I FZ 216/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Po 163/22 o odrzuceniu skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 30 grudnia 2021 r., nr 3001-IOV-12.4103.145.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1. Postanowienie Sądu pierwszej instancji 1.1. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Po 163/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę A. P. (dalej: Strona lub Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 30 grudnia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2015 r. 1.2. Podstawę prawną rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi stanowił art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r. poz. 329, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.). W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że profesjonalny pełnomocnik (doradca podatkowy - S.W. - uzup. NSA), wnosząc skargę w imieniu Skarżącego, załączył do niej potwierdzone za zgodność z oryginałem sporządzone na formularzu PPS-1 "Pełnomocnictwo szczególne". W rubryce E tego formularza, która dotyczy zakresu tego pełnomocnictwa, mocodawca wskazał, że upoważnia ono do m. in. występowania przed organami administracji wszystkich instancji i sądami administracyjnymi. Natomiast w rubryce D.1. nie podano danych pełnomocnika, któremu Skarżący udziela umocowania. Udzielając w zakreślonym terminie odpowiedzi na skutecznie doręczone wezwanie (realizujące zarządzenie z dnia 1 marca 2022 r. Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) w zakresie "uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi" Strona (pełnomocnik - dopr. NSA) przedłożyła oryginał pełnomocnictwa szczególnego udzielonego na druku PPS-1. W treści przedłożonego pełnomocnictwa mocodawca nie wskazał osoby, której umocowania udziela, zatem Sąd stwierdził, że brak formalny skargi nie został w zakreślonym terminie uzupełniony, gdyż umocowanie pełnomocnika, który sporządził i wniósł skargę nie zostało właściwe wykazane. 2. Zażalenie W zażaleniu z dnia 9 sierpnia 2022 r., sporządzonym przez doradcę podatkowego - S.W., zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. przez odrzucenie skargi, w sytuacji gdy pełnomocnik Skarżącego złożył pełnomocnictwo szczególne na formularzu PPS-1, z którego jednoznacznie wynikało kogo i w jakim zakresie Skarżący upoważnił do reprezentowania. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. 3.2. Nie mógł odnieść zamierzonego skutku motyw zażalenia oparty na twierdzeniu, że pełnomocnik Skarżącego złożył pełnomocnictwo szczególne na formularzu PPS-1, z którego jednoznacznie wynikało kogo i w jakim zakresie Skarżący upoważnił do reprezentowania. 3.2.1. Doradca podatkowy nadesłał pełnomocnictwo, co jest bezsporne, obarczone niepodaniem w tym dokumencie imienia i nazwiska osoby pełnomocnika. Jak to bowiem podał Sąd pierwszej instancji, i co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, w formularzu PPS-1, które przesłał pełnomocnik (tak ze skargą jak i w odpowiedzi na wezwanie sądowe) nie zostały wypełnione pola nr "38. Nazwisko" i "39. Pierwszę imię" znajdujące się w rubryce "D.1. DANE IDENTYFIKACYJNE". W takich okolicznościach dokument ten nie wskazywał na osobę, którą mocodawca, tj. A. P. umocował do działania przez sądem administracyjnym. Pełnomocnictwo opiera się na umocowaniu do dokonywania czynności prawnych określonej osoby powinno więc zawierać oznaczenie tej osoby poprzez wskazanie jej imienia i nazwiska. Zatem beskutecznie w zażaleniu podnoszono, że skoro w formularzu wskazano na identyfikator podatkowy pełnomocnika, nr wpisu na listę doradców podatkowych i adres elektroniczny, to nie było wątpliwości kto został umocowany przez Skarżącego. 3.2.2. Wzmiankować również trzeba było, że uzupełnienie braku w postaci złożenia do akt sądowych pełnomocnictwa procesowego (do działania przed sądami administracyjnymi) w drodze wykorzystania do jego sporządzenia formularza PPS-1 - "Pełnomocnictwo szczególne", z uwagi na prawne przeznaczenie takiego druku, samo przez się musiało wywołać wątpliwości co do jego skuteczności na etapie postępowania sądowego. Rzeczony formularz PPS-1, jak wskazuje wprost jego nazwa i umieszczone na jego wstępie objaśnienia, w tym podstawa prawna, miejsce jego składania, a także dane jakie powinny znaleźć się w jego dalszych polach (zob. zwłaszcza część A pkt 3, część E pkt 62), przeznaczony jest do spraw podatkowych należących do właściwości organu podatkowego, a nie do spraw sądowych. Koresponduje z tym treść podanej w nim podstawy prawnej, tj. art. 138e § 1 Ordynacji podatkowej. Stanowi on, że: Pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego. Pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu w przypadku, gdy zostały utrwalone w postaci papierowej, składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2, w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis (art. 138e § 3 Ordynacji podatkowej). Ponadto dostrzec należało, że zgodnie z art. 138c § 1 O.p. "pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, chyba że wskazuje adres do doręczeń elektronicznych, na który organy podatkowe mają doręczać pisma. Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy wskazuje adres do doręczeń elektronicznych". Dane identyfikujące pełnomocnika, którym może być tylko osoba fizyczna, to głównie imię i nazwisko (zob. Etel L., komentarz do art. 138c O.p., LexOmega). Pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę (imię i nazwisko, nazwę jednostki organizacyjnej) [...] pełnomocnika (imię i nazwisko) (zob. S. Babiarz komentarz do art. 138c O.p., LexOmega). W związku zatem i z tymi okolicznościami nieprzekonywujący był motyw zażalenia sugerujący wykazanie w tej sprawie sądowej właściwego umocowania pełnomocnika, w sytuacji, gdy: (1) w sposób nieuprawniony posłużono się wykorzystaniem do tego celu druku PPS-1 nieadekwatnego do postępowania przed sądem administracyjnym; (2) druk nie został wypełniony zgodnie z właściwym dla niego przepisem przewidującym wymóg podania w pełnomocnictwie danych pełnomocnika. 3.2.3. Nie mogły odnieść zamierzonego skutku pozostałe motywy zażalenia, tj. że w sprawie sądowej: w oparciu o złożone przez doradcę podatkowego pełnomocnictwo, wydano postanowienie w przedmiocie prawa pomocy oraz doręczono postanowienie sądowe na adres wskazany w części D.2. formularza. Wydanie orzeczenia w sprawie wpadkowej dot. prawa pomocy, nie niweczyło ustalenia sądowego o braku formalnego skargi w postaci przedłożenia prawidłowego pełnomocnictwa do działania w sprawie skargi Strony. Natomiast doręczenie postanowienia pełnomocnikowi (zamiast Stronie) stanowiło naturalną konsekwencję sporządzenia i złożenia przez doradcę podatkowego skargi, w treści której wskazano, że Skarżący jest "reprezentowany przez doradcę podatkowego S. W.". Na tej zatem podstawie pełnomocnikowi należało doręczyć postanowienie sądowe, a uprzednio wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi polegającego na nie przedłożeniu sądowi stosownego dokumentu pełnomocnictwa potwierdzającego istnienie umocowania dla doradcy podatkowego - S.W. 3.2.4. W konsekwencji stwierdzić należało, że skoro brak formalny skargi nie został w zakreślonym terminie uzupełniony, gdyż umocowanie pełnomocnika, który sporządził i wniósł skargę nie zostało właściwie wykazane, to Sąd pierwszej instancji słusznie odrzucił skargę. 3.3. Mając na względzie zaprezentowane ustalenia i oceny Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.