VI SA/Wa 2011/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Asesor WSA Paweł Gorajewski Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Protokolant ref. Katarzyna Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2022 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów łowieckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] października 2017 r.; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego R. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Komendant Główny Policji (dalej: "organ II instancji", "KGP") decyzją z 2 czerwca 2022 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm. dalej: "K.p.a.") oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576, z późn. zm., dalej: "u.b.a."), po rozpatrzeniu odwołania R. M. (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. (dalej: "organ I instancji", "KWP") z 5 października 2017 r. nr [...], cofającą pozwolenie na broń palną do celu łowieckiego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji wyjaśnił, że KWP po uzyskaniu informacji, iż Strona po utracie przytomności została przewieziona do szpitala, pismem z 6 maja 2013r. na podstawie art. 15 ust. 5 u.b.a., zobowiązał Stronę do przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego potwierdzających zdolność do dysponowania bronią (k. 46). Strona wezwanie wykonała i przedstawiła orzeczenia lekarskie i psychologiczne stwierdzające, że może dysponować bronią (k. 52 i 53). Organ I instancji, korzystając z przysługującego mu prawa, wniósł od nich odwołania. 23 września 2014 r. do organu I instancji wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...] z 18 września 2014 r. wydane w trybie odwoławczym przez dr n. med. S. Ś.stwierdzające, iż Strona nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 u.b.a. W związku z powyższym KWP decyzją z 24 października 2014 r. cofnął Stronie pozwolenie na broń palną do celu łowieckiego, przyjmując za podstawę swojego rozstrzygnięcia art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 u.b.a. Od decyzji, Strona złożyła odwołanie do KGP, który decyzją z 12 stycznia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję I instancji. Wskutek wniesionej skargi przez Stronę, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2966/15, uchylił decyzję KGP oraz poprzedzającą ją decyzję KWP z 24 października 2014 r. KWP następnie, stosując się do wyroku NSA, umożliwił Stronie skorzystanie z przysługujących jej praw, o których mowa w art. 10 § 1 i art. 73 K.p.a, a następnie pismem z 14 czerwca 2017 r., zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. N. o ponowne przeprowadzenie badania lekarskiego w stosunku do p. R. M., ponieważ NSA w wyroku z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2966/15, zakwestionował ostateczność orzeczenia lekarskiego nr [...] z 18 września 2014 r., które zostało wydane w trybie odwoławczym, a które stwierdza, że Strona nie posiada zdolności do dysponowania bronią w myśl art. 15 u.b.a. Niezależnie od tego, iż Strona w piśmie z 29 czerwca 2017 r. skierowanym do organu I instancji poinformowała organ, że nie wyraża zgody na ponowne badanie lekarskie, Instytut Medycyny Pracy im. Prof J. N. w piśmie z 5 lipca 2017 r., stanowiącym odpowiedź na korespondencję organu z 14 czerwca 2017 r. wskazał, iż nie jest możliwe przeprowadzenie ponownego badania Strony, gdyż badanie takie zostało już przeprowadzone i zakończone wydaniem orzeczenia lekarskiego nr [...] z 18 września 2014 r., które posiada walor ostatecznego. Natomiast odnosząc się do zarzutów NSA, który w uzasadnieniu wyroku z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2966/15, zwrócił uwagę na sprzeczność treści orzeczenia lekarskiego z orzeczeniem psychologicznym, wyjaśniono, że konsultacja psychologiczna, która miała miejsce podczas badania lekarskiego została przeprowadzona na wniosek, badającego Stronę lekarza upoważnionego do badań lekarskich osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń - dr S. Ś., a możliwość zlecenia innej konsultacji lekarskiej czy badania pomocniczego wynikała z § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (dalej: "rozporządzenie lekarskie"). Podobne stanowisko w tej sprawie zajął Wojewoda L. w piśmie z 1 września 2017 r., stanowiącym odpowiedź na korespondencję organu z 25 lipca 2017 r., który podkreślił w nim, że na podstawie analizy, udostępnionej w czasie kontroli indywidualnej dokumentacji medycznej Strony kontrolerzy ustalili, że badanie pacjenta przeprowadzone zostało przez upoważnionego lekarza w zakresie zgodnym z § 2 ust. 1 rozporządzenia lekarskiego. Z opinii, lek. I. Ł. lekarza przeprowadzającego przedmiotową kontrolę, wynika, iż postawione w dokumentacji lekarskiej wnioski, wynikające z przeprowadzonego badania stanowią o przeciwskazaniach zdrowotnych do dysponowania bronią, a orzeczenie lekarskie nr [...] z 18 września 2014 r., zgodnie z treścią w nim zawartą, że Strona nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią, wydane zostało na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (k. 203-205). Z uwagi na powyższe. KWP decyzją z 5 października 2017 r. Nr [...], na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 u.b.a., ponownie orzekł o cofnięciu Stronie pozwolenia na broń palną do celu łowieckiego. KGP natomiast, z tych samych względów utrzymał w mocy tę decyzję zaskarżoną decyzją (k. 214-215). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżając decyzją KGP z 2 czerwca 2022 r., wniósł o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił: 1) wydanie decyzji bez ustalenia podstawy faktycznej oraz błędne przyjęcie, że podstawą tą jest orzeczenie lekarskie [...] z 18 września 2014 r., którego termin ważności upłynął w miesiącu listopadzie 2014 r., co stanowi naruszenie norm postępowania z K.p.a. oraz § 8 ust. 8 w zw. z § 2 ust. 4 rozporządzenia lekarskiego, 2) nie wykonanie wyroku NSA z 6 kwietnia 2017 r, wydane w sprawie sygn. akt II OSK 2966/15, poprzez błędne przyjęcie, że ocena prawna orzeczenia lekarskiego znajdująca się w uzasadnieniu do wyroku NSA, nie wiąże organu administracji publicznej i nie nakazuje mu bezwzględne kierowanie się tą oceną w toku dalszych czynności, co stanowi naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "P.p.s.a."), 3) nie dopełnienie obowiązku skierowania Skarżącego na badanie psychologiczne i lekarskie w związku z upływem terminu ważności wszystkich wydanych w tej sprawie orzeczeń psychologicznych i lekarskich, co stanowi naruszenie art. 77 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z § 2 ust. 1 i 2 oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia lekarskiego, 4) naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego z art. 15 K.p.a., poprzez nie rozpoznanie sprawy przez organ II instancji od początku w jej całokształcie, 5) bezprawną odmowę przeprowadzenia dowodu z orzeczenia lekarskiego [...] i nie wyjaśnienie czy dokument ten nie został wydany z naruszeniem prawa, a w szczególności nie wyjaśnienie, dlaczego orzeczenie lekarza psychiatry M..K znajdujące się Karcie badania lekarskiego z 10 września 2014 r., w poz. Pkt. V badanie psychiatryczne, nie zostało wpisane do orzeczenia lekarskiego [...] (postanowienie KWP z 15 września 2017 r. A - m - [...]), co stanowi naruszenie § 2 ust. 2 rozporządzenia lekarskiego oraz art. 7 i art. 75 w zw. z 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a., 6) uchybiającą przepisom postępowania przewlekłość postępowania (trwa 10 lat), co narusza art. 35 § 1 i § 3 K.p.a. i art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, 7) prowadzenie postępowania poza granicami prawa, co narusza normę ogólną z art. 6 K.p.a. W uzasadnieniu skargi Skarżący zawarł obszerną argumentację popierającą podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty skargi są zasadne. W niniejszej sprawie Skarżącemu organy Policji cofnęły pozwolenie na broń palną do celu łowieckiego uznając, że Skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią, jest więc osobą o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 u.b.a., opierając się na negatywnym dla Skarżącego orzeczeniu lekarskim nr [...] z 18 września 2014 r. wydanym w trybie odwoławczym przez dr n. med. S.Ś.stwierdzającym, iż Skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 u.b.a. Podstawę prawną rozstrzygnięć obu instancji stanowiły art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 u.b.a. Zgonie z art. 15 ust. 1 pkt 2 u.b.a., pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 685), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej. Jak wynika natomiast z art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a., właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Wskazania wymaga, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2966/15 uchylił wyrok WSA w Warszawie z 3 września 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 394/15 oraz poprzednie decyzje KWP z 24 października 2014 r. i KGP z 12 stycznia 2015 r. Rozstrzygając zatem ponownie niniejszą sprawę zarówno organy Policji jak i Sąd byli, na podstawie art. 153 P.p.s.a., związani oceną prawną wyrażoną przez NSA oraz wskazaniami co do dalszego postępowania. Zgodnie z przywołanym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie podkreśla się, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z 28 września 2022 r., sygn. akt II OSK 2780/19). Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2022r., sygn. akt III FSK 1531/21). Ocena zatem prawna jak również wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z 6 kwietnia 2017 r. zakreśliły obszar działań organów oraz Sądu w toku ponownego rozpoznania sprawy, poprzez jednoznacznie wskazanie znaczenia orzeczenia lekarskiego nr [...] z 18 września 2014 r. wydanego w trybie odwoławczym przez dr n. med. S. Ś., stanowiącego podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. NSA mianowicie wskazał, że cyt: "(...) dowodem, na podstawie którego ustalono, że Skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią, ze skutkiem wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń palną, było orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w L. z dnia 18 września 2014 r. Zgodnie z tym orzeczeniem, Skarżący "nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl ustawy o broni i amunicji". Natomiast w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego z dnia 24 października 2014 r. (k. 136 akt adm.) sporządzonym na żądanie Skarżącego stwierdzono: "w czasie badań lekarskich przeprowadzonych w dniu 10.09.2014 r. rozpoznano u Pana zaburzenia osobowości – osobowość niedojrzała emocjonalnie, brak krytycyzmu, co stanowi zgodnie z obowiązującymi przepisami, przeciwwskazanie do dysponowania bronią palną. Z informacji uzyskanej od specjalisty wynika, że większość zaburzeń emocjonalnych można poddawać terapii psychologicznej, jej czas trwania jest dostosowany do potrzeb pacjenta". Jest oczywiste, że pomiędzy orzeczeniem, które wymienia także brak zdolności fizycznych a jego uzasadnieniem brak jest spójności, gdyż uzasadnienie orzeczenia nie wskazuje na jakiekolwiek niedomogi fizyczne, które byłyby przeszkodą do dysponowania bronią przez Skarżącego. Zatem trudno mówić o "ostateczności" takiego orzeczenia (§ 8 ust. 9 rozporządzenia), skoro jest ono wewnętrznie sprzeczne. Niezależnie od tego uzasadnienie nie tylko, że jest lakoniczne, to ze względu na rozpoznanie i wskazanie terapii psychologicznej daje podstawy do przyjęcia, że wkracza w zakres właściwy orzeczeniu psychologicznemu. Orzeczenie lekarskie, mając na uwadze jego uzasadnienie, pozostaje zatem w sprzeczności z orzeczeniami psychologicznymi wydanymi w rozpoznawanej sprawie przez uprawnionych psychologów (§ 3 i § 6 rozporządzenia). Wszystko to prowadzi do wniosku, że zasadnie skarga formułuje zarzuty odnośnie do orzeczenia lekarskiego wydanego przez Instytut Medycyny Pracy w L., które z przyczyn wyżej podanych nie może stanowić dowodu w rozpoznawanej sprawie.", koniec cyt. Z powyższego wyroku wynika jednoznaczna ocena prawna, zgodnie z którą, ze względu na wewnętrzną sprzeczność, jak również wkroczenie w zakres właściwy orzeczeniu psychologicznemu, sporne w niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie nr [...] z 18 września 2014 r. wydane w trybie odwoławczym przez dr n. med. S. Ś., nie stanowi "ostatecznego" orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w § 8 ust. 9 rozporządzenia lekarskiego i z tych przyczyn nie może stanowić dowodu w rozpoznawanej sprawie. Organy Policji natomiast na podstawie tego orzeczenia lekarskiego, jako kluczowego dowodu w sprawie orzekły o cofnięciu Skarżącemu pozwolenia na broń palną do celu łowieckiego, powołując się na stanowisko Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. N. zawarte w piśmie z 5 lipca 2017 r., stwierdzające, że nie jest możliwe przeprowadzenie ponownego badania Skarżącego, gdyż badanie takie zostało już przeprowadzone i zakończone wydaniem orzeczenia lekarskiego nr [...] z 18 września 2014 r., które posiada walor ostatecznego oraz na stanowisko Wojewody [...] wyrażone w piśmie z 1 września 2017 r., zgodnie z którym orzeczenie lekarskie nr [...] z 18 września 2014 r., wydane zostało na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Jak to zostało jednak wyjaśnione powyżej to ocena prawna zawarta w wyroku NSA z 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2966/15 była dla organów Policji wiążąca w niniejszej sprawie, a nie ocena Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. N.zawarta w piśmie z 5 lipca 2017 r., jak również ocena Wojewody [...] wyrażona w piśmie z 1 września 2017 r. Organy Policji orzekając o cofnięciu Skarżącemu pozwolenia na broń palną do celu łowieckiego na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z 18 września 2014 r., naruszyły art. 153 P.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle naruszenia tego przepisu skutkującego uwzględnieniem skargi, zbędne jest odnoszenie się Sądu do pozostałych zarzutów skargi. KWP nie mogąc uzyskać nowego orzeczenia lekarskiego w trybie odwoławczym w wyniku ponownego przeprowadzenia badania lekarskiego Skarżącego w Instytucie Medycyny Pracy im. prof. J. N., powinien ponownie zobowiązać Skarżącego do przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego potwierdzających Jego zdolność do dysponowania bronią na podstawie 15 ust. 5 u.b.a. Takie też są wskazania Sądu co do dalszego postępowania przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organy Policji. W świetle powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.