I FSK 1344/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Rz 201/22 w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 30 grudnia 2021 r. nr 1801-IOV-2.4103.61.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2016 r. oraz za styczeń i luty 2017 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 30 grudnia 2021 r. UZASADNIENIE Wyrokiem z 21 czerwca 2022 r. sygn. akt I SA/Rz 201/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako: Spółka lub Wnioskodawca) na Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 30 grudnia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2016 r. oraz za styczeń i luty 2017 r. Od powyższego wyroku Skarżąca wywiodła skargę kasacyjną, w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania – na podstawie art. 61 § 3 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.). Wraz z wnioskiem wskazano, że jej wykonanie grozi spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącej kasacyjnie oraz możliwością spowodowania znacznej szkody majątkowej wobec określenia zwrotu różnicy w podatku na wysoką kwotę, która to kwota może spowodować nieodwracalne szkody w majątku spółki i prowadzić będzie do niewypłacalności spółki, a w konsekwencji do jej upadłości. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej ponadto wskazano, że wniosek ten uzasadniony jest niebezpieczeństwem wyrządzenia Spółce znacznej szkody w postaci straty finansowej spowodowanej koniecznością zapłaty wyliczonych kwot, dochodzonych w toku postępowania przez organ oraz naruszenia prawa własności. Wskazano, że okoliczności niniejszej sprawy nie dają jednoznacznych podstaw do nałożenia na skarżącą kasacyjnie obowiązków zwrotu środków finansowych. Stąd w obawie przed bezprawnym nałożeniem na podmiot obowiązku zwrotu podatku VAT – jeszcze przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny – niniejszy wniosek zdaniem wnioskodawcy stał się niezbędny i konieczny. Ponadto kwota należności dochodzonej przez organ od skarżącej kasacyjnie jest dla spółki kwotą wysoką, zaś jej natychmiastowa zapłata, jeszcze przed skontrolowaniem poprawności wyroku sądu pierwszej instancji może spowodować poważne problemy z płynnością finansową skarżącej, co świadczy o możliwości wyrządzenia skarżącej kasacyjnie niepowetowanej, znacznej szkody finansowej. Dodatkowo stan finansowy i majątkowy skarżącej kasacyjnie w porównaniu do aktualnej sytuacji epidemiologicznej spowodowanej pandemią wirusa Sars Covid-19 powoduje, że uszczuplenie z kasy spółki kwoty dochodzonej w toku postępowania prowadzonego przez organy spowoduje wobec skarżącej realną i znaczną szkodę, co przejawia się bezpośrednio w jej funkcjonowaniu i dalszym utrzymaniu się na rynku. Podsumowując Wnioskodawca jako niezbędne dla zachowania płynności finansowej, ciągłości finansowej i dalszego prosperowania skarżącej Spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z kolei w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, ubieganie się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania i uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 oraz z 9 września 2010 r., sygn. akt I OZ 671/10 i z 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 988/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ma miejsce, gdy nie będzie możliwy późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia lub powrót do stanu pierwotnego (np. grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu). Trudne do odwrócenia skutki to takie, które powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji służy zabezpieczeniu strony przed takimi skutkami egzekucji, których nie naprawiłoby nawet wygranie sporu sądowego. Skutki wykonania świadczenia pieniężnego są z natury rzeczy odwracalne – w przypadku uwzględnienia skargi istnieje oczywista możliwość zwrotu zapłaconych kwot, łącznie z oprocentowaniem. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżanej decyzji nie może zostać uwzględniony. Skarżąca bowiem nie wykazała występowania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, od czego przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. uzależnia możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 15 września 2010 r., sygn. akt II FZ 417/10 (publ. CBOSA) "Podmiot skarżący, w celu uzyskania tymczasowej ochrony swoich interesów poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, we wniosku kierowanym do sądu powinien przedstawić okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wykonaniem decyzji. Powinien wykazać, że wykonanie decyzji może doprowadzić do wystąpienia ww. negatywnych dla niego okoliczności (skutków). Chodzi przy tym o adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem decyzji przed zakończeniem jej sądowej kontroli a możliwymi negatywnymi konsekwencjami jej wykonania, opisanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., na wypadek uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym". W niniejszej sprawie Wnioskodawca formułuje szereg gołosłownych stwierdzeń o ciężarze finansowym wykonania zaskarżonej decyzji, jednak nie odnosi on tego w żaden sposób do konkretnych twierdzeń odnoszących się do aktualnej kondycji finansowej Spółki. Nie ulega wątpliwości, że w sytuacji gdy Strona nawet nie podejmuje próby wskazania na okoliczności dotyczących jej własnego stanu majątkowego i odniesienia go do "ciężaru wykonania" zaskarżonej decyzji, to tak sformułowany wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w oczywisty sposób nie może zostać uwzględniony. Warto również zwrócić uwagę na okoliczność, że Skarżąca składała w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji analogiczny jak przedmiotowy wniosek, w rozpoznaniu którego WSA również wyłuszczył stronie powyższe kwestie, wskazując na konieczność dokładniejszego uzasadnienia wniosku, w szczególności w odniesieniu do własnej sytuacji majątkowej strony. Profesjonalny pełnomocnik reprezentujący Spółkę z kolei nawet nie podjął próby odniesienia się do tych okoliczności, powielając ponownie wadliwą argumentację z uprzedniego wniosku. Na marginesie odnosząc się do części argumentacji wniosku implikującej "bezprawne nałożenie [...] obowiązku zwrotu VAT" i "naruszenie prawa własności" itp. na skutek wykonania zaskarżonej decyzji na tym etapie postępowania, wskazać należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest instytucją ze swojej natury stosowaną tylko wyjątkowo. Ostateczna decyzja podatkowa stanowi legalną podstawę egzekucji, nawet pomimo jej zaskarżenia do sądu administracyjnego i tego rodzaju argumentacja pozostaje bez wpływu na spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.