II SA/Łd 776/22

SENTENCJA Dnia 6 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 13 czerwca 2022 roku nr SKO.4110.82.2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. a.bł. UZASADNIENIE Ustanowiony z urzędu pełnomocnik A. K. zaskarżył w dniu 22 sierpnia 2022 r. do sądu administracyjnego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 13 czerwca 2022 r., nr SKO.4110.82.2022, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego. Wraz ze skargą pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że pismem z 3 sierpnia 2022 r. (doręczonego mu 5 sierpnia 2022 r.) Okręgowa Izba Radców Prawnych w Łodzi poinformowała o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dla A. K.. W dniu 8 sierpnia 2022 r. pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy II SPP/Łd 104/22, z których wynikało, że jest to przyznanie prawa pomocy do sporządzenia skargi na ww. postanowienie. Przy aktach sądowych brak było akt administracyjnych sprawy. Z aktami administracyjnymi sprawy pełnomocnik zapoznał się dopiero 16 października 2022 r. w siedzibie organu II instancji. Następnie pełnomocnik skarżącego podkreślił, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z aktami administracyjnymi jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o odrzucenie skargi, z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – w skrócie: "p.p.s.a." – skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Przepis ten jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości, co do początku biegu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, czy też możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie o przyznanie prawa pomocy obejmujące ustanowienie pełnomocnika. Jeżeli zatem skarżącej został doręczony odpis postanowienia, to od tego momentu, zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi niezależnie od tego, czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z powyższego wynika, że wniosek złożony do sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla strony pełnomocnika z urzędu nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi, co oznacza, że w niniejszej sprawie skarga została złożona po upływie ustawowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Skoro bowiem zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącej 29 czerwca 2022 r., to ostatnim dniem do wniesienia skargi był dzień 29 lipca 2022 r. Stosownie do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi musi jednak spełniać warunki formalne określone w art. 87 § 1 - § 4 p.p.s.a., a zatem po pierwsze pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Po drugie we wniosku tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Po trzecie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Po czwarte równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W orzecznictwie przyjmuje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie WSA w Opolu z dnia 19 stycznia 2018r., sygn. akt II SA/Op 624/17 – orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W niniejszej sprawie przyczyną, która spowodowała uchybienie terminu do wniesienia skargi była okoliczność zainicjowania 7 lipca 2022 r. przez skarżącą postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, w celu sporządzenia skargi, a w konsekwencji oczekiwanie na rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, które zostało zakończone wydaniem przez referendarza sądowego postanowienia z 27 lipca 2022 r., sygn. akt II SPP/Łd 104/22. Pełnomocnik skarżącej został zawiadomiony o jego wyznaczeniu pismem z 3 sierpnia 2022 r., a zatem już po upływie terminu do wniesienia skargi. Jak wynika z akt administracyjnych 16 sierpnia 2022 r. pełnomocnik skarżącej zapoznał się z aktami sprawy, co oznacza, że w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu. Natomiast skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia została nadana pocztą 22 sierpnia 2022 r. Wobec powyższego należy stwierdzić, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w ustawowym terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia została złożona w terminie trzydziestu dnia od dnia zawiadomienia pełnomocnika skarżącej o wyznaczeniu go do występowania w sprawie. To oznacza, że pełnomocnik skarżącej dopełnił wszystkich formalności wymaganych dla wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, o których mowa w art. 87 p.p.s.a. Następnie podkreślić wypada, że przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy, zatem strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2010r., sygn. akt II GZ 223/10 – orzeczenie dostępne jw.). Jak już zostało wcześniej wskazane, chociaż wystąpienie do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla strony pełnomocnika z urzędu nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi, to jednak powyższy fakt może stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W ocenie sądu skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi po pierwsze dlatego, że ustawowym terminie do wniesienia skargi zwróciła się do sądu o przyznanie jej pełnomocnika z urzędu (sygn. akt II SPP/Łd 104/22). Po drugie zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony także przed wszczęciem postępowania sądowego. W takiej sytuacji uznanie, że skarżąca ponosi winę w zakresie uchybienia terminowi do wniesienia skargi do sądu, wypaczałoby istotę prawa pomocy. Tym samym uchybienie terminu do wniesienia skargi spowodowane było oczekiwaniem przez skarżącego na przyznanie mu pełnomocnika z urzędu, a więc okres ten można uznać za usprawiedliwiony okolicznościami, za które skarżący nie ponosi winy. Z kolei wyznaczony pełnomocnik podjął czynności procesowe skutecznie i bez zbędnej zwłoki. Mając na względzie z jednej strony okoliczności faktyczne sprawy, z drugiej zaś treść art. 86 § 1 p.p.s.a., należało zdaniem sądu przyjąć, że skarżąca wykazała, że uchybiła terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy. W związku z powyższym sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. a.bł.