II SA/Go 474/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w dniu 14 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia odpadów postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Wójt Gminy orzekł: 1. Nałożyć na W.P. obowiązek usunięcia z terenu działki nr [...] w miejscowości [...] odpadów o kodzie 16 01 03 - zużyte opony, 2. Nakazać wykonanie decyzji poprzez przekazanie wszystkich odpadów z działki nr [...] podmiotowi posiadającemu stosowne zezwolenia właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie gospodarowania wyżej wymienionymi odpadami, 3. Po usunięciu opon ze skarpy, zabezpieczyć ją w taki sposób aby zapobiec degradacji skarpy, zabezpieczyć ją w taki sposób aby zapobiec degradacji skarpy, zapewnić odpowiednią geometrię skarpy przed usuwaniem, wymywaniem i pełzaniem gruntu, 4. Ustalić termin wykonania obowiązku, o którym mowa w pkt 1 na 5 miesięcy od chwili gdy decyzja niniejsza stanie się ostateczna , 5. Zobowiązać W.P. do pisemnego powiadomienia tutejszego organu o wykonaniu nałożonego obowiązku praz potwierdzenia jego wykonania stosownymi dokumentami. W wyniku odwodnia strony decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dale jako SKO) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Następnie wyrokiem z dnia 23 września 2021 r., sygn. akt II SA/Go 334/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzję SKO z [...] listopada 2020 r. w zakresie w jakim ustala termin wykonania obowiązku usunięcia odpadów i w pozostałym zakresie skargę oddalił. Wyrok stał się prawomocny z dniem 20 listopada 2021 r. W wyniku ponownego rozpoznania SKO decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części tj. w odniesieniu do punktu 4 jej rozstrzygnięcia - ,,Ustalić termin wykonania obowiązku, o którym mowa w pkt 1 na 5 miesięcy od chwili, gdy decyzja niniejsza stanie się ostateczna" i w tym zakresie orzekło ,,Ustalić termin wykonania obowiązku, o którym mowa w pkt 1 na 5 miesięcy od dnia wydania decyzji ostatecznej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...]". Od powyższej decyzji W.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W treści skargi skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego termin określony w decyzji jest zbyt krótki, szczególnie biorąc pod uwagę wysoki koszt wykonania obowiązku usunięcia opon i ograniczone środki finansowe jakimi dysponuje strona. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...] SKO odmówiło wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzając brak naruszenia interesu strony i uwzględniając fakt, że w interesie społecznym leży szybkie wykonanie obowiązku ciążącego na skarżącym. Na wezwanie Sądu do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący w piśmie z [...] października 2022 r. (data wpływu do Sądu) podał, iż nie posiada środków na usunięcie opon, gdyż spłaca kredyt hipoteczny i cztery inne kredyty, wziął pożyczkę na zakup pomy ciepła, a ponadto utrzymuje studjującą córkę. Skarżący podał, iż zarabia 1500 euro netto, a żona zatrudniona do listopada 2022 r. ok. 2300 zł wobec czego koszt usunięcia opon wynoszący - jak podał – ok. 74.000 zł, przekracza jego możliwości budżetowe. Do pisma skarżący załączył zestawienie dochodu gospodarstwa domowego (ok. 9450 zł) i opłat (ok. 6485 zł), potwierdzenie ponoszonych rat kredytów i niektórych opłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W tym zakresie wyjątek od w/w zasady ustanawia treść art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którą po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie cyt. art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania aktu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1841/09, post. NSA z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt II OZ 415/11, dostępne w CBOSA). Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. nasuwa wniosek, iż strona skarżąca zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jej wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Natomiast obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny wskazanych przez stronę skarżącą okoliczności. Zatem ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa zawsze na wnioskodawcy. Wnioskodawca obowiązany jest wyjaśniać, na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przy czym jak wskazuje orzecznictwo wymagane jest uprawdopodobnienie, a nie udowodnienie wystąpienia opisanych powyżej ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W niniejszej sprawie podkreślić należy, iż objęta skargą decyzja SKO dotyczy w istocie wyłącznie elementu obejmującego termin wykonania obowiązku nałożonego uprzednio w decyzji Wójta Gminy z dnia [...] września 2020 r. Przy czym decyzja Wójta Gminy z [...] września 2020 r. została utrzymana w mocy decyzją SKO z dnia [...] listopada 2020 r., a wyrokiem z dnia 23 września 2021r., sygn. akt II SA/Go 334/21 Sąd uchylił decyzję SKO w zakresie dotyczącym terminu wykonania obowiązku usunięcia opon, jednocześnie w pozostałym zakresie skargę oddalił. Wyrok stał się prawomocny, tym samym uprawomocniła się decyzja z dnia [...] września 2020 r. w zakresie nałożenia obowiązku usunięcia opon, a organ odwoławczy zobowiązany został do ponownego orzeczenia w zakresie terminu wykonania decyzji. Właśnie w tym zakresie orzekł SKO w decyzji z dnia [...] stycznia 2022 r. Zatem także skarga odnosząca się do w/w decyzji obejmuje w konsekwencji kwestię terminu wykonania obowiązku usunięcia opon, a nie samego nałożenia obowiązku. W takich okolicznościach skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący w tym zakresie przede wszystkim zwrócił uwagę na zbyt krótki termin oraz na zbyt duże obciążenie dla jego budżetu w przypadku wykonania obowiązku usunięcia opon. Jako potwierdzenie tak opisanych okoliczności skarżący załączył do akt sprawy samodzielnie sporządzone wyliczenie kosztu usunięcia opon, zestawienie dochodu i ponoszonych wydatków w gospodarstwie domowym skarżącego oraz potwierdzenie ponoszonych poszczególnych rat kredytów zaciągniętych przez skarżącego. Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zostało przez skarżącego uprawdopodobnione, aby wykonie decyzji (odnośnie terminu) miało wiązać się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Po pierwsze wskazać należy, iż przedstawiona przez skarżącego wycena wykonania obowiązku usunięcia opon ma formę komputerowego wydruku zestawienia kosztów, nie znajdującego żadnego potwierdzenia i odzwierciedlenia w dokumentach, bez podania podstawy takiego wyliczenia, a stanowi zatem sporządzoną przez samego skarżącego kalkulację kosztów. Nawet jednak jeżeli przyjąć powyższy koszt za realny i miarodajny, to w zestawieniu z dochodami gospodarstwa domowego skarżącego (choć dochody nie zostały przez skarżącego uprawdopodobnione), nawet przy jego aktualnych obciążeniach, wynikających głownie z zaciągniętych kredytów, brak podstaw do stwierdzenia, że skarżącemu grozi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody na skutek wykonania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie skarżący nie uprawdopodobnił, aby wykonanie zaskarżonej decyzji rodziło niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy mieć na uwadze, iż samo nałożenie obowiązku usunięcia opon nie jest objęte zaskarżoną decyzją, gdyż w tym zakresie w obrocie prawnym funkcjonuje już prawomocna decyzja. Jednocześnie trudno uznać, aby usunięcie odpadów mogło rodzić niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skoro jest to działanie pożądane w interesie społecznym i ochrony środowiska. Dodać należy na marginesie, iż termin wykonania obowiązku uległ przesunięciu na korzyść skarżącego z uwagi na uchylenie w tym zakresie wcześniejszej decyzji SKO wyrokiem Sądu z 23 września 2021 r. W świetle powyższych rozważań oraz okoliczności Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia określonych w cyt. art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na ich wystąpienie nie wskazuje dokonana przez Sąd analiza akt sprawy. Na marginesie dodać należy, iż na obecnym etapie postępowania sąd rozstrzyga tylko zagadnienie incydentalne, nie wypowiadając się w zakresie głównej sprawy merytorycznej, w przedmiocie której prowadzone jest postępowanie sądowoadministracyjne. Nie jest zatem możliwe – przy rozpoznawaniu kwestii wpadkowej, jaką jest odmowa wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, przesądzenie czy zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa. Zagadnienie to będzie podlegało ocenie na etapie rozpoznania sprawy głównej co do istoty.