II FSK 1116/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędziowie NSA: Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Krystyna Nowak, Protokolant Katarzyna Pawłowska, po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Ke 31/07 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 23 listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1999 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 23 listopada 2006r., Dyrektor Izby Skarbowej w K.utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia 28 listopada 2005r., w przedmiocie ustalenia dla J. S. (skarżącej) zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1999r. w kwocie 17.404,00 zł. Odwołując się do treści art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 1993r., Nr 90, poz. 416 ze zm. dalej u.p.d.o.f.) w brzmieniu obowiązującym w 1999r. oraz postanowień umowy z dnia 14 września 1976r. pomiędzy Polską a Królestwem Belgii o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz. U. z 1978 Nr 24, poz.109), organy uznały, że skarżąca podlegała w 1999r. nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, o czym świadczy jej ściślejsze powiązanie z Polską. Dyrektor Izby Skarbowej nie uznał za zasadny zarzutu naruszenia art. 4 u.p.d.o.f. stwierdzając, że przepis ten nie znajduje w sprawie zastosowania. Organ nie uwzględnił także zarzutu naruszenia art. 122 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz.60 z późn. zm. dalej Ord.pod.). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 180 § 1 i art. 188 Ord. pod. organ odwoławczy stwierdził, że przesłuchany w charakterze świadka w dniu 21 lipca 2006r. mąż podatniczki stwierdził, że współfinansował budowę domu w O. w kwocie wyższej niż 100.000,00 zł., zeznał również, że nie posiada dowodów na wwóz środków dewizowych do Polski. Zdaniem organu uzyskana przez świadka w 1999r. w Belgii kwota dochodu, wynikająca z informacji uzyskanej za pośrednictwem Ministerstwa Finansów, po przeliczeniu 44.372,30 zł, nie mogła stanowić pokrycia wydatków związanych z budową budynku mieszkalnego, umożliwiała bowiem jedynie pokrycie kwoty przekazanej na utrzymanie rodziny w wysokości 30.000,00 zł oraz na potrzeby osobiste. Organ stwierdził, że prawidłowo organ pierwszej instancji ustalił, że dochód osiągnięty przez podatniczkę w roku 1999 wyniósł 33.909,70 zł, a wysokość poniesionych wydatków 57.114,77 zł. Nadwyżka wydatków nad dochodami wyniosła 23.205,07 zł i stanowiła przychód pochodzący z nieujawnionych źródeł przychodów. Zgodnie z przepisem art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. wysokość podatku od dochodów z nieujawnionych źródeł stanowił kwotę 17.404,00 zł. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze podatniczka, wnosząc o uchylenie powyższej decyzji, podniosła naruszenie przepisów art. 122 Ord. pod. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, tj. jej miejsca zamieszkania oraz niewyjaśnienie, czy rzeczywiście skarżąca bądź jej małżonek ponosiła wydatki na budowę domu i dokonywała lokat środków pieniężnych, ponadto naruszenie art. 180 § 1 Ord. pod. poprzez dopuszczenie dowodu sprzecznego z prawem, tj. informacji zagranicznej władzy podatkowej w postaci pisma niepodpisanego i nieposiadającego urzędowego tłumaczenia, co mogło mieć wpływ na wynik postępowania, a także art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez uznanie za wydatki ponoszone przez skarżącą wydatków faktycznie dokonanych przez inną osobę. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn.akt I SA/Ke 31/07, oddalił skargę. Sąd uznał za prawidłowym ustalenie organów, że skarżąca podlegała nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu i wskazał obowiązujący w 1999r. art. 3 ust. 1 u.p.d.o.f. Sąd uznał za prawidłowe ustalenia organów dotyczące ustalenia centrum życiowego Skarżącej. Za niezasadne Sąd uznał kwestionowanie przez Skarżącą mocy dowodowej dokumentu nadesłanego do akt sprawy przez władze podatkowe belgijskie i wskazał, że dokument ten nadesłany został drogą służbową za pośrednictwem odpowiednich służb Ministerstwa Finansów. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem na podatniczce ciążył obowiązek wykazania, że zakwestionowane środki pochodzą z jej przychodów. Organy prześledziły zarobki męża skarżącej i z ich ustaleń wynikało (okoliczności tej skarżąca nie kwestionowała), że nie miał on już środków na finansowane budowy. Samo twierdzenie świadka, że posiadał oszczędności nie jest w tym zakresie wystarczające. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną i na podstawie art. 173 § 1 oraz art. 175 § 1 w zw. z § 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm dalej p.p.s.a.) i zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Stosownie do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę oparła na naruszeniu przepisów postępowania, które to uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 109 p.p.s.a. Jak podniesiono, w dniu 5 kwietnia 2007r. Sąd rozpoznał sprawę, pomimo iż dzień wcześniej pełnomocnik strony złożył w Sądzie informacje o niemożności stawienia się na rozprawie spowodowaną wyznaczeniem w tym samym dniu i czasie rozpraw w sprawie innego podatnika, które odbyły się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zarzucając powyższe wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto podlega oddaleniu. Odnosząc się do sformułowanego w niej zarzutu naruszenia art. 109 p.p.s.a. należy zauważyć, iż w myśl tego przepisu, sąd odracza rozprawę jeśli stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona bądź jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy pod ich nieobecność. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiona w skardze kasacyjnej okoliczność w żadnym wypadku nie wykazuje cech "nadzwyczajnego wydarzenia" w rozumieniu powołanego uprzednio przepisu prawa, jak też nie może być uznana za "przeszkodę, której nie można przezwyciężyć". Jak trafnie zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę, brak odrębnej regulacji w przedmiocie udzielenia substytucji w ustawie o doradztwie podatkowym, nie wyklucza udzielenia jej na zasadach ogólnych adwokatowi lub radcy prawnemu. W rozważanym przypadku istotne znaczenie ma także to, że do reprezentowania strony umocowany był drugi doradca podatkowy. Z akt sprawy nie wynika, aby cofnięto mu pełnomocnictwo albo by on sam je wypowiedział. Wypada wobec tego zgodzić się z poglądem zaprezentowanym w odpowiedzi na skargę, że twierdzenie pełnomocnika zawarte w piśmie z dnia 4 kwietnia 2007 r., iż "druga z wymienionych osób nie przyjęła pełnomocnictwa i nie zna sprawy" nie stwarzało podstawy do odroczenia przez sąd administracyjny pierwszej instancji rozprawy. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.