I OSK 3024/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Wolanin (sprawozdawca) Sędziowie NSA Maciej Dybowski Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Spółdzielni [...] z siedzibą w K. o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Kremer od rozpoznania sprawy z wniosku Spółdzielni [...] z siedzibą w K. o wyłączenie sędziego NSA Mariolii Kowalskiej oraz sędziego del. WSA Agnieszki Miernik od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej Spółdzielni [...] z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 323/18 ze skargi Spółdzielni [...] z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa użytkowania postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Spółdzielnia [...] z siedzibą w K. pismami z dnia 13 grudnia 2021 r. (data wpływu do NSA) złożyła jednobrzmiące wnioski o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Kremer od rozpoznania sprawy z wniosku Spółdzielni [...] z siedzibą w K. o wyłączenie sędziego NSA Marioli Kowalskiej oraz sędziego del. WSA Agnieszki Miernik od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej Spółdzielni [...] z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 323/18 ze skargi Spółdzielni [...] z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa użytkowania. W uzasadnieniu wniosków podniesiono, że podstawą wyłączenia ww. sędziego winien być art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej, jako: "P.p.s.a.") gdyż sędzia NSA Elżbieta Kremer po pierwsze w przeszłości była wieloletnim pracownikiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, a po drugie pochodzi z Krakowa i była również wieloletnim pracownikiem Uniwersytetu [...]. Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie mając zostać rozpoznane kwestie nieprawidłowości w działaniu właśnie także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zachodzi wątpliwość co do możliwości zaistnienia obiektywizmu przy rozpoznawaniu sprawy. Sędzia NSA Elżbieta Kremer przez wiele lat pracując w Sądzie I instancji w sposób oczywisty musiała współpracować z sędziami, których orzeczenie w sprawie podlegałoby ocenie, jak również może pozostawać w zażyłości z tymi osobami. Nadto decyzje w przedmiotowym postępowaniu wydawali Prezydent Miasta K. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Wnioskodawca uznał, że powyższe kwestie prowadzą do uzasadnionego podejrzenia braku bezstronności ww. sędziego w rozpoznawanej sprawie. W dniu 13 grudnia 2021 r. s. NSA Elżbieta Kremer złożyła pisemne oświadczenie, że po jej stronie nie zachodzą przesłanki do wyłączenia określone w art. 18 oraz w art. 19 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 P.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Ustawa nakłada również na stronę postępowania obowiązek uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wyłączenia sędziego. Po pierwsze, w sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 P.p.s.a., uzasadniające wyłączenie sędziego z mocy ustawy. Po drugie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona nie uzasadniła zastosowanie instytucji wyłączenia sędziów stosownie do treści art. 19 P.p.s.a. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, aby pomiędzy nim a sędzią, o wyłączenie którego wnosi, istniał, jakiś szczególny stosunek osobisty mogący być źródłem wątpliwości co do jego bezstronności lub mogący mieć wpływ na obiektywne orzekanie w niniejszej sprawie. Wnioskodawca nie podał żadnych okoliczności, które wskazywałyby na istnienie przynajmniej jednej z przesłanek wyłączenia sędziego. Ewentualność orzekania w przeszłości przez wskazanego sędziego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie w innych sprawach, zatrudnienie na stanowisku dydaktycznym Uniwersytetu [...], czy też pochodzenie sędziego, w żadnym razie nie dają podstaw do wyłączenia sędziego w niniejszej sprawie zarówno na podstawie art. 18 jak i 19 P.p.s.a., nawet mimo subiektywnego przekonania strony o takiej konieczności. W świetle przedstawionych przez wnioskodawcę argumentów, dodać także należy, iż wnioskodawca wniósł o wyłączenie sędziego NSA Elżbiety Kremer od rozpoznania innego złożonego w tej sprawie wniosku o wyłączenie sędziów. Sędzia Elżbieta Kremer nie została powołana do składu mającego rozstrzygnąć sprawę ze skargi kasacyjnej Spółdzielni [...] z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 323/18. Zauważyć również należy, że zgodnie z art. 22 § 2 P.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez wszystkich sędziów, których wniosek dotyczy. Sędzia NSA Elżbieta Kremer złożyła wymagane oświadczenie, wskazując, że wobec niej nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. Prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że autorytet sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żąda wyłączenia sędziego, pomimo złożenia takiego oświadczenia, to zobowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r. sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 44, postanowienia NSA z dnia 12 marca 2012 r. sygn. akt I FZ 147/12 i z dnia 30 września 2014 r. sygn. akt II OZ 1000/14). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie przedstawił jakichkolwiek dowodów dyskredytujących prawdziwość oświadczenia złożonego przez sędziego objętego jego wnioskiem. Z powyższych względów wniosek o wyłączenie wskazanego sędziego nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.