II FZ 443/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Bogusław Dauter, po rozpoznaniu w dniu 9 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1457/19 odrzucające skargę M.J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 29 sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 20 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, I SA/Gl 1457/19, odrzucił skargę M.J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 29 sierpnia 2019 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. W uzasadnieniu postanowienia WSA w Gliwicach ustalił, iż zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 24 października 2019 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Odpis zarządzenia został mu doręczony 31 października 2019 r. Należny wpis sądowy został uiszczony 8 listopada 2019 r. Postanowieniem z 2 grudnia 2019 r. sąd odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z 13 lipca 2020 r. sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego, mocą którego odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Od postanowienia z 20 lipca 2020 r. skarżący wywiódł zażalenie wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku lub skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. W przedmiocie upływu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 2 grudnia 2020 r. podniósł, iż zgodnie z art. 177 § 6 p.p.s.a w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a - w przypadku odmowy ustanowienia pełnomocnika termin nie rozpoczyna biegu przed doręczeniem stronie postanowienia o odmowie ustanowienia pełnomocnika. Oznacza to, iż termin do wniesienia zażalenia nie mógł rozpocząć biegu przed rozpoznaniem wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z tego względu postanowienie z 20 lipca 2020 r. jako przedwczesne winno zostać uchylone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Natomiast zgodnie z art. 230 § 2 p.p.s.a. pismami, o których mowa w § 1 są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, iż skarżący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. natomiast należny wpis sądowy został uiszczony po upływie siedmiodniowego terminu, tj. 7 listopada 2019 r. Jak prawidłowo wskazał w uzasadnieniu swojego orzeczenia WSA w Gliwicach - skarżącej postanowieniem z 2 grudnia 2019 r. odmówiono przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Strona w przepisanym prawem terminie nie wniosła zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie. W związku z powyższym kwestia zasadności odmówienia przywrócenia terminu nie podlega kontroli w niniejszym postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a orzeczenie wydane w tej sprawie przez WSA w Gliwicach z 2 grudnia 2020 r. stało się prawomocne. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 177 § 6 p.p.s.a. w zw. art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Odpowiednie stosowanie przepisów o skardze kasacyjnej do postępowania zażaleniowego, o którym mowa w art. 197 § 2 p.p.s.a., nakazuje jednak interpretatorowi uwzględnienie ewentualnych różnic między instytucjami, do których należą przepis odsyłający i przepis odesłania (zob. J. Nowacki, "Odpowiednie" stosowanie..., s. 374). W rezultacie odpowiednie zastosowanie przepisu może polegać na odmowie jego zastosowania ze względu na określone różnice. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z zażaleniem na odrzucenie skargi, nie zaś z zażaleniem na odrzucenie skargi kasacyjnej - te środki zaskarżenia podlegają innym wymogom formalnym. Przymus adwokacko-radcowski, o którym mowa w art. 175 p.p.s.a. dotyczy wymogu formalnego skargi kasacyjnej, a także zażalenia, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej (art. 194 § 4 p.p.s.a.). Przedmiotem niniejszej sprawy jest natomiast zażalenie na odrzucenie skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie będzie mieć zatem zastosowania przepis art. 177 § 6 p.p.s.a., na który powołuje się strona. Z tego powodu bieg terminu na wniesienie zażalenia rozpoczął się od dnia doręczenia postanowienia i wynosił siedem dni (194 § 2 p.p.s.a.). Bieg tego terminu pozostanie on bez wpływu na procedurę ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdyż nie stanowiło to wymogu formalnego zażalenia na odrzucenie skargi. W świetle przedstawionych uwag zaskarżone postanowienie należało uznać za odpowiadające prawu. Słusznie wskazał sąd pierwszej instancji, iż należny wpis sądowy od skargi nie został uiszczony w przepisanym prawem terminie. Ponadto uiszczenie wpisu po terminie jest równoznaczne z nieuiszczeniem wpisu w ogóle i wywołuje takie same skutki procesowe jak brak wpisu. W myśl bowiem art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W konsekwencji powyższego skarga obarczona jest brakiem fiskalnym, uniemożliwiającym nadanie jej prawidłowego biegu. Mając powyższe na uwadze, stosownie do treści art. 185 § 1 w zw. z 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. ----------------------- 1