I FZ 329/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 27 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. P. – L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Go 305/09 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. P. – L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia 6 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobu akcyzowego za luty 2006 r. postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia 6 stycznia 2009 r., nr [...], 3. oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE I FZ 329/09 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Go 305/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odmówił wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 6 stycznia 2009 r. w sprawie ze skargi M. P. – L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia 6 maja 2009 r. w przedmiocie podatku akcyzowego za luty 2006 r. z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobu akcyzowego. W uzasadnieniu do tego postanowienia Sąd I instancji wskazał, przytaczając art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "ppsa", że skarżąca nie wykazała, aby w sprawie zachodziły okoliczność uzasadniające przyznanie jej ochrony tymczasowej. Sąd I instancji podkreślił, iż przedsiębiorstwo skarżącej na przestrzeni pierwszych czterech miesięcy 2009 r. uzyskało obrót w wysokości blisko 4 milionów złotych i skarżąca nie przedstawiła konkretnych faktów, wspierających twierdzenie o grożącym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie postanowienia Sądu I instancji w całości i jego zmianę przez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 6 stycznia 2009 r., ewentualnie o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 3 § 1, art. 166 i art. 141 § 4 ppsa. W ocenie strony Sąd I instancji bezzasadnie uznał, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. W uzasadnieniu do podniesionych zarzutów pełnomocnik skarżącej szeroko opisał mechanizm finansowania działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą. Podkreślił, że prowadzenie przedsiębiorstwa skarżącej jest możliwe wyłącznie dzięki zaciągniętym kredytom bankowym, na dowód czego dołączył umowy kredytowe wraz z aneksami. W ocenie żalącego wyegzekwowanie określonej w decyzji kwoty zobowiązania podatkowe może stanowić podstawę do wypowiedzenia przez banki umów kredytu, co pozbawi skarżącą środków finansowych i w konsekwencji pociągnie za sobą konieczność rozpoczęcia postępowania likwidacyjnego. Jednocześnie autor zażalenia wyjaśnił, że Sąd I instancji dla oceny aktualnej sytuacji finansowej skarżącej błędnie przyjął wartość obrotu uzyskanego z działalności gospodarczej. Jego zdaniem bardziej adekwatne jest ocenianie możliwości finansowych skarżącej przez uwzględnienie wysokości zysku, a ten z uwagi na niską marżę stosowaną w obrocie gazem skroplonym i olejem napędowym nie jest wysoki. Co oznacza, że skarżąca nie będzie w stanie, bez uszczerbku dla swojej działalności, spłacić orzeczonych kwot zobowiązań podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ppsa decyzja o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu pozostawiona jest do uznania Sądu, który może wydać takie rozstrzygnięcie na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści tego przepisu zatem wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony to wnioskodawca (skarżąca) zobligowany jest do złożenia stosownego wniosku, w którym powinien wykazać okoliczności opisane wspomnianym przepisem. Uzasadnienie musi odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne i powinno być wsparte stosownymi dowodami, np. dokumentami. Z opisanym powyżej obowiązkiem skorelowana jest powinność Sądu do dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Obowiązek ten odczytywać również należy w kontekście art. 141 § 4 ppsa oraz art. 166 ppsa określających niezbędne elementy sądowego uzasadnienia. Na ich podstawie należy stwierdzić, że z uzasadnienia wydanego orzeczenia powinno wynikać, jakie motywy legły u podstaw jego wydania, w ten sposób aby zarówno strona postępowania jak i Naczelny Sąd Administracyjny mogli skontrolować poprawność zaprezentowanego wywodu. Uzasadnienie powinno zawierać również wskazanie zastosowanej normy prawnej, jej znaczenie i dokonaną pod kątem ustalonego stanu faktycznego jej interpretację. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie spełnia formalne standardy, jednakże Sąd I instancji błędnie przyjął, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do udzielenia stronie ochrony tymczasowej, a w konsekwencji naruszył art. 61 § 3 ppsa. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wykazała, iż brak wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego może spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci utraty przez skarżącą kredytów zaciągniętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z treści załączonych do zażalenia umów o kredyt na linię bieżącą wynika, że bank ma prawo wypowiedzenia umowy w przypadku wszczęcia wobec skarżącej m.in. postępowania sądowego lub administracyjnego, jeżeli skutki takiego postępowania mogą stanowić w ocenie banku zagrożenie terminowej spłaty linii bieżącej lub też w przypadku pogorszenia się, w ocenie banku, sytuacji ekonomiczno-finansowej posiadacza rachunku. Zatem skarżąca zasadnie obawia się, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego może poważnie ograniczyć zakres prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w sytuacji, gdy jest ona finansowana głównie ze środków pochodzących z udzielonego kredytu bankowego lub nawet doprowadzić do konieczność jej likwidacji. Co więcej, z zasad doświadczenia życiowego wynika, że skarżąca w przypadku utraty wiarygodności jako kredytobiorca może mieć trudności z uzyskaniem nowego kredytu na równie korzystnych warunkach. Nie bez znaczenia w sprawie jest również okoliczność, że wobec skarżącej wydano kilka decyzji wymiarowych. Jednorazowa wpłata kwoty z tych decyzji wynikających w obecnych realiach gospodarczych postawiłaby większość przedsiębiorców w trudnej sytuacji, skutkującej np. koniecznością redukcji zatrudnionych pracowników. Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, iż istnieje konieczność wstrzymania ewentualnych czynności egzekucyjnych wobec skarżącej do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego, w którym ocenie zostaną poddane decyzje stanowiące podstawę do wystawienia tytułów egzekucyjnych. Wskazać przy tym należy, iż analogicznie rozstrzygnął już Naczelny Sąd Administracyjny w innych sprawach skarżącej (por. postanowienia z dnia 28 września 2009 r., I FZ 333/09 i I FZ 334/09). Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 zd. 1 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji. Nie orzeczono o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego, bowiem przedmiotowe rozstrzygnięcie nie mieści się w zawartym w art. 209 ppsa katalogu orzeczeń, w których sąd rozstrzyga wniosek strony w tym zakresie.