I OZ 534/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 września 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 324/22 o odrzuceniu wniosku M. F. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 22 lutego 2022 r. nr SKO.82.1918.2021 w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wyrokiem z 14 czerwca 2022 r., II SA/Ol 324/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M. F. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 22 lutego 2022 w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Odpis sentencji wyroku, wraz z pouczeniem o trybie złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku na piśmie oraz o terminie i sposobie zaskarżenia orzeczenia, został skarżącemu doręczony w dniu 20 czerwca 2022 r. (k. 46 akt sąd.). W dniu 12 lipca 2022 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęło pismo skarżącego (data nadania w placówce pocztowej 11 lipca 2022 r.), zawierające wniosek o doręczenie uzasadnienia wyroku. Jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadniania skarżący wskazał długotrwałą chorobę neurologiczną powodującą utratę siły mięśni. Zarządzeniem z 9 sierpnia 2022 r. Sąd wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia, w terminie 7 dni, okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (nadesłanie zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego stan zdrowia, na które powoływał się we wniosku) oraz wskazanie dokładnej daty, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, pod rygorem odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu 12 sierpnia 2022 r. W wyznaczonym terminie skarżący złożył obszerne pismo, w którym zacytował treść zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez Centralny Szpital Kliniczny Akademii Medycznej w W. z 31 lipca 1997 r., potwierdzającego występowanie u niego rodzinnej choroby mięśni, tj. porażenia okresowego hiperkaliemicznego. Skarżący nie podał jednak, kiedy ustąpiły objawy uniemożliwiające mu złożenie wniosku o sporządzenia uzasadnienia w terminie. Postanowieniem z 8 września 2022 r., II SA/Ol 324/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 88 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący sam wskazywał w swoich pismach, że porażenie mięśniowe występuje u niego okresowo. Jednakże – mimo że był do tego wzywany przez Sąd – nie wykazał on, kiedy ustał stan uniemożliwiający mu złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie, to jest kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. Sąd I instancji podkreślił, że to na stronie postępowania, która składa wniosek o przywrócenie terminu, ciąży obowiązek wykazania, iż wniosek ten złożyła w terminie 7 dni, od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Skarżący z obowiązku tego się nie wywiązał i – pomimo wezwania Sądu – nie podał, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 88 p.p.s.a. przez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez wadliwe przyjęcie, że skarżący nie dokonał odpowiedniego wskazania okresów występowania u niego porażenia mięśniowego, mającego być powodem uchybienia terminowi, podczas gdy w sposób prawidłowy dokonał on wykazania wskazanej okoliczności, w miarę swoich możliwości, co powinno prowadzić do przywrócenia terminu do dokonania wnioskowanej czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie w myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od daty ustania przyczyny uchybienia np. w przypadku choroby od jej zakończenia (por. postanowienie NSA z 27 stycznia 2011 r., II GZ 20/11). Dla obliczenia terminu siedmiu dni, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. konieczne jest zatem ustalenie daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu, a więc chodzi o określenie momentu, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu do dokonania czynności i od którego mogła czynność tą dokonać (por. postanowienie NSA z 18 kwietnia 2012 r., II OZ 296/12). Stosownie zaś do art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem tygodniowego terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a. od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. Natomiast wniosek jest niedopuszczalny, gdy brak jest ustawowych warunków jego dopuszczalności. Z powyższego wynika, że wniosek o przywrócenie terminu musi zawierać elementy, bez których jego merytoryczne rozpatrzenie staje się niemożliwe. Sąd w przypadku stwierdzenia braków formalnych takiego wniosku wzywa wnioskującego o uzupełnienie dostrzeżonych braków w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. i określa termin na ich uzupełnienie oraz rygor. W niniejszej sprawie, Sąd I instancji dostrzegł braki formalne wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w postaci braku podania daty, od kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu oraz niewskazania okoliczności uprawdopodabniających brak winy wnioskodawcy w uchybieniu terminowi. W dniu 9 sierpnia 2022 r. wystosowano wezwanie do skarżącego, jednoznacznie wskazując konieczne do uzupełnienia braki tego wniosku (k.51 akt sąd.). Jednak otrzymana odpowiedź (k.54 akt sąd.) nie zawierała informacji dotyczącej podania daty od kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. Wobec tego Sąd I instancji słusznie przyjął, że brak w postaci wskazania daty ustania przyczyny uchybienia terminowi nie został uzupełniony. W konsekwencji tego Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w zażaleniu wyjaśnienia wymaga, że z brzmienia przepisów art. 87 § 1 p.p.s.a. i art. 88 p.p.s.a. wynika, że zanim sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, w pierwszej kolejności bada, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem terminu. Dopiero w razie uznania, że termin ten został zachowany, badaniu podlegają przesłanki uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 88 p.p.s.a. Ze względu zaś na charakter takiego rozstrzygnięcia poza zakresem badania sądu pozostaje kwestia zasadności wniosku, w szczególności podstaw do jego uwzględnienia. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.