II FZ 942/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt I SA/Lu 404/14 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 6 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie M. S. na postanowienie tego Sądu z dnia 29 października 2015 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 15 stycznia 2015 r. wydane w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie z dnia 27 listopada 2014 r. o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 29 października 2015 r. odrzucił zażalenie M. S. na postanowienie tego Sądu z dnia 15 stycznia 2015 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 27 listopada 2014 r. wydane w przedmiocie odrzucenia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 6 maja 2014 r. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 29 listopada 2015 r. Zarządzeniem przewodniczącego z dnia 4 stycznia 2016 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od tego zażalenia w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia środka odwoławczego. Na to zarządzenie skarżący wniósł zażalenie, odrzucone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 marca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na to postanowienie. Tym samym należało uznać, że skarżący skutecznie nie zaskarżył zarządzenia wzywającego go do usunięcia braków fiskalnych, nie uiścił też tego wpisu w ustawowym terminie. Zgodnie z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", zażalenie na postanowienie z dnia 29 października 2015 r. podlegało odrzuceniu. M. S. wniósł zażalenie na to postanowienie, domagając się uwzględnienia jego próśb, jakie wnosił do sądów i organów administracyjnych, w tym związanych z działką zajętą na drogę, gdyż były pomijane dla nieznanych przyczyn ani celów. Wniósł o uchylenie lub uzupełnienie postanowienia oraz o zwrot kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasadą, obowiązującą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art.199 p.p.s.a.). Z udziałem w postępowaniu wiąże się konieczność uiszczenia kosztów sądowych przez osobę, która wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki (art. 214 § 1 p.p.s.a.). Pismem podlegającym wpisowi sądowemu jest zażalenie (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Sąd, zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Przewodniczący zobowiązany jest wezwać wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty, wskazując jej wysokość, ustawowy termin do jej uiszczenia (7 dni od doręczenia wezwania) i pouczając o skutkach niewykonania tego obowiązku (art. 220 § 1 p.p.s.a.). Obowiązek wniesienia opłat sądowych przez stronę inicjującą to postępowanie nie stanowi co do zasady ograniczenia prawa do sądu, o którym mowa w art.45 ust.1 Konstytucji RP, jeżeli wysokość opłat nie jest nadmierna (nieproporcjonalna), a ponadto możliwe jest udzielenie stronie pomocy w ich zapłacie poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 17 lutego 2009 r., 6134/03 Gospodarczyk przeciwko Polsce, LEX nr 479498, wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 7 września 2004 r., sygn. P 4/04, OTK ZU nr 8/A/2004, poz. 81, cz. III, pkt 2.2; z 17 listopada 2008 r., sygn. SK 33/07, OTK ZU nr 9/A/2008, poz. 154, cz. III, pkt 7.2). Koszty sądowe spełniają liczne funkcje: społeczne, fiskalne, a także służebne wobec wymiaru sprawiedliwości (mają zapewnić m.in. sprawność tego postępowania). Nie oznacza to jednak, że tylko całkowita bezpłatność postępowania sądowego jest stanem zapewniającym pełną realizację prawa do sądu, zwłaszcza gdy strony mogą skorzystać z prawa pomocy (tak w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 marca 2004 r., sygn. SK 14/03, OTK ZU nr 3/A/2004, poz. 23, cz. III, pkt 2). W tym przypadku zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 15 stycznia 2015 r. podlegało wpisowi sądowemu w wysokości 100 zł ( stosownie do art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust.1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221,poz. 2193 ze zm.). Przewodniczący uczynił zadość obowiązkowi wezwania do uiszczenia wpisu. Wezwanie to, wraz z określeniem wysokości opłaty, zakreśleniem terminu do zapłaty wpisu i pouczeniem o skutkach zaniechania wpłaty, zostało doręczone skarżącemu w dniu 11 stycznia 2016 r. Termin do zapłaty wpisu (7 dni od doręczenia wezwania –art.220 § 1 p.p.s.a.) upłynął 18 stycznia 2016 r. Skarżący wprawdzie wniósł zażalenie na zarządzenie przewodniczącego, ale zostało ono prawomocnie odrzucone. Nie wnosił także o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. W zażaleniu okoliczności tych nie podważał, należy zatem uznać je za bezsporne. Brak jest także przepisu szczególnego wyłączającego obowiązek zapłaty wpisu od zażalenia. Prawidłowo w związku z tym Sąd pierwszej instancji uznał zażalenie za nieopłacone. Był tym samym zobowiązany do jego odrzucenia, stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. Przepis ten nakazuje odrzucenie zażalenia, od którego mimo wezwania nie został wniesiony wpis. Sąd nie mógł także podjąć żadnych innych czynności w sprawie, skoro pisma wszczynające postępowanie nie zostały opłacone. Tym samym zażalenie podlegało oddaleniu jako bezzasadne na podstawie art. 184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a.