I OZ 567/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I.H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Po 542/22 w sprawie ze skargi I.H. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z 26 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Po 542/22 (dalej postanowienie z 26 sierpnia 2022 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę I.H. (dalej skarżąca) na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 25 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniami z 12 lipca 2022 r. III SA/Po 542/22 Przewodniczący Wydziału III wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi przez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł i podanie numeru PESEL - w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia (wezwania) pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę zawierającą odpis zarządzenia wzywającego stronę do uiszczenia wpisu od skargi i wezwania do podania numeru PESEL przesłano na wskazany w skardze adres. Wobec nieobecności adresata w tym miejscu była dwukrotnie awizowana (19 i 27 lipca 2022 r.). Na skutek niepodjęcia przesyłki w terminie 14 dni od daty pierwszego awizo została ona zwrócona do Sądu. Stanowiło to podstawę do uznania, że doręczenie skarżącej wezwań było skuteczne i w trybie art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej ppsa) zostało dokonane w dniu 2 sierpnia 2022 r. Z akt sprawy wynika, że zakreślony w wezwaniach 7-dniowy termin - wobec uznania przesyłki za doręczoną 2 sierpnia 2022 r. - bezskutecznie upłynął 9 sierpnia 2022 r. Po upływie terminu wskazanego w tych wezwaniach i braku reakcji ze strony skarżącej, Sąd I instancji przyjął, że skarżąca nie usunęła braków formalnych skargi, mimo skutecznego doręczenia wezwania z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania tej czynności. Sąd I instancji na podstawie art. 220 § 3 i art. 58 § 1 ppsa odrzucił skargę (k. 1-1v, 4, k. 22-24v i k. 26-29 akt sądowych). Zażalenie na postanowienie z 26 sierpnia 2022 r. złożyła skarżąca, podnosząc, że 2 września 2022 r. z treści postanowienia z 26 sierpnia 2022 r., doręczonego listem poleconym, dowiedziała się, że wcześniejszym pismem została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Ponieważ przesyłka polecona została zwrócona do Sądu, o czym początkowo skarżąca nie wiedziała, bezpośrednio po zapoznaniu się z aktami sprawy w siedzibie Sądu w dniu 5 września 2022 r. (w celu uzyskania wymaganego numeru przesyłki) złożyła reklamację doręczenia. Nadto 5 września 2022 r. zapoznała się z pełną treścią wezwania z 14 lipca 2022 r. i odpowiedzią organu odwoławczego na skargę. Skarżąca wniosła o uwzględnienie zażalenia przez zmianę/uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania przez Sąd I instancji; zweryfikowanie przez Sąd, czy w przedmiotowej sprawie nie doszło do nieważności postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie spornych decyzji. Jednocześnie z zażaleniem skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty sądowej i rozpoznanie złożonej skargi. W zażaleniu skarżąca wskazała także swój numer PESEL. Do zażalenia skarżąca załączyła, m.in. kopię reklamacji złożonej 6 września 2022 r. do Poczty Polskiej S.A. w Warszawie w związku z doręczeniem przesyłki poleconej nr [...]. Dnia 7 września 2022 r. uiściła 200 zł wpisu od skargi i 100 zł wpisu od zażalenia (k. 37-39v, 41 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 57 § 1 in principio ppsa). Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 ppsa). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, będącego przepisem szczególnym dotyczącym skarg w stosunku do przepisów Rozdziału 1 Działu III ppsa odnoszących się do pism w postępowaniu sądowym, sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Odrzucenie skargi może nastąpić wyłącznie na skutek braków formalnych, które uniemożliwiają nadanie sprawie dalszego biegu. Jeżeli strona została wezwana do uzupełnienia kilku braków formalnych uniemożliwiających nadanie sprawie dalszego biegu, to wystarczające dla odrzucenia skargi jest niespełnienie choćby jednego z nich, nawet jeżeli pozostałe braki strona uzupełniła. Prawidłowo Sąd I instancji ustalił, że zarządzeniami z 12 lipca 2022 r. Przewodniczący Wydziału III wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi - w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu pod rygorem jej odrzucenia - przez: podanie numeru PESEL i uiszczenie 200 zł wpisu sądowego od skargi. Przesyłka sądowa zawierająca odpis zarządzenia i wezwanie została zaadresowana na adres wskazany przez skarżącą w skardze i przesłana do niej listem poleconym, który był dwukrotnie awizowany (19 i 27 lipca 2022 r.). Zgodnie z art. 73 § 1 i 2 ppsa, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej [...]. Stosownie do art. 73 § 3 ppsa, w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej [...]. Art. 73 § 4 ppsa stanowi, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Mając na uwadze treść normy art. 73 § 1-4 ppsa, przesyłkę prawidłowo uznano za doręczoną 2 sierpnia 2022 r., ponieważ 14 dzień od dnia pierwszego awizowania przesyłki przypadał na 2 sierpnia 2022 r. W rezultacie, termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął 9 sierpnia 2022 r. (k. 1, 4, k. 22-24v). Zgodnie z art. 230 § 1 ppsa, od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W myśl art. 230 § 2 ppsa, pismem, o którym mowa w § 1, jest - m.in. - skarga. Stosownie do art. 220 § 1 ppsa, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata [...]. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jak stanowi natomiast art. 220 § 3 ppsa, skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Przepisem szczególnym dotyczącym wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi w zakresie wskazania przez skarżącą jej numeru PESEL był art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 in principio w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 ppkt b) ppsa. Brak ten nie musi uniemożliwić nadania sprawie dalszego biegu (postanowienia NSA z: 20.1.2020 r. II OZ 18/20; 19.6.2020 II OZ 343/20 i II OZ 344/20; 16.2.2021 r. II OZ 75/21; 5.10.2021 r. I OZ 312/21, cbosa). W niniejszej sprawie kwestia możliwości odrzucenia skargi z uwagi na nieuzupełnienie tego braku formalnego jest o tyle nieistotna, że strona nie uzupełniła w terminie braku fiskalnego, który stanowił dostateczną i samoistną przesłankę do odrzucenia skargi. Skarżąca podniosła w zażaleniu, że o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych, w tym braku fiskalnego, dowiedziała się dopiero 2 września 2022 r. wskutek doręczenia jej odpisu zaskarżonego postanowienia. Niezwłocznie złożyła ona reklamację do Poczty Polskiej S.A. w Warszawie odnośnie do doręczenia jej przesyłki poleconej nr [...], zawierającej wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, co potwierdza załącznik do zażalenia w postaci kopii reklamacji i potwierdzenia nadania przesyłki (k.39-39v). Niemniej, reklamacja ta do dnia dzisiejszego nie została przez operatora pocztowego rozpoznana, a przynajmniej brak jest dokumentacji w tym zakresie w aktach sprawy. Doręczenie Sądowi wyniku reklamacji spoczywa na skarżącej, która ma interes prawny w dowiedzeniu, że doręczenie jej przesyłki zawierającej wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi było wadliwe. Tym samym, na obecnym etapie sprawy nie istnieje podstawa do podważenia prawidłowości doręczenia odpisu zarządzenia i wezwania z 12 lipca 2022 r. Doręczenie to nastąpiło zgodnie z art. 73 § 1-4 ppsa. W zażaleniu brak jest przekonywających argumentów przemawiających za jego zasadnością. Sąd I instancji rozstrzygnie o wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi postanowieniem odrębnym postępowaniu wpadkowym. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie.