I GZ 379/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 399/22 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w sprawie ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 26 kwietnia 2022 r., nr 3201-IEE2.711.30.2022.2, 3201-IEE2.4.711.25.2022.1172 w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Sz 399/22 na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – zwanej dalej: p.p.s.a.) oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego w sprawie ze skargi J. J. (dalej jako skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (dalej jako DIAS) z dnia 26 kwietnia 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że w niniejszej sprawie wniosek skarżącego nie może być rozpoznany przez Sąd, bowiem złożony został w postępowaniu sądowoadministracyjnym, którego przedmiotem jest ocena legalności postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie wydanego wskutek wniesionego zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia 1 marca 2022 r., na mocy którego umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 1 czerwca 2015 r. wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. Zauważyć należy, że Sąd nie ma kompetencji do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Jak podkreślił Sąd I instancji, sądy administracyjne nie mają kompetencji do zastępowania administracji publicznej, w tym organów egzekucyjnych, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności przez rozpoznawanie skarg na akty i czynności podejmowane przez organy administracyjne. Sądy administracyjne są właściwe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych do nich orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o wstrzymanie egzekucji nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami. Na ww. postanowienie skarżąca złożyła zażalenie wnosząc o: 1. uchylenie wszystkich tytułów wykonawczych, uchylenie postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie, z dnia 1 marca 2022 roku, wstrzymanie egzekucji zajęcia świadczenia emerytalnego i egzekwowania kwoty pieniężnej; 2. umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wszystkich kosztów egzekucyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało je oddalić. Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowania prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo WSA stwierdził, że sąd administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie ma prawnej możliwości udzielania ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, bądź o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w myśl przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podejmowanie rozstrzygnięć w tym przedmiocie nie mieści się kompetencji sądów administracyjnych do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 dalej jako p.u.s.a.) oraz art. 3 p.p.s.a. Sądy administracyjne nie mają kompetencji do zastępowania administracji publicznej, w tym organów egzekucyjnych, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności przez rozpoznawanie skarg na akty i czynności podejmowane przez organy administracyjne. Sądy administracyjne są właściwe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych do nich orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o wstrzymanie egzekucji nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami. Sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru i przez to nie jest właściwy do wydania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania administracyjnego, w tym wypadku postępowania egzekucyjnego w administracji. W tym zakresie ugruntowany jest pogląd sądów administracyjnych (por. m. in. postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II FZ 957/15, postanowienie NSA z dnia 14 maja 2019 r., sygn. akt I GZ 144/19, postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt II FZ 940/19; treść orzeczeń dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie: www.nsa.gov.pl). Przepisy procedury sądowoadministracyjnej przewidują możliwość jedynie wstrzymania wykonania aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, na podstawie których prowadzona jest egzekucja. Wstrzymanie postępowania egzekucyjnego możliwie jest w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479, zwanej dalej: "u.p.e.a."), a organem władnym do zawieszenia takiego postępowania, jest organ sprawujący nadzór nad egzekucją, a więc organ wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. Możliwość wstrzymania postępowania egzekucyjnego została przewidziana również w art. 35 -35a u.p.e.a. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje także możliwość zawieszenia postępowania egzekucyjnego (art. 56 u.p.e.a.). Wniosek w tym przedmiocie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym przez właściwe organy, a następnie orzeczenia tych organów mogą podlegać kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym przez przepisy p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., zażalenie oddalił.