I OW 66/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.), Sędziowie NSA Marek Stojanowski, Roman Ciąglewicz, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 3 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Powiatu W. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Starostą Powiatu W. a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do ponoszenia kosztów utrzymania wychowanków A. i N. G. umieszczonych w rodzinach zastępczych postanowił: odrzucić wniosek. UZASADNIENIE Starosta Powiatu W. wniósł na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy a Starostą Powiatu W. przez wskazanie Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy jako organu właściwego do ponoszenia kosztów utrzymania wychowanków A. i N. G. umieszczonych w rodzinach zastępczych. W uzasadnieniu wniosku podano, że w dniu [...] marca 2008 r. do Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w W. wpłynęło przy piśmie Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie nr [...] do akceptacji porozumienie Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie nr [...], dotyczące pokrywania wydatków za małoletnią N. G. ur. [...] 1994 r. umieszczoną w rodzinie zastępczej w wysokości [...] zł miesięcznie. Wcześniej przy piśmie nr [...] (data wpływu [...] lipca 2007 r.) przesłano do akceptacji porozumienie dotyczące małoletniego A. G. ur. [...] 2000 r. dotyczące zwrotu kwoty [...] zł miesięcznie, o co do chwili obecnej toczy się spór kompetencyjny. Na mocy postanowienia z dnia [...] marca 2007 r. Sądu Rejonowego dla Warszawy [...] w W. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich sygn. akt [...], małoletni A. G. syn A. K. i M. G., zameldowanych na pobyt stały w Warszawie ul. [...], został umieszczony w rodzinie zastępczej A. K. zam. w Warszawie przy ul. [...]. Postanowienie tego Sądu z dnia [...] października 2007 r. sygn. akt [...] w rodzinie zastępczej T. K. zam. w Warszawie ul. [...], została umieszczona siostra A., małoletnia N. G. zameldowana od urodzenia pod tym samym adresem. Warszawskie Centrum Pomocy Rodzinie działające z upoważnienia Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, przyznało ww. rodzinom zastępczym pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dzieci przewidzianą w art. 78 ust. 1-4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Równocześnie wystąpiło do tutejszego organu o zawarcie porozumienia ze Starostą W. w sprawie zwrotu ponoszonych wydatków za małoletnich A. i N. G., którzy w okresie od 2001 r. do stycznia 2007 r. wraz z rodzicami zamieszkiwali w powiecie w. Po ponownym rozpatrzeniu uzupełnionych dokumentów Starosta W. podtrzymał negatywne stanowisko w sprawie właściwości ponoszenia kosztów utrzymania małoletnich w rodzinie zastępczej, uznając, że nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 86 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Podniósł, że stosownie do treści art. 86a ustawy jeżeli nie można ustalić powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, przed umieszczeniem w pierwszej formie opieki zastępczej, właściwy do ponoszenia wydatków na to dziecko jest powiat miejsca jego ostatniego zameldowania na pobyt stały. Jeżeli nie można ustalić miejsca ostatniego zameldowania dziecka na pobyt stały, właściwy jest powiat miejsca siedziby Sądu, który orzekł o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej (...). Zarówno stałe zameldowanie rodziny, jak i siedziba Sądu znajdują się w Warszawie. W odpowiedzi na powyższy wniosek Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wniósł o rozstrzygnięcie, że organem właściwym do ponoszenia kosztów utrzymania małoletnich A. i N. G. w rodzinach zastępczych jest Starosta Powiatu W. W uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek podniesiono, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że matka małoletnich dzieci A. G. była zameldowana w Warszawie, przy ul. [...], a ich ojciec M. G. zameldowany w Warszawie przy ul. [...]. Od sierpnia 2001 r. do dnia [...] stycznia 2007 r. rodzice wraz z dziećmi N. i A. zamieszkiwali na terenie powiatu w. Małoletnia N. G. była uczennicą Zespołu Szkół Nr [...] im. [...] w W. przy ul. [...] od roku szkolnego 2001/2002 do dnia [...] lutego 2007 r. W roku szkolnym 2006/2007 małoletni A. G. realizował obowiązek rocznego przygotowania do szkoły w Przedszkolu nr [...] im. [...], położonym w W. przy ul. [...]. W dniu [...] stycznia 2007 r. rodzice dzieci zostali zatrzymani i osadzeni w zakładach karnych w celu odbycia kary pozbawienia wolności, dzieci natomiast zamieszkały u rodziny w Warszawie. Postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Warszawy-[...] Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich, umieścił małoletniego A. G. urodzonego [...] 2000 r. w rodzinie zastępczej w osobie A. K. zam. w Warszawie przy ul. [...]. Postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla Warszawy-[...] Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich, ograniczył M. G. i A. G. władzę rodzicielską nad małoletnią N. G. urodzoną [...] 1994 r. poprzez ustanowienie rodziny zastępczej w osobie T. K. zam. w Warszawie przy ul. [...]. Dyrektor Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie przyznał pomoc wnioskowaną przez A. K. i T. K. oraz zwrócił się do Starosty Powiatu W. o podpisanie porozumień w przedmiocie ponoszenia przez ww. powiat kosztów utrzymania małoletnich A. i N. G. w rodzinach zastępczych. Zdaniem Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy uznać trzeba, że organem właściwym do ponoszenia kosztów utrzymania małoletnich A. i N. G. w rodzinach zastępczych jest Starosta Powiatu W., bowiem ich rodzice A. i M. G. przebywali z zamiarem stałego pobytu w W., a następnie w K., tj. na terenie powiatu w.. Właściwość organu należy oceniać według miejsca zamieszkania dzieci przed ich umieszczeniem w rodzinie zastępczej. Naczelny Sad Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi (o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej) oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Wskazany przepis dotyczy sytuacji, gdy między organami administracji publicznej zachodzi rozbieżność poglądów co do ich upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Do sporu dochodzi w sytuacji, gdy przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia danej sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z nich uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny). Aby sprawa, w której powstał między organami spór mogła być rozpatrzona przez Sąd w omawianym trybie, musi być indywidualną sprawą z zakresu administracji publicznej. Z istoty bowiem sporu o właściwość i sporu kompetencyjnego, o których mowa w art. 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi wynika, że spór może mieć miejsce w takiej sytuacji prawnej, kiedy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwienia przez organ administracji określonej sprawy administracyjnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2005 r., sygn. akt II OW 79/05, ONSAiWSA 2006/3/75). Wniosek Starosty Powiatu W. dotyczy ustalenia powiatu, który jest właściwy do ponoszenia kosztów utrzymania dzieci A. i N. G. w rodzinach zastępczych. Zgodnie z art. 86 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej na terenie innego powiatu, powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej ponosi wydatki na jego utrzymanie w łącznej kwocie świadczeń przysługujących danej rodzinie zastępczej Stosownie zaś do ust. 4 powołanego artykułu, powiat prowadzący całodobową placówkę opiekuńczo-wychowawcą lub rodzinę zastępczą przyjmującą dziecko oraz powiat na terenie którego funkcjonuje całodobowa placówka opiekuńczo-wychowawcza, zawiera z powiatem właściwym ze względu na miejsce zamieszkania przyjętego dziecka przed umieszczeniem rodzinie zastępczej lub skierowaniem do całodobowej placówki opiekuńczo-wychowawczej, porozumienie w sprawie umieszczenia dziecka i wysokości wydatków, o których mowa w ust. 2 lub 3. Wskazane porozumienie nie ma charakteru aktu administracyjnego, lecz jest umową cywilnoprawną. W przypadku więc sporu, który organ administracji publicznej jest zobowiązany do ponoszenia wydatków na utrzymanie dziecka w rodzinie zastępczej nie jest dopuszczalne jego rozpoznanie przez Sąd administracyjny, nie jest to bowiem spór, o którym mowa w art. 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. Wobec powyższego wniosek podlegał odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.