I SA/Bk 470/08

TEZY Pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) jedynie, w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej i to dokonanej po jego ustanowieniu w sprawie tzn. wydaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie, zgodnie z zasadą "lex retro non agit". Przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy z tym związany i jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to zarówno uprawnienie i obowiązek Sądu do ustalenia czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona, w jakim zakresie oraz, które czynności procesowe wykonywane były w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu. SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. B. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 roku oraz odsetek za zwłokę od należnych zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za niektóre miesiące 2003 roku p o s t a n a w i a oddalić wniosek. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przyznał J. J. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Stosownie do powyższego, Okręgowa Izba Radców Prawnych w B. w dniu 11 maja 2009 r. wyznaczyła do prowadzenia niniejszej sprawy radcę prawnego A. B. (k. 215). Radca prawny A. B. w piśmie procesowym z dnia 25 czerwca 2009 r. wniósł o przekazanie na konto kancelarii kwoty przyznaje tytułem wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego pełnomocnikiem z urzędu w ramach prawa pomocy przyznanej skarżącej (k. 221). Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Na wstępnie należy wskazać, iż pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jedynie, w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej i to dokonanej po jego ustanowieniu w sprawie tzn. wydaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie, zgodnie z zasadą "lex retro non agit". Przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy z tym związany i jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to zarówno uprawnienie i obowiązek Sądu do ustalenia czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona, w jakim zakresie oraz, które czynności procesowe wykonywane były w ramach pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W przedmiotowej sprawie natomiast pełnomocnik skarżącej tj. radca prawny A. B. został ustanowiony w dniu 16 kwietnia 2009 r., natomiast formalnie mógł podjąć czynności w sprawie w charakterze pełnomocnika wyznaczonego z urzędu dopiero od dnia wyznaczenia go przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w B. Wszelkie zatem czynności procesowe podejmowane w sprawie tj. sporządzenie i złożenie skargi kasacyjnej były czynnościami, które radca prawny A. B. wykonywał jako pełnomocnik ustanowiony z wyboru, na podstawie pełnomocnictwa z dnia 27 marca 2009 r. (k. 178). Za czynności te w świetle art. 250 p.p.s.a. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.) brak jest podstaw do przyznania wynagrodzenia ze środków Skarbu Państwa. Stosownie do § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości - w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji wynagrodzenie może być przyznane za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z protokołu rozprawy Naczelnego Sądu Administracyjnego odbytej w dniu 2 listopada 2010 r. wynika, iż w imieniu skarżącej nikt się nie stawił (k. 235). Powyższe oznacza, iż wynagrodzenie z w/w paragrafu rozporządzenia nie może być również przyznane, gdyż pomoc prawna w tym zakresie faktycznie nie została skarżącej udzielona. Końcowo także należy podnieść, iż stosownie do § 16 cytowanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wniosek złożony przez radcę prawnego A. B., oświadczenia takiego nie zawiera, co skutkuje również oddaleniem wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu (k. 221). W tej sytuacji, stosując przepisy art. 250 p.p.s.a oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c i § 16 w/w rozporządzenia, orzeczono jak w sentencji.