I Ns 681/23
Sądy powszechne2024-02-13
Sygnatura
I Ns 681/23
Data orzeczenia
2024-02-13
Rodzaj
DECISION
Sędziowie
Asesor Martyna Suplewska (PRESIDING_JUDGE)
Treść orzeczenia
<p>Sygnatura akt I Ns 681/23</p>
<div>
<h2>POSTANOWIENIE</h2>
<p>Dnia 13 lutego 2024 roku</p>
<p>Sąd Rejonowy w Opocznie I Wydział Cywilny</p>
<p> w następującym składzie:</p>
<p> Przewodniczący: Asesor sądowy Martyna Suplewska</p>
<p> Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Jaworska</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 roku w Opocznie na rozprawie sprawy</p>
<p>z wniosku <span class="anon-block">Z. U.</span>
</p>
<p>przy udziale <span class="anon-block">M. C.</span>, <span class="anon-block">H. J.</span> i <span class="anon-block">G. S. (1)</span>
</p>
<p>o stwierdzenie nabycia spadku</p>
<p>1.
stwierdza, że spadek po <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">W. S.</span>
</strong> <span class="anon-block">PESEL (...)</span> z domu <span class="anon-block">J.</span>, córce <span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block">W.</span>
</p>
<p>zmarłej dnia 4 grudnia 2018 roku w <span class="anon-block">M.</span>,</p>
<p>ostatnio zamieszkałej w <span class="anon-block">M.</span>
</p>
<p>na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyły córki: <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">M. C.</span>
</strong> z domu <span class="anon-block">S.</span> córka <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">urodzona dnia (...)</span> w <span class="anon-block">M.</span>, <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">H. J.</span>
</strong> z domu <span class="anon-block">S.</span> córka <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">urodzona dnia (...)</span> w <span class="anon-block">M.</span>, <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">G. S. (1)</span>
</strong> z domu <span class="anon-block">S.</span> córka <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">urodzona dnia (...)</span> w <span class="anon-block">M.</span> i <strong>
<!-- -->
<span class="anon-block">Z. U.</span>
</strong> z domu <span class="anon-block">S.</span> córka <span class="anon-block">M.</span> i <span class="anon-block">W.</span> <span class="anon-block">urodzona dnia (...)</span> w <span class="anon-block">M.</span> po ¼ (jednej czwartej) części każda z nich;</p>
<p>2.
stwierdza, że wnioskodawczyni i uczestniczki ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.</p>
<p>Na oryginale podpis Asesora sądowego.</p>
<p> Za zgodność z oryginałem świadczy</p>
<p> st. sekr. sądowy Beata Jaworska</p>
<p> Sąd Rejonowy w Opocznie stwierdza,</p>
<p> że niniejsze orzeczenie jest prawomocne</p>
<p> z dniem 16 marca 2024 roku.</p>
<p> <span class="anon-block">O.</span>, dnia 18 marca 2024 roku</p>
<p> Przewodnicząca I Wydziału Cywilnego</p>
<p> <span class="anon-block">M. M.</span>
</p>
<p> Uwaga:</p>
<p>1.
Uprawomocnienie się niniejszego</p>
<p>orzeczenia powoduje powstanie</p>
<p> zobowiązania podatkowego.</p>
<p>2.
W celu uzyskania szczegółowych</p>
<p>informacji należy niezwłocznie skontaktować</p>
<p>się z właściwym Urzędem Skarbowym.</p>
<p>Sygn. akt I Ns 681/23</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Pismem z dnia 13 listopada 2023 roku (data prezentaty) wnioskodawczyni <span class="anon-block">Z. U.</span> (córka spadkodawczyni) wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po <span class="anon-block">W. S.</span> z domu <span class="anon-block">J.</span>, zmarłej w dniu 4 grudnia 2018 roku w <span class="anon-block">M.</span>, ostatnio zamieszkałej w <span class="anon-block">M.</span>. Jako uczestników postępowania wnioskodawczyni wskazała <span class="anon-block">M. C.</span>, <span class="anon-block">H. J.</span>, <span class="anon-block">G. S. (1)</span> oraz <span class="anon-block">Z. U.</span> – pozostałe córki spadkodawczyni. <em>
<!-- -->(wniosek k.4)</em>
</p>
<p>Sąd wyznaczając termin rozprawy doręczył uczestniczkom odpis wniosku, informując o możliwości złożenia odpowiedzi na wniosek. <em>
<!-- -->(postanowienie k. 35)</em>
</p>
<p>Odpowiedź na wniosek złożyła jedynie uczestniczka <span class="anon-block">M. C.</span>, w której wskazała, iż ona sama jak i siostra <span class="anon-block">G. S. (1)</span> nie przyłączają się do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej <span class="anon-block">W. S.</span>. W uzasadnieniu pisma wskazała, iż <span class="anon-block">W. S.</span> w dniu 24 kwietnia 2012 roku sporządziła akt notarialny, w którym swoją część (tj. dom, budynki gospodarcze, działka o powierzchni 21 arów) oraz część przysługującą jej po zmarłym mężu <span class="anon-block">M. S. (1)</span> przekazała córce <span class="anon-block">M. R.</span> <span class="anon-block">C.</span> (obecnie <span class="anon-block">K.</span>). W odpowiedzi na wniosek <span class="anon-block">M. C.</span> wskazała ponadto, że ona sama jak i jej siostra <span class="anon-block">G. S. (1)</span> przekazały swoje części spadkowe po tacie <span class="anon-block">M. S. (1)</span> na rzecz <span class="anon-block">R. K.</span>. Uczestniczka podniosła, iż <span class="anon-block">W. S.</span> podpisała własnoręcznie akt notarialny oraz w dniu podpisania dokumentu była w pełni świadoma. Wskazała, iż przekazanie udziału przez <span class="anon-block">W. S.</span> nastąpiło w zamian za dożywotnią opiekę nad jej osobą, którą do końca otrzymywała. Uczestniczka <span class="anon-block">M. C.</span> do pisma dołączyła kopię w/w aktu notarialnego.<em>
<!-- --> (odpowiedź na wniosek k. 17)</em>
</p>
<p>Na rozprawie stawająca uczestniczka <span class="anon-block">M. C.</span> nie przyłączyła się do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku powołując się na okoliczności wskazane w treści odpowiedzi na wniosek oraz przedłożony akt notarialny dotyczący umowy darowizny. <em>
<!-- -->(protokół rozprawy k. 22)</em>
</p>
<p>Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:</p>
<p>
<span class="anon-block">W. S.</span> z domu <span class="anon-block">J.</span>, córka <span class="anon-block">P.</span> i <span class="anon-block">W.</span>, zmarła w dniu 14 grudnia 2018 roku w <span class="anon-block">M.</span>, będąc wdową. Spadkodawczyni przed śmiercią ostatnio stale zamieszkiwała w <span class="anon-block">M.</span>. <em>
<!-- -->(odpis skrócony aktu zgonu k.6; zapewnienie spadkowe - protokół rozprawy z dnia 13 lutego 2024 roku k. 22) </em>
</p>
<p>Spadkodawczyni pozostawiła po sobie cztery córki: <span class="anon-block">M. C.</span>, <span class="anon-block">H. J.</span>, <span class="anon-block">G. S. (1)</span> oraz <span class="anon-block">Z. U.</span>. (<em>
<!-- -->odpis skrócony aktu małżeństwa <span class="anon-block">Z. S.</span> k. 7; odpis skrócony aktu małżeństwa <span class="anon-block">H. S.</span> k. 12; odpis skrócony aktu małżeństwa <span class="anon-block">M. S. (2)</span> k. 13; odpis skrócony aktu małżeństwa <span class="anon-block">G. S. (2)</span> k. 14)</em>
</p>
<p>Żaden ze spadkobierców nie odrzucił spadku, nie zrzekł się dziedziczenia, ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. Notariusz nie sporządził aktu poświadczenia dziedziczenia. Spadkodawczyni testamentu nie sporządziła. (<em>
<!-- -->zapewnienie spadkowe - protokół rozprawy z dnia 13 lutego 2024 roku k. 22)</em>
</p>
<p>Aktem notarialnym z dnia 24 kwietnia 2012 roku, <span class="anon-block">W. S.</span>, <span class="anon-block">M. C.</span> i <span class="anon-block">G. S. (1)</span>, darowały – wnuczce (pierwsza), córce (druga) i siostrzenicy (trzecia)- <span class="anon-block">R. C.</span>, należące do nich udziały wynoszące łącznie 26/32 części w zabudowanej nieruchomości położonej w <span class="anon-block">M.</span>, gmina <span class="anon-block">Ż.</span>, powiat <span class="anon-block"> (...)</span>, woj. <span class="anon-block"> (...)</span>, składającej się z <span class="anon-block">działki o nr (...)</span>. <em>
<!-- -->(kserokopia aktu notarialnego z dnia 24 kwietnia 2012 roku Rep A nr 1443/2012)</em>
</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów w postaci aktów stanu cywilnego oraz zapewnienia spadkowego złożonego przez wnioskodawczynię, które to dowody nie budziły wątpliwości co do wiarygodności.</p>
<p>Sąd Rejonowy zważył, co następuje:</p>
<p>Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 924)">art. 924 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 925)">art. 925 k.c.</a>).</p>
<p>Zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 1)">art. 926 § 1 k.c.</a> powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Dziedziczenie ustawowe następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy w drodze rozrządzenia testamentowego albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 926;art. 926 § 1;art. 926 § 2)">art. 926 § 1 i 2 k.c.</a>)</p>
<p>W postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku sąd wymienia spadkodawcę oraz wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wysokość ich udziałów (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 677;art. 677 § 1)">art. 677 § 1 k.p.c.</a>).</p>
<p>Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sprowadzało się do prawidłowego ustalenia kręgu spadkobierców w sytuacji dziedziczenia ustawowego, jako że spadkodawczyni <span class="anon-block">W. S.</span> nie pozostawiła testamentu. Przy czym do spadkobrania ustawowego stosuje się przepisy w brzmieniu obowiązującym na dzień otwarcia spadku.</p>
<p>Reguły dziedziczenia ustawowego określone zostały w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny</a>. Stosownie do przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931)">art. 931 k.c.</a> w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. W rezultacie, gdy do dziedziczenia dochodzą wyłącznie dzieci spadkodawcy, niezależnie od ich liczby, przypadają im udziały równej wysokości.</p>
<p>
<span class="anon-block">W. S.</span> w dacie śmierci była wdową. Zmarła pozostawiając po sobie żyjące córki w osobach <span class="anon-block">M. C.</span>, <span class="anon-block">G. S. (1)</span>, <span class="anon-block">H. J.</span> oraz <span class="anon-block">Z. U.</span>.</p>
<p>Nie zachodziły przy tym żadne okoliczności wyłączające od dziedziczenia – żaden ze spadkobierców nie odrzucił spadku, nie zrzekł się dziedziczenia ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 928)">art.928 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1020)">art.1020 k.c.</a> i <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 1048)">art.1048</a> w zw. z rt.<span class="anon-block"> (...)</span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (§ 2)">§ 2 k.c.</a>).</p>
<p>Powyższe prowadzi do wniosku, że spadek po <span class="anon-block">W. S.</span> nabyły jej córki <span class="anon-block">M. C.</span>, <span class="anon-block">G. S. (1)</span>, <span class="anon-block">H. J.</span> oraz <span class="anon-block">Z. U.</span>. Udział każdej z córek zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 931)">art. 931 k.c.</a> wyniósł po ¼ część spadku.</p>
<p>O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 520;art. 520 § 1)">art. 520 § 1 k.p.c.</a>, zgodnie z którym każdy uczestnik postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.</p>
<p>Na marginesie podnieść należy, iż w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku Sąd bada jedynie, kto jest spadkobiercą (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 670)">art. 670 k.p.c.</a>). Sąd nie ustala składu i wartości spadku, które to kwestie są przedmiotem odrębnego postępowania o dział spadku (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 684)">art. 684 k.p.c.</a>). Skład spadku pozostaje w tej sprawie poza przedmiotem zainteresowania. W konsekwencji bez znaczenia dla niniejszego postępowania była umowa darowizny na jaką powoływała się <span class="anon-block">M. C.</span>, która oponowała co do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Przedmiotowa umowa będzie miała natomiast znaczenie w toku ewentualnego postępowania działowego bądź w ewentualnej sprawie o zachowek.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Asesor sądowy Martyna Suplewska</em>
</p>
</div>
<div>
<h2>ZARZĄDZENIE</h2>
<p>Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczyć <span class="anon-block">M. C.</span>.</p>
<p>
<span class="anon-block">O.</span>, 27 lutego 2024 roku</p>
<p>
<em>
<!-- -->Asesor sądowy Martyna Suplewska</em>
</p>
</div>