I SA/Gd 1087/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi W. Ż. na działanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczenia postojowego postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pan W. Ż. wniósł o rozstrzygnięcie sprawy w sprawie wypłaty świadczenia postojowego dla przedsiębiorcy. Skarżący wniósł o przesłanie przez Sąd do ZUS pisma dotyczącego obowiązku wypłaty świadczenia za okres 6 miesięcy w łącznej kwocie 12.480 zł. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Przywołując treść art. 15 zq ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej "ustawa o COVID-19") wskazał, że wniosek o świadczenie postojowe, jak i wniosek o kontynuację wypłaty od dnia 24 czerwca 2022 r. mogą być składane wyłącznie w formie dokumentu elektronicznego za pomocą profilu utworzonego w PUE-ZUS w Oddziale ZUS. Skarżący nie przedłożył w Oddziale ZUS w Słupsku żadnego kompletnego i poprawnie wypełnionego wniosku w formie dokumentu elektronicznego. Wobec skarżącego nie wydano również żadnej decyzji dającej mu legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej określanej jako "p.p.s.a.") Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m. in. w sprawach skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Skarga została zarejestrowana jako skarga dotycząca dokonanej przez organ oceny w zakresie podstaw przyznania świadczenia postojowego. Do dnia 23 czerwca 2020 r. włącznie, zgodnie z art. 15zs ust. 6 ustawy o COVID-19 wniosek o świadczenie postojowe w związku z przeciwdziałaniem skutkom wywołanym COVID-19 mógł być złożony w formie dokumentu papierowego albo elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (profil na platformie PUE ZUS dostępny po zalogowaniu na prywatnym koncie lub poprzez stronę.www.gov.pl). Począwszy od dnia 24 czerwca 2020 r., na mocy Tarczy 4.0. znowelizowano treść ust. ograniczając możliwość składania wniosku o świadczenie postojowe jedynie w formie elektronicznej jedynie przy wykorzystaniu ww. profilu. Wnioski składane w formie papierowej jako przy użyciu poczty elektronicznej (w tym jako skany, zdjęcia i załączniki) pozostawia się bez rozpoznania. Wyjątek stanowi złożenie korekty do wniosku pierwotnie składanego w formie papierowej przed 1 lipca 2020 r. W projekcie powołanej wyżej nowelizacji podkreślono, że "ZUS udostępnia elektroniczne wnioski na PUE gwarantując szybką weryfikację poprawności ich wypełnienia, a w efekcie możliwość automatyzacji procesu obsługi wniosków po stronie ZUS i ich szybkie rozpatrzenie. W przypadku wniosków o świadczenie postojowe, które wpłynęły do ZUS z kanału PUE ponad 80% świadczeń zostało przygotowanych do automatycznej wypłaty bez potrzeby angażowania pracowników ZUS. W przypadku wniosków złożonych w formie papierowej ponad 50% wymagało obsługi ręcznej i przeprowadzenia dodatkowego postępowania z udziałem wnioskodawcy". Wprowadzenie przedmiotowej zmiany argumentowano także ograniczeniami w przemieszczaniu się spowodowanymi stanem epidemii. Z odpowiedzi na skargę wynika, że nie zaistniały przesłanki wszczęcia postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia postojowego, gdyż do właściwego organu nie wpłynął wniosek spełniający warunki ustawowe. Należy zauważyć, że skutek obligujący organ do podjęcia czynności ma jedynie wniosek prawidłowy formalnie, wniosek złożony w formie nieprawidłowej lub wniosek niekompletny nie podlega procedurze konwalidacji, w konsekwencji nie podlega rozpatrzeniu (por. objaśnienia na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS; M. Barański, Komentarz do art. 15zv w: K. Baran (red.) – Komentarz do niektórych przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, Wolters Kluwer, Warszawa 2020, https://sip.lex.pl#commentary/587829684/627124). Stanowiska stron zawarte w pismach procesowych nie potwierdzają złożenia przez skarżącego wniosku do ZUS w formie prawidłowej. W sprawie nie została wydana decyzja w przedmiocie prawa do świadczenia postojowego, a skarżący nie dowodzi zaistnienia stanu bezczynności organu. Bezpośrednie zgłoszenie żądania do Sądu formułowane jako wniosek związany ze stwierdzeniem przez Ministerstwo w Warszawie, że ZUS w Słupsku jest zobowiązany do wypłaty należności nie podlega rozpoznaniu przez Sąd. Marginalnie należy wskazać, że zgodnie z art. 15zv ust. 1 i 2 ustawy o COVID-19 odmowa prawa do świadczenia postojowego następuje w drodze decyzji, od której przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego dla postępowań w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przepisy art. 83 ust. 5-7 i art. 83a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych stosuje się odpowiednio. Jeżeli ZUS nie wydał decyzji terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu (zob. art. 4779 § 4 k.p.c.) (tak: M. Barański, Komentarz...). Z powyższego wynika zatem, że z woli ustawodawcy sprawy dotyczące świadczenia postojowego powierzono sądom powszechnym, a nie sądom administracyjnym. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.