III SA/Kr 612/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2022 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie – D.J. sprawy ze skargi E. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 30 grudnia 2021 r. nr SKO-UP-4121-83/21 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala UZASADNIENIE Uzasadnienie: Zaskarżonym przez E. D., zwanego dalej skarżącym, postanowieniem z dnia 30 grudnia 2012 r., znak: SKO-UP-4112-83/21, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, działając na podstawie art. 123 § 1 oraz art.58 § 1 i 2 w związku z art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) oraz art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 1 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 2095), odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia 7 października 2021 r., znak: [...], Starosta N. orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. A, B, C, T nr [...], nr druku [...], na okres 3 miesięcy, tj. od 7 września 2021 r. do 7 grudnia 2021 r. Ww. decyzja została doręczona skarżącemu dnia 13 października 2021 r. W dniu 22 listopada 2021 r. skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z uwagi na brak winy w jego niedochowaniu. Opisanym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podało, że decyzja z dnia 7 października 2021 r., znak: [...], została doręczona skarżącemu w dniu 13 października 2021 r., co wynika ze zwrotnego dowodu doręczenia przesyłki pocztowej zawierającej ww. decyzję. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o trybie i terminie złożenia odwołania. Wyjaśniło, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 58 § 2 k.p.a.) Zgodnie jednak z przepisem art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 1 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 2095) w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Tak więc w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 termin na złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu wynosi 30 dni. Pozostałe przesłanki do przywrócenia terminu pozostają niezmienne. Kolegium dodało, że w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Pierwszą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Drugą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu. Trzecią przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi w stanie faktycznym niniejszej sprawy trzydzieści dni. Terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu już nie można przywrócić zgodnie z wyraźnym przepisem art. 58 § 3. Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin np. wnieść odwołanie. Samo wniesienie prośby przez zainteresowanego nie jest więc wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej, jak wyżej wskazano, koniecznym jest bowiem uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić zaś tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w niedochowaniu terminu. Brak winy zainteresowanego mógłby wystąpić tylko w sytuacji, gdyby podjął on wszelkie możliwe działania mające na celu dochowanie terminu, a mimo to było to niemożliwe. Nie ma przy tym wątpliwości, że to na stronie która występuje o przywrócenie terminu spoczywa ciężar uprawdopodobnienia braku winy w jego uchybieniu. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (podobne stanowisko przyjął NSA w wyroku z 20 maja 1998 r. sygn. akt I SA/Kr 1718/96). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił Kolegium: - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania; - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że odwołanie w niniejszej sprawie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia podczas, gdy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem siedmiodniowego terminu po ustaniu przyczyny uchybienia terminu pierwotnego, albowiem zostało nadane w placówce pocztowej operatora pocztowego w dniu 17 listopada 2021 r., wobec powzięcia przez skarżącego wiedzy o braku dopuszczenia się przewinienia. W odpowiedzi na skargę SKO w Nowym Sączu podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd dokonując bowiem kontroli zgodności z prawem kwestionowanego skargą postanowienia o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, stwierdził, że jest ono prawidłowe. Stosownie do postanowień art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2022 r., poz. 2000, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Z art. 58 § 2 k.p.a. wynika zatem, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości o tym, a rolą strony wnoszącej o przywrócenie terminu jest wówczas wskazanie daty, w jakiej dowiedziała się o okoliczności uchybienia terminu"; por. także wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2905/15, LEX nr 2349830. W niniejszej sprawie skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, nie spełnił jednakże warunku z art. 58 § 2 k.p.a. Treść wywodów zawartych w odwołaniu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia wskazuje, że wiedział o wydaniu decyzji o zatrzymaniu mu prawa jazdy i zdawał sobie sprawę z jej prawnych konsekwencji, skoro poinformował o jej treści swoich synów. Nie budził też wątpliwości fakt jej skutecznego doręczenia skarżącemu. Dopiero po ponownym przeanalizowaniu okoliczności faktycznych, które legły u podstaw wydania tej decyzji, skarżący doszedł jednak do wniosku, że w jego ocenie, jest ona błędna i należy ją kwestionować odwołaniem. Termin z art. 58 § 2 k.p.a. nie liczy się zatem od daty powzięcia przez skarżącego wiedzy o braku dopuszczenia się przewinienia. Skarżący wadliwie więc utożsamia termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z momentem powzięcia wątpliwości co do prawidłowości decyzji o zatrzymaniu mu prawa jazdy. Już z tego powodu trafne było podjęte przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu. Niedochowanie bowiem terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż jest to termin, który nie podlega przywróceniu (art. 58 § 3 k.p.a.). Zaskarżone postanowienie jest jednak prawidłowe z zasadniczego powodu. Jak zasadnie wskazało Kolegium, skarżący nie uprawdopodobnił bowiem braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji o zatrzymaniu mu prawa jazdy. Strona wnosząc wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinna uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności wniesienia odwołania w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności (Postępowanie cywilne, 2000, s. 277). Uprawdopodobnienie braku winy powinno odnosić się wyłącznie do kwestii przyczyn niedotrzymania terminu, a nie być skierowane przeciwko podstawie prawnej lub okolicznościom faktycznym dotyczącym samej decyzji ( por. NSA w Warszawie w wyroku z dnia 14 maja 1991 r., sygn. akt II SA 340/91, ONSA 1991/3–4, poz. 60). W rozpatrywanej sprawie skarżący natomiast, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, podniósł zarzuty wobec nieprawidłowych ustaleń stanu faktycznego decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Nie wskazał na żadną przeszkodę uniemożliwiającą mu wniesienie odwołania z zachowaniem przewidzianego do tego terminu. Przy rozpatrywaniu skargi w sprawie wniosku o przywrócenie terminu Sąd nie mógł zatem brać pod uwagę podnoszonych przez skarżącego okoliczności dotyczących prędkości, z jaką skarżący się poruszał oraz ograniczenia prędkości obowiązującego na tym odcinku drogi. W takim stanie rzeczy, prawidłowo postąpiło Kolegium wydając postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, skoro skarżący nie wskazał żadnych obiektywnych okoliczności uniemożliwiających mu złożenie odwołania w terminie, a których nie mógł usunąć przy dołożeniu należytej staranności. Wobec tego skarga nie mogła wywrzeć zamierzonego skutku, gdyż zarzuty w niej podniesione – w szczególności naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. - okazały się nieuzasadnione. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2022 r., poz. 329), oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.