VIII SA/Wa 684/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu skargi P. P. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] sierpnia 2020 r. Nr [...] w przedmiocie działalności Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Szydłowcu postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismami z [...] maja, [...] czerwca i [...] czerwca 2020 r. (data wpływu skarg do organu), powołując się na art. 227 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: k.p.a.), P. P. (dalej: strona, skarżąca) wniosła skargi na działania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. (dalej: organ, MOPS). W uzasadnieniach ww. pism wyjaśniła, że przedmiotem skargi są działania i zaniedbania pracowników MOPS-u podczas prowadzonego przez Wojewodę M. postępowania prowadzącego do wydania przez niego decyzji Nr [...] z [...] lipca 2019 r. o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na dzieci: A. P. oraz F. P.. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie jej interesów oraz działanie na jej szkodę. Pismami z dnia [...] i [...] czerwca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., zaś pismem z [...] czerwca 2020 r. MOPS przekazał skargę strony do załatwienia Burmistrzowi Miasta S.. Pismem z [...] lipca 2020 r. Burmistrz, działając na podstawie art. 231 oraz 229 pkt 3 k.p.a., przekazał skargi Radzie Miejskiej w S. ze względu na właściwość. Uchwałą z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] Rada Miejska w S., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, uznała skargę za bezzasadną. W skardze do Sądu wniesionej na powyższą uchwałę, powołując art. 101 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713 t.j.) oraz art. 50 § 1, art. 52 § 1, art. 53 oraz art. 3 § 2 pkt 5-7 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 t.j., dalej: p.p.s.a.), skarżąca zarzuciła: - naruszenie art. 7, 77, 80 i 75 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności poprzez nierozpoznanie wniosku w sprawie przesłuchania świadków A. P. oraz B. P. oraz nagrań z monitoringu; - pominięcie jako dowodu pisma z M. Urzędu Wojewódzkiego z [...] września 2019 r., sygn. akt [...]; - Rada Miejska nie wyjaśniła dlaczego skarga została rozpatrzona przez osobę podlegającą wyłączeniu oraz dlaczego skarżąca dopiero po roku została pouczona przez pracowników o ponagleniu; - naruszenie art. 67 § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez sporządzenie notatki, zamiast protokołu w dniu [...] sierpnia 2020 r.; - naruszenie art. 92 k.p.a., gdyż o terminie posiedzenia skarżąca została zawiadomiona na 2 dni przed; - poświadczenie nieprawdy w uchwale poprzez stwierdzenie, że skarżąca nie składała wcześniej skarg; - naruszenie art. 9 i 10 k.p.a. poprzez nieinformowanie strony o wszystkich czynnościach; - naruszenie art. 7b k.p.a. poprzez znikome współdziałanie z Urzędem Wojewódzkim w celu oceny zasadności zarzutów; - naruszenie art. 229 § 3 i art. 227 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że skarży niekompetencję pracowników MOPS-u, naruszenie jej interesów oraz działań na jej szkodę. Wskazała, że nie zaskarża wydanych przez MOPS decyzji, bo decyzje wydaje Wojewoda i od niego skarżąca się odwołuje. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza każdorazowo analiza jej dopuszczalności. Innymi słowy, sąd zobowiązany jest do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Nadto, sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Jak wynika z powyższego, skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona na akt lub czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 p.p.s.a. lub na bezczynność (zaniechanie) w podjęciu konkretnego aktu lub przewlekłość w podejmowaniu tego aktu (art. 3 § 2 pkt 8 – 9 p.p.s.a.). Kontrola sprawowana przez sąd administracyjny nie obejmuje natomiast spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem nie jest konkretny akt lub czynność oraz zaniechanie, ale krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli skarg tzw. powszechnych (obywatelskich) wymienionych w art. 227 k.p.a., wnoszonych na podstawie przepisów Działu VIII k.p.a. "Skargi i wnioski". W zakresie właściwości sądów administracyjnych nie pozostaje także sposób załatwienia skargi powszechnej przez uprawniony organ, jak też sposób procedowania organu załatwiającego skargę na działanie (art. 237 § 1 i § 3 k.p.a.). Nie budzi wątpliwości, że zaskarżona uchwała została podjęta w wyniku wywiedzenia przez skarżącą skargi w trybie art. 227 k.p.a. Zatem mamy do czynienia z sytuacją złożenia skargi na działanie organu w ramach procedury załatwiania skargi tzw. powszechnej, obywatelskiej. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze skarżąca wprost przyznaje bowiem, że kwestionuje nienależyte wykonywanie zadań przez MOPS, a nie wydane przez ten organ decyzje. Skarżąca zatem formułuje ogólne zastrzeżenia odnośnie pracy organu, nie kwestionując przy tym żadnego aktu lub czynności podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a. Nie jest to zatem skarga mająca na celu skontrolować legalność konkretnych działań organu (aktów, orzeczeń), ale jest to skarga tzw. obywatelska, wyrażająca niezadowolenie z działań organu. W konsekwencji, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrzenia takiej skargi, ponieważ nie nadzoruje działalności organów administracji państwowej, a do jego kompetencji należy jedynie kontrola legalności zaskarżonych aktów lub bezczynności. Przepisy o postępowaniu skargowo-wnioskowym, zamieszczone w dziale VIII K.p.a., nie mają zastosowania do postępowania sądowoadministracyjnego. Innymi słowy, skarga składana w trybie art. 227 k.p.a. nie może skutecznie uruchomić merytorycznej kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd administracyjny ocenia bowiem zasadność zastosowania określonych przepisów prawa oraz dokonuje ich interpretacji wyłącznie w związku z rozpoznawaniem skarg wnoszonych na skonkretyzowane akty lub bezczynność organów administracji – mieszczące się w katalogu art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a., a takie akty nie zostały w sprawie wydane. Dodać należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące niedopuszczalności skarg na działanie organów administracji publicznej dotyczących sposobu załatwienia skargi obywatelskiej jest od lat jednolite i jednoznaczne (por. postanowienie NSA z 30 lipca 2019 r., I OSK 1624/19; z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16; postanowienie WSA w Białymstoku z 1 września 2020 r., II SA/Bk 495/20; postanowienie WSA w Warszawie z 29 lutego 2012 r., IV SA/Wa 248/12; wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że niniejsza skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, o czym orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.