II SA/Po 173/08

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Protokolant St. sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2008 r. sprawy ze skargi 1) "A." Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. 2.) "B." S. A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] nr [..] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; oddala skargi. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ B. Drzazga /-/ W. Batorowicz UZASADNIENIE II SA/Po 173/08 Uzasadnienie Decyzją z dnia [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie administracyjne w sprawie zgodności budowy linii elektroenergetycznej 220-400kV P. z przepisami prawa. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 104 i 105§1 kpa. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że przedmiotowa linia elektroenergetyczna została zrealizowana na podstawie decyzji Starosty P. z dnia [..] Nr [..] o pozwoleniu na budowę oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. Nr [..] z dnia [..] o pozwoleniu na użytkowanie. W trakcie przeprowadzonych w dniu 22.05.2007r. oględzin na terenie działek nr [..] w K. organ nie stwierdził naruszenia przepisów prawa budowlanego i uznając że postępowanie jest bezprzedmiotowe umorzył je, zgodnie z art. 105§1 kpa. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli A. i Z. M. oraz G. i S. J., powołując się na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14.09.2006r. w sprawie IISA/Po 1211/05, w którym stwierdzono w części nieważność, a w pozostałym zakresie uchylono decyzję Wojewody z dnia [..] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [..] o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [..], na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na treść, powołanego przez odwołujących się, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wskazując na konieczność rozważenia skutków prawnych istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] udzielającej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Ponadto organ wskazał, że ustawodawca przewidział obowiązek przeprowadzenia postępowania celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, w związku z wyeliminowaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Skargi na powyższą decyzję kasacyjną organu złożyły A. S.A. z siedzibą w P. ( sprawa zarejestrowana pod sygn. IISA/Po 173/08) i B. S.A. z siedzibą w L. ( sprawa zarejestrowana pod sygn. IISA/Po 174/08). A. S.A. w P. były uczestnikiem postępowania administracyjnego, a B. S.A. w L. została następcą prawnym inwestora przedmiotowej linii, C. S.A. z siedzibą w W. Zdaniem skarżących, nie można traktować budowy obiektu na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została uchylona, jako budowy bez pozwolenia na budowę. Zatem wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14.09.2006r. nie może być podstawą ani do wydania decyzji o rozbiórce przedmiotowej linii elektroenergetycznej na podstawie art.48 prawa budowlanego, ani do prowadzenia przez organ postępowania legalizacyjnego na podstawie w/w przepisu. Art.48 prawa budowlanego ma bowiem zastosowanie jedynie do obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Trafnie więc, zdaniem skarżących, organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie. Skarżący wskazali też, że organ odwoławczy winien był rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, a nadto że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego i analizy przepisów prawa budowlanego jakie winien organ pierwszej instancji zastosować ponownie rozpatrując sprawę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z dnia 7.02.2008r., na podstawie art. 111§2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, połączono sprawy obu skarżących do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą IISA/Po 173/08. Na rozprawie w dniu 8 października 2008r. pełnomocnik C. S.A. z siedzibą w W., na podstawie załączonych do akt sprawy dokumentów (w tym wypisy z KRS, akty notarialne z dnia [..]) wykazała, że spółka ta jest następcą prawnym skarżącej B. S.A. z siedzibą w L. i oświadczyła, że popiera skargę. Uczestniczka postępowania G. J. zakwestionowała prawidłowość budowy przedmiotowej linii na terenie działek budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skargi okazały się bezzasadne. Stosownie do przepisu art.1§1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. sprawdza czy zaskarżony akt został wydany zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy organ prawidłowo zastosował normy prawa materialnego. Przedmiotem badania sądu jest stan prawny i akta sprawy istniejące w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Uchylenie decyzji przez sąd, następuje w sytuacjach określonych w art.145§1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., a więc w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania, jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie w niniejszej sprawie, wszczętej przez organ nadzoru budowlanego, dotyczyło zgodności wybudowania linii elektroenergetycznej 220-400 kV P. z przepisami prawa. Niespornym było, że przedmiotowa linia była wybudowana na podstawie decyzji Starosty P. z dnia [..] Nr [..] udzielającej pozwolenia na budowę i zatwierdzającej projekt budowlany oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody z dnia [..] Nr [..]. Realizacja inwestycji została dokonana w okresie obowiązywania w/w decyzji Wojewody. Do użytkowania linii przystąpiono po wydaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ostatecznej decyzji z dnia [..] o pozwoleniu na użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14.09.2006r., sygn. akt IISA/Po 1211/05, stwierdził nieważność w/w decyzji Wojewody z dnia [..] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia [..] w części dotyczącej pozwolenia na tymczasowe wykorzystanie jednego toru, a w pozostałej części uchylił decyzje organów obu instancji. Skarga kasacyjna od tego wyroku, złożona przez C. w W., została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3.07.2007r., sygn. akt 163/07. Obecnie toczy się także postępowanie wznowieniowe odnośnie decyzji organu nadzoru budowlanego w sprawie pozwolenia na użytkowanie linii elektroenergetycznej. Skoro inwestor wykonał prace przy budowie przedmiotowej linii elektroenergetycznej na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, to nie naruszył przepisu art. 28 ust.1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (t.j.Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz.1118 ze zm.), a zatem organ nadzoru budowlanego, nie może orzec rozbiórki na podstawie art. 48 ust.1 prawa budowlanego. Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, w odniesieniu do obiektów budowlanych wykonanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, organ winien przeprowadzić postępowanie w trybie i na zasadach określonych w art. 51 ust.1 pkt 1 i 2 oraz ust.3 w związku z art. 51 ust.7 prawa budowlanego. Wobec konieczności zbadania w trybie art. 51 czy wykonana inwestycja jest zgodna z przepisami prawa budowlanego, a zatem czy możliwa jest jej legalizacja, nie jest możliwe wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, brak jest bowiem podstaw do uznania za bezprzedmiotowe takiego postępowania w rozumieniu art. 105§1 kpa (por. wyrok NSA z dnia 17.01.2007r., sygn. IIOSK 167/06, lex nr 327397, wyrok NSA z dnia 20.01.2003r.,sygn. IVSA 1613/2002, LexPolonica nr 359524, wyrok NSA z dnia 27.03.2007r., sygn. IIOSK 525/06.niepubl.) Wobec powyższego Sąd uznał, że uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji umarzającego postępowanie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia jest trafne. Rację mają skarżący, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia przesłanek określonych w art. 107§3 kpa, bowiem nie zawiera wymaganego przepisami uzasadnienia prawnego- podania podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ ograniczył się jedynie do wskazania, że ustawodawca w przypadku wyeliminowania decyzji o pozwoleniu na budowę, przewidział obowiązek przeprowadzenia postępowania celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, nie wskazując na konieczność zastosowania przepisów art. 51 prawa budowlanego. Zdaniem Sądu to uchybienie przepisom prawa procesowego nie miało jednak wpływu na ostatecznie prawidłowe merytorycznie rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Nietrafny natomiast był zarzut skarżących, że organ odwoławczy winien był wydać decyzję merytoryczno-reformatoryjną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Taką decyzję organ odwoławczy może wydać jedynie wtedy, gdy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego w sprawie i stwierdzi potrzebę przeprowadzenia jedynie dodatkowego postępowania, w celu uzupełnienia dowodów i materiałów sprawie. W niniejszej sprawie w celu stwierdzenia czy wykonana inwestycja jest zgodna z wymaganiami prawa budowlanego, zachodzi konieczność przeprowadzenia w całości postępowania w trybie art. 51 prawa budowlanego. W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów, organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji będzie zobowiązany do nakazania inwestorowi wykonania czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego prawem. Taka sytuacja wyklucza możliwość wydania przez organ odwoławczy decyzji merytorycznej. Reasumując, skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego, a naruszenie przepisów prawa procesowego nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. /-/ Danuta Rzyminiak-Owczarczak /-/ Barbara Drzazga /-/ Wiesława Batorowicz Za nieobecnego sędziego korzystającego ze zwolnienia lekarskiego uzasadnienie wyroku podpisał sędzia /-/ B. Drzazga