująca okoliczności stanu zdrowia niepełnosprawnej przy jej przyjęciu i wypisie ze Szpitala, rodzi wątpliwości dotyczące sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., czy w związku z tym zachodzi potrzeba uprzedniego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i, czy w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów służy skarżącemu uprawnienie, którego się domaga. Dokonując ponownej oceny przesłanki określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., warunkującej odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu przyznanej skarżącemu renty, organy zastosują przytoczone przepisy w tym opisany powyżej obowiązek informacyjny.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie o kosztach (punkt II wyroku) zapadło na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. Na zasądzone koszty złożyła się kwota wynagrodzenia należnego profesjonalnemu pełnomocnikowi według stawek minimalnych, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c, w zw. § 15 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.) (480 zł).