III OSK 2105/22

TEZY Postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, wydawane na podstawie art. 108 k.p.a., nie może wywołać skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Jedynym skutkiem prawnym tego postanowienia jest uczynienie wykonalnym aktu, który jako nieostateczny, nie podlega, co do zasady, wykonaniu z art. 130 § 1 k.p.a. Skutki te należałoby wiązać z decyzją opatrzoną takim rygorem, nie zaś bezpośrednio z postanowieniem wydanym na podstawie art. 108 k.p.a. SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 7 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia zawartego w skardze kasacyjnej A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1083/21 w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 26 kwietnia 2021 r., nr DOOŚ-WDŚZIL.420.19.2020.MKW.5 w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wyrokiem z 11 marca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 26 kwietnia 2021 r. w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wniósł skarżący. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wykonanie nieostatecznej decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z 30 czerwca 2020 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia pn. "Prace na alternatywnym ciągu transportowym Bydgoszcz- Trójmiasto, etap I" na podstawie kwestionowanego rygoru natychmiastowej wykonalności z całą pewnością wywołuje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków – chodzi zarówno o środowisko naturalne, jak i dla mieszkańców zamieszkujących tereny, na których inwestycja ma być realizowana. Skarżący zwrócił uwagę na błędy w raporcie przedłożonym w postępowaniu środowiskowym, wskazał także, że 22 kwietnia 2022 r. Wojewoda Pomorski wydał decyzję lokalizacyjną dla sporej inwestycji i decyzji tej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; zwanej dalej "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie postanowieniem z 20 października 2021 r. Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 26 kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu wskazał m.in., że zaskarżone postanowienie jest rozstrzygnięciem nie nadającym się do wykonania, jest to bowiem orzeczenie o proceduralnym charakterze, a nie merytorycznym. To nie postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nakłada prawa lub obowiązki na strony, ale (w tym przypadku) ewentualnie decyzja środowiskowa, która (jak wynika z twierdzeń stron) jest przedmiotem innego postępowania. Zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do zmiany zapadłego w sprawie prawomocnego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli w sprawie zmianie uległy okoliczności sprawy. Rozpoznawany wniosek nie dawał podstaw do zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 października 2021 r. Jak prawidłowo wówczas wskazał ten Sąd, postanowienie dotyczące nadania decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności, w takiej sytuacji jak w niniejszej sprawie, nie może wywołać niebezpieczeństw o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, wydawane na podstawie art. 108 k.p.a., nie może wywołać skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Jedynym skutkiem prawnym tego postanowienia jest uczynienie wykonalnym aktu, który jako nieostateczny, nie podlega, co do zasady, wykonaniu zgodnie z art. 130 § 1 k.p.a. Skutki te należałoby wiązać z decyzją opatrzoną takim rygorem, nie zaś bezpośrednio z postanowieniem wydanym na podstawie art. 108 k.p.a. Dodatkowo wskazać należy, że nadanie decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności traci na znaczeniu w momencie, gdy decyzja ta stanie się ostateczna lub w momencie uchylenia tejże decyzji lub np. jej części i orzeczenia przez organ drugiej instancji co do meritum. W chwili uzyskania przymiotu ostateczności decyzja taka jest wykonalna z mocy prawa, zaś w sytuacji uchylenia przez organ drugiej instancji kontrolowanej decyzji w części i orzeczenia merytorycznego – w tej części ostateczne jest rozstrzygnięcie organu drugiej instancji. Z taką sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie. Ze strony: https://www.gov.pl/web/gdos/decyzja-generalnego-dyrektora-ochrony-srodowiska-z-dnia-26-sierpnia-2022-r-znak-doos-wdszil420182020mkw65 wynika bowiem, że decyzją z 26 sierpnia 2022 r., znak: DOOŚ-WDŚZIL.420.18.2020.MKW.65, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2020 r., znak: RDOŚ-Gd-WOO.420.76.2018.MR.LK.JP.lll, o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Prace na alternatywnym ciągu transportowym Bydgoszcz- Trójmiasto, etap I", w części i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy lub umorzył postępowanie w pierwszej instancji, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Zatem w okolicznościach sprawy nie sposób wstrzymać wykonania przedmiotowego postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu pierwszej instancji, nawet gdyby uznać, że jest to dopuszczalne na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., oddalił rozpoznawany wniosek.