I SA/Wa 1569/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 29 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. C. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 358/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 6500 (sześć tysięcy pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej M. C. sumę pieniężną w wysokości 4000 (cztery tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej M. C. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE M. C. pismem z [...] czerwca 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 358/15, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip [...] dz. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżąca wniosła o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny z tytułu niewykonania wyroku, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała przebieg postępowania podkreślając, że prawomocny wyrok z dnia [...] lipca 2015 r. wraz z aktami sprawy wpłynął do organu [...] września 2015 r., zatem rozstrzygnięcie powinno nastąpić najpóźniej do [...] listopada 2015 r. Z uwagi na nierozpoznanie sprawy w wyznaczonym terminie pismami z dnia [...] grudnia 2015 r., [...] grudnia 2016 r. i [...] września 2017 r. wzywano Prezydenta [...] do wykonania ww. prawomocnego wyroku. Wezwania pozostawały bez odpowiedzi, co skutkowało skierowaniem skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zaznaczyła, że na skutek skarg, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie już trzykrotnie, tj. wyrokiem z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 424/16, 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 241/17 oraz z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2093/17, wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę z tytułu niewykonania wyroku z dnia 3 lipca 2015 r. Pomimo wymierzenia grzywny organ nadal nie wykonał prawomocnego wyroku i nie zakończył postępowania w pierwszej instancji, co spowodowało, że skarżąca po raz kolejny pismem z dnia [...] maja 2020 r., wezwała organ do wykonania wyroku. Prezydent nie wydał jednak decyzji. Skarga jest więc uzasadniona. Odnosząc się do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej skarżąca przytoczyła stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne i podkreśliła, że wniosek o wypłatę odszkodowania złożony został w 1995 r. W wyroku z dnia 27 kwietnia 2017 r. i z dnia 28 lutego 2018 r. Sąd stwierdził bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa. Mimo trzykrotnego wymierzenia grzywny i jednokrotnego przyznania sumy pieniężnej stosowna decyzja nie została wydana. Wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącej kwoty pieniężnej tytułem zadośćuczynienia za oczekiwanie na załatwienie sprawy jest więc uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że w sprawie podejmowano czynności celem zgromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji. Gromadzona była m.in. dokumentacja geodezyjna, akta lokalizacyjne, skany zdjęć lotniczych ukazujących obszar nieruchomości, wykonanych w 1947 r., 1951 r. i 1953 r., wydruki z serwisów mapowych dla pracowników Urzędu – W. historyczna i W. dzisiaj. Uzyskano również opinię geodezyjną dotyczącą nieruchomości, sporządzoną przez geodetę uprawnionego. Organ zaznaczył ponadto, że w toku postępowania ustalono, że wnioskiem z dnia [...] listopada 1990 r. S. R. wystąpiła o przywrócenie jej praw własności ww. nieruchomości. Ponadto, wnioskiem z dnia [...] lutego 2007 r. D. F. wystąpiła o ostateczny zwrot ww. nieruchomości. Wnioski te nie zostały dotąd rozpatrzone ostateczną decyzją. Wobec powyższego Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne o odszkodowanie za opisaną wyżej nieruchomość wszczęte wnioskiem S. R. z dnia [...]lipca 1995 r., do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia ww. wniosków z dnia [...] listopada 1990 r. i z dnia [...] lutego 2007 r. Skarga jest więc niezasadna. W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2020 r. skarżąca wskazała, że postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2020 r. zostało zaskarżone zażaleniem, a zatem nie jest jeszcze ostateczne w administracyjnym toku instancji, co oznacza, że Prezydent pozostaje w bezczynności po wyroku z dnia 3 lipca 2015 r. Zdaniem skarżącej podnoszone w odpowiedzi na skargę okoliczności uzasadniające niezakończenie postępowania, tj. nierozpoznane wnioski o zwrot nieruchomości, nie mogą usprawiedliwiać bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie, tym bardziej, że rozpoznanie tych wniosków należy do tego samego organu. Co więcej, wnioski te czekają na rozpoznanie odpowiednio 30 i 13 lat, a zatem niewątpliwie był czas na zakończenie postępowań w przedmiocie tych wniosków i postępowania odszkodowawczego. Skarżąca zarzuciła, że wskazywana obecnie przeszkoda w postaci wniosków o zwrot nieruchomości, w sytuacji, gdy skarga wniesiona w dniu [...] czerwca 2020 r. jest czwartą skargą na niewykonanie wyroku, a termin wskazany w wyroku z dnia 3 lipca 2015 r. upłynął przeszło 5 lat temu, nie znajduje żadnego uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżącej z dnia [...] maja 2020 r., którym wezwano Prezydenta [...] do wykonania wyroku z dnia 3 lipca 2015 r. Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt odpis prawomocnego wyroku z dnia 3 lipca 2015 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie dwóch miesięcy - wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi [...] września 2015 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem w dniu [...] listopada 2015 r. Mimo to Prezydent [...] nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. W wyniku zaś wniesionych skarg kolejnymi wyrokami z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 424/16, z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 241/17 i z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 2093/17 wymierzono Prezydentowi grzywnę w wysokości odpowiednio [...] zł, [...] zł i [...] zł. W dwóch ostatnich orzeczeniach Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z dnia 3 lipca 2015 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W wyroku z dnia 28 lutego 2018 r. Sąd przyznał ponadto od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie [...] zł. Jak wynika z analizy akt sprawy pomimo powyższych, trzech orzeczeń wymierzających grzywnę, Prezydent [...] podejmował nieliczne działania mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie rozstrzygnięcia. Stosowne czynności podjęto w istocie dopiero w sierpniu 2018 r. (pismo z dnia [...]sierpnia 2018 r. skierowane do Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju), a następnie w styczniu i październiku 2019 r. (pisma z dnia [...] stycznia 2019 r. i [...] października 2019 r. skierowane do [...] Biura [...]). W dniu [...] lipca 2019 r. sporządzona natomiast została opinia geodezyjna dotycząca nieruchomości. Następnie – jak wynika z analizy akt - postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., a więc po wniesieniu przez skarżącą kolejnej (czwartej) skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny, Prezydent zawiesił postępowanie o ustalenie odszkodowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku S. R. z dnia [...] listopada 1990 r. o przywrócenie praw własności ww. nieruchomości oraz wniosku D. F. z dnia [...] lutego 2007 r. o zwrot ww. nieruchomości. W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 3 lipca 2015 r. terminu na załatwienie sprawy, a także uwzględniając, że ww. wcześniejszymi wyrokami z dnia 29 czerwca 2016 r., 27 kwietnia 2017 r. i 28 lutego 2018 r. wymierzono już Prezydentowi grzywnę (w wysokości odpowiednio [...] zł, [...] zł oraz [...] zł) w związku z niewykonaniem wyroku, Sąd uznał, że kolejna grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Określając wysokość grzywny uwzględniono, że Prezydent mimo, iż z przekroczeniem terminu to podejmował jednak działania mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wyjaśnienie sprawy, a także okoliczność, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. zawieszono postępowanie. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu po wyroku z dnia 3 lipca 2015 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy Prezydent do sierpnia 2018 r. nie podejmował działań mających na celu zakończenie postępowania. Jak wyżej wskazano dopiero [...] sierpnia 2018 r. wystosowano pismo do Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju, a następnie w styczniu i październiku 2019 r. pisma do [...] Biura [...]. W dniu [...] lipca 2019 r. sporządzona zaś została stosowna opinia geodezyjna dotycząca nieruchomości. Istotne jest, że sprawa wniosku o przyznanie odszkodowania - mimo trzech kolejnych wyroków wymierzających grzywnę – nie została przez organ załatwiona i wyznaczony w wyroku z dnia 3 lipca 2015 r. termin został znacznie przekroczony. Okoliczności usprawiedliwiającej bezczynność organu po wydaniu ww. wyroku nie stanowi przy tym podnoszony w odpowiedzi na skargę fakt, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. postępowanie zostało zawieszone. Zauważyć trzeba, że przedmiotowe postanowienie wydane zostało po złożeniu przez skarżącą kolejnej (czwartej) skargi w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Ponadto – jak słusznie wskazała skarżąca - ww. wnioski o zwrot nieruchomości czekają na rozpoznanie odpowiednio 30 i 13 lat i niejasne jest dlaczego przez tak długi okres nie zostały one załatwione. Jeszcze raz podkreślić należy, że wyznaczony w wyroku z dnia 3 lipca 2015 r. termin upłynął [...] listopada 2015 r., a więc niemal 5 lat temu, a Prezydent w istocie do sierpnia 2018 r. nie podejmował czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Sąd uznał ponadto, że w sprawie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Zauważyć należy, że suma pieniężna, określona w powołanym przepisie jest stosowana w sytuacjach wyjątkowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przyznanie sumy pieniężnej ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwych działań organu. Środek ten stanowi dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego. W ocenie Sądu okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniają przyznanie od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości [...] zł jako zadośćuczynienie za wieloletnie oczekiwanie na rozpoznanie sprawy. Określając wysokość przyznanej sumy pieniężnej Sąd miał na uwadze stan sprawy, czas trwania postępowania oraz fakt, że wcześniejszym wyrokiem przyznano na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości [...] zł. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 200 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 tej ustawy.