II SO/Wa 48/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. C. o wymierzenie Rzecznikowi Dyscyplinarnemu Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] grzywny za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi z 21 stycznia 2020 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: 1. wymierzyć Rzecznikowi Dyscyplinarnemu Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] grzywnę w wysokości 2000 zł (dwa tysiące złotych); 2. zasądzić od Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] na rzecz A. C. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE W piśmie z dnia [...] października 2020 r. A. C., reprezentowana przez radcę prawnego (dalej: "wnioskodawca", "skarżąca"), wniosła o wymierzenie grzywny Rzecznikowi Dyscyplinarnemu Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] (dalej "organ"), za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi z [...] stycznia 2020 r. (data nadania [...] marca 2020 r.) wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W dniu [...] stycznia 2020 r. skarżąca wniosła o udostępnienie informacji publicznej w zakresie postępowań dyscyplinarnych wobec określonego z imienia i nazwiska radcy prawnego. W dniu [...] marca 2020 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) A. C. wniosła skargę na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z [...] stycznia 2020 r. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu [...] marca 2020 r. Pismem z dnia [...] października 2020 r., skarżąca wniosła o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie w terminie ww. skargi. Do wniosku załączone zostały skarga wraz z dowodem jej nadania za pośrednictwem operatora. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że do dnia złożenia wniosku o wymierzenie grzywny, organ nie wypełnił obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), w zakresie przekazania skargi na bezczynność. Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 2176) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Rzecznik Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] wskazał, że ze względu na skutek niefortunnego zbiegu okoliczności związanych z pracą sekretariatu Rzecznika w okresie stanu epidemicznego a następnie panującą pandemię, skarga A. C. została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu [...] listopada 2020 r. i zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 740/20. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 zdanie pierwsze w związku z art. 54 § 1 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie to może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. przewiduje grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Według komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia [...] lutego 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2019 r., przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2019 r. wyniosło 4918,17 zł (M.P. z 2020 r., poz. 174). Jak stanowi art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-prewencyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie (za: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Z akt niniejszej sprawy wynika, że A. C. wniosła w dniu [...] marca 2020 r. skargę na bezczynność Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z [...] stycznia 2020 r. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu [...] marca 2020 r., co potwierdza umieszczona na skardze prezentata organu. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że skargę należało przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy najpóźniej w dniu [...] marca 2020 r. z upływem 15 - dniowego terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi w tym przypadku lex specialis w stosunku do art. 54 § 2 p.p.s.a. Nie budzi wątpliwości Sądu, że termin ten nie został zachowany, bowiem przedmiotowa skarga została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przekazana w dniu 26 listopada 2020 r. Przekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nieprzekazanie skargi ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Powołana regulacja ma charakter dyscyplinujący, represyjny oraz prewencyjny, co jednoznacznie wynika z orzecznictwa (np. postanowienia NSA z 21 maja 2015 r. I OZ 426/15 i z 7 marca 2017 r. I OZK 228/06, WSA w Poznaniu z 14 stycznia 2015 r. IV SA/Po 7/14) W rozpatrywanym przypadku przekroczenie terminu do przekazania skargi z [...] stycznia 2020 r. jest znaczne, wynosi bowiem ponad 7 miesięcy. Z tych przyczyn Sąd uznał, iż rozpoznawany wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wymierzenie grzywny w kwocie 2000 zł jest, zdaniem Sądu, adekwatne do uchybienia, jakiego organ dopuścił się, nie przekazując skargi wraz z odpowiedzią na skargę jak i aktami sprawy, a nadto spełni rolę prewencyjną. W uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., (sygn. akt II GPS 3/09) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że taka wysokość wymierzonej grzywny będzie spełniać wszystkie wymienione powyżej funkcje, tym bardziej, że uchybienie obowiązkom zapisanym w art. 54 § 2 p.p.s.a. przez Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych jest znaczne. Na bieg terminu do przekazania Sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nie mógł mieć wpływu ogłoszony na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemicznego, a następnie stan epidemii bowiem w rozpoznawanej sprawie przepisy ustaw "COVID-owych" nie wstrzymały terminu do przekazania skargi, albowiem przepisy tych ustaw nie miały zastosowania w tej sprawie. Wskazać należy, że na organie administracyjnym spoczywa obowiązek odpowiedniej organizacji pracy urzędu, w tym także za terminowość wykonywania zadań. Należy tak zorganizować pracę organu, by mógł zająć stanowisko w sprawie w ustawowym terminie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w oparciu o art. 200, art. 235a oraz art. 210 § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. Na wysokość zasądzonych kosztów składa się kwota 100 złotych uiszczona tytułem wpisu od wniosku oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 złotych ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2018 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm).