II SA/Go 821/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi S.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia żądania wznowienia postępowania oddala skargę. UZASADNIENIE Uzasadnienie. W piśmie z dnia [...] lutego 2014r. (data wpływu do organu – Burmistrza – 25 luty 2014 r.), zatytułowanym: "Skarga", S.K. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza z dnia [...] września 2004 r. nr [...]. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania strona wskazała przepis art. 145 § 1 pkt 1, 2, i 3 kpa. Kolejnym pismem noszącym datę [...] lutego 2014 r. (data wpływu do organu – 25 luty 2014 r.) S.K. zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wskazaną powyżej decyzją Burmistrza z dnia [...] września 2004 r. W uzasadnieniu strona wskazała na wielowątkowy charakter sprawy, który dotyczy przestępstwa popełnionego przy korupcjogennym układzie. Jako dowody podniesionych twierdzeń strona wskazała: postanowienie z dnia [...] czerwca 2004 r., w którym organ występuje jako właściciel działki nr [...] oraz organ rozstrzygający sprawę; decyzję z dnia [...] września 2004 r., w której nie wymieniono numeru działek, oraz pozbawiono stronę możliwości odwołania się, decyzji nie doręczono żadnej ze stron postępowania; protokół graniczny z dnia [...] września 2004 r., w którym nie wymieniono działki nr [...] stanowiącej własność Gminy; fałszywa informacja organu o tym, że decyzja stała się ostateczna w dniu [...] pażdziernika 2004 r.; pismo organu z dnia [...] pażdziernika 2004 r. z dnia [...] stycznia 2005 r. w których organ nie poinformował o niewyłączeniu się ze sprawy z powodu uczestnictwa; odpowiedź organu do Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 2004 r., w którym organ informował, że jest uczestnikiem postępowania; postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2005 r. sygn. akt [...], w którym Gmina występuje jako uczestnik postępowania; zawiadomienie właścicieli nieruchomości z dnia [...] kwietnia 2007 r. na podstawienie rozgraniczenia, wg postanowienia sygn. akt [...]. W dalszej części wniosku strona wskazała na szczególny charakter postępowania wznowieniowego. W piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. S.K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] września 2004 r. nr [...]. Następnie, w uzupełnieniu podania z dnia [...] lutego 2014r. dotyczącego stwierdzenia nieważności w.w. decyzji Burmistrza, strona podała, że o przedmiotowej decyzji dowiedziała się dopiero z akt Sądu Rejonowego. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia [...] września 2004 r. nr [...] oraz jednocześnie wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało stronę, że jej wniosek z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie wniesienia odwołania winien być rozpatrzony w trybie wznowienia postępowania, a wniosek taki strona już złożyła w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. (pismo organu z dnia [...] czerwca 2014 r.). Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Burmistrz odmówił przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza z dnia [...] września 2004 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona we wniosku o przywrócenie terminu nie podała żadnych przyczyn, których zaistnienie uniemożliwiałoby jej wniesienie odwołania. Postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. Burmistrz odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza z dnia [...] września 2004 r. Na skutek wniesionych zażaleń postanowieniem z dnia [...] pażdziernika 2014r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Burmistrza z dnia [...] czerwca 2014 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania oraz postanowieniem z dnia [...] pażdziernika 2014r. uchyliło postanowienie organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia [...] pażdziernika 2014 r. SKO wskazało m.in. na konieczność poczynienia ustaleń dotyczących okoliczności, o których mowa w art. 148 § 1 i § 2 kpa, a w szczególności – kiedy strona dowiedziała się o decyzji i czy zachowała termin z art. 148 kpa oraz z art. 58 § 2 kpa. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Burmistrz odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] września 2004 r. oraz odmówił wznowienia postępowania w tej samej sprawie. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona nie wykazała aby termin wynikający z art. 148 § 1 kpa został zachowany, nadto z twierdzeń samej skarżącej wynika, że o decyzji dowiedziała się w dniu [...] pażdziernika 2005 r. oraz, że brała udział w toczącym się postępowaniu. Od powyższego postanowienia strona wniosła zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości zaskarżoną decyzję (winno być – "postanowienie") oraz odmówiło przywrócenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza z dnia [...] września 2004 r.nr [...]. W uzasadnieniu, w pierwszej kolejności organ uznał za niedopuszczalne jednoczesne rozstrzygnięcie kwestii przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz kwestii spełnienia przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego. Organ podzielił stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowym oraz piśmiennictwie, zgodnie z którym w wypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania, w pierwszej kolejności w sposób ostateczny powinna być rozstrzygnięta kwestia przywrócenia terminu, a dopiero następnie, zależna od niej kwestia odmowy wznowienia postępowania. Ponieważ oba te zagadnienia zostały rozstrzygnięte w pierwszej instancji jednocześnie, dlatego w części orzekającej o odmowie wznowienia postępowania zaskarżone postanowienie zostało uchylone. Następnie organ przeprowadził analizę kwestii zachowania przez stronę terminu z art. 148 § 2 kpa w kontekście przesłanek wznowienia określonych w art. 145 § 1 pkt 1- 5 kpa. Organ stwierdził, że wobec okoliczności, iż decyzja Burmistrza z dnia [...] września 2004 r. nie została stronie doręczona, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, należy przyjąć, że wiedzę o tej decyzji strona powzięła z treści pisma Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2006 r., które jak wynika z jej skargi z dnia [...] kwietnia 2006 r. skierowanej do Głównego Geodety Kraju, otrzymała w dniu 24 kwietnia 2006 r. Stąd termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął bieg w dniu 25 kwietnia 2006 r., a zakończył w dniu 24 maja 2006 r. Wobec braku wskazania okoliczności, które skutkowałyby nie zachowaniem terminu do złożenia wniosku o wznowienie, w tym uzasadniających brak winy, uznać należy, że 7 – dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął 31 maja 2006 r. Tym samym wniosek o przywrócenie terminu złożony w dniu 23 lutego 2014 r. należy uznać za złożony z uchybieniem 7 – dniowego terminu określonego w art. 58 kpa. Od powyższego postanowienia S.K. złożyła skargę. Skarżąca zarzuciła, że postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 148 kpa, art. 139 i art. 8 kpa. W ocenie skarżącej zaskarżone rozstrzygnięcie jest również chybione pod względem merytorycznym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie była zasadna. Przedmiotem badania Sądu w danej sprawie administracyjnej była legalność postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego zmierzających do weryfikacji decyzji ostatecznych. Jedynie określone sytuacje prawne mogą stanowić podstawę do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Kodeks postępowania administracyjnego (kpa) określa je mianem przesłanek wznowieniowych i w sposób enumeratywny wymienia w art. 145 § 1 kpa. Również procedura regulująca tryb wznowienia postępowania przewiduje ograniczenia możliwości wszczęcia postepowania wznowieniowego. Jednym z nich jest wynikający z art. 148 kpa termin do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania wznowieniowego. Zasadnie można przyjąć, że przepisy kpa zmierzają do ochrony decyzji, które uzyskały walor ostateczności, ustawodawca miał bowiem słusznie na uwadze rangę oraz znaczenie w obrocie prawnym decyzji ostatecznych. Decyzja administracyjna rozstrzyga sprawę indywidualną w zakresie prawa publicznego, a rozstrzygnięcie powinno gwarantować pewność oraz stabilizację sytuacji prawnej strony oraz uczestników danego postępowania. Wzruszenie decyzji ostatecznych powinno należeć do sytuacji wyjątkowych, a przesłanek wznowieniowych (podobnie jak i przy pozostałych trybach nadzwyczajnych) nie można interpretować w sposób rozszerzający. Zgodnie z treścią art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl § 2 termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. skarżąca zwróciła się o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Burmistrza z dnia [...] września 2004 r. o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy sądowi powszechnemu. Jako postawę wznowienia skarżąca wskazała art. 145 § 1 pkt 1- 4 kpa. Słusznie organy obydwu instancji przyjęły, że wniosek o wznowienie złożony został z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 148 kpa, czego zresztą skarżąca nie kwestionuje, skoro wniosła jednocześnie o przywrócenie uchybionego terminu. Jak wyżej podniesiono na mocy przedmiotowej decyzji Burmistrza z dnia [...] września 2004 r. sprawa której przedmiotem było rozgraniczenie działki nr [...] (stanowiącej własność skarżącej) rozpatrywana była przez Sąd Rejonowy pod sygn. akt [...], który postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. ustalił granice przedmiotowej nieruchomości. W toku postępowania sądowego skarżąca aktywnie w nim uczestniczyła, o czym świadczą odpisy pism procesowych dołączone do akt administracyjnych niniejszej sprawy. W dniu 7 września 2005 r. skarżąca wniosła apelację od postanowienia wydanego przez Sąd Rejonowy z dnia [...] lipca 2005 r. (k - 44 akt administracyjnych), która to apelacja postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia [...] czerwca 2006 r. została oddalona. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że treść przedmiotowej decyzji Burmistrza z dnia [...] września 2004 r. musiała być skarżącej znana już w toku sprawy przed sądem powszechnym, czyli w 2005r. Powyższe pozostaje zresztą poza sporem wobec jednoznacznego stwierdzenia skarżącej zawartego w jej piśmie z dnia [...] marca 2015 r. (k – 74 akt administracyjnych), w którym podaje że o wydaniu decyzji dowiedziała się z akt sądowych Sądu Rejonowego. W tym stanie sprawy należy przyjąć, że wszystkie okoliczności, które zdaniem skarżącej są podstawą wznowienia, były jej znane już na etapie postępowania przed sądem powszechnym. Odnośnie przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 należy również zauważyć, że podnosząc w tym zakresie zarzuty skarżąca nie wskazała konkretnie które to dowody, stanowiące podstawę ustalenia w sprawie istotnych okoliczności były fałszywe (w sensie stwierdzonego fałszu materialnego lub formalnego), nadto nie wykazała, aby decyzja wydana została w wyniku popełnienia przestępstwa (jakiego, kto je popełnił, czy zostało stwierdzone orzeczeniem sądu lub prokuratora). Stosownie do treści art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl § 2 prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Zgodnie § 3 przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Z przytoczonego przepisu art. 58 k.p.a. wynika, że warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza zatem udowodnienia braku winy, ale wskazanie z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących po stronie zainteresowanego. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy osoba nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jak wyżej podniesiono skarżąca wraz z podaniem o wznowienie postępowania złożyła wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności prawnej. Jednak we wniosku nie przytoczyła żadnych okoliczności uprawdapadabniających brak winy w uchybieniu terminu, jak również w zachowaniu 7 – dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 kpa. Wnosząc o przywrócenie terminu skarżąca nie wskazała przyczyn przekroczenia terminu oraz nie wykazała, że przyczyny uchybienia terminu były od niej niezależne, co stanowi zasadniczy warunek rozpoznania wniosku strony w tym zakresie. Trzeba zauważyć, że o treści art. 58 kpa strona miała możliwość zapoznania się z uzasadnienia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] pażdziernika 2014r. sygn. [...], którym uchylono postanowienie Burmistrza z dnia [...] czerwca 2014r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. Analizując wniosek strony nie można również nie zauważyć, że przekroczenie terminu było znaczne (ok. 9 lat), co ma wpływ na ocenę staranności strony w prowadzeniu i nadzorowaniu swoich spraw urzędowych. Z powyższych względów zaskarżone postanowienie należało ocenić jako prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270), skarga została oddalona.