II SA/Wa 904/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Janusz Walawski, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2011 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę. UZASADNIENIE Rozkazem personalnym z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Dowódca Garnizonu [...], działając na podstawie art. 111 pkt 6a, art. 115 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.), zwolnił [...] S. O. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] listopada 2010 r. i przeniósł do rezerwy, wskutek nieprzystąpienia przez niego w 2009 r. do sprawdzianu sprawności fizycznej oraz otrzymania w 2010 r. oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że zainteresowany w dwóch kolejnych latach nie zaliczył sprawdzianu sprawności fizycznej – w 2009 r. z przyczyn nieusprawiedliwionych nie przystąpił do tego sprawdzianu, natomiast w dniu [...] 2010 r. uzyskał ocenę niedostateczną. W odwołaniu do Ministra Obrony Narodowej od wymienionego rozkazu personalnego Dowódcy Garnizonu [...], S. O. zarzucił organowi I instancji błędną wykładnię art. 111 pkt 6a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i wniósł o uchylenie przedmiotowego rozkazu. Wskazał, iż z wykładni literalnej powołanego przepisu wynika, że żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej lub nieprzystąpienia w dwóch kolejnych latach do tego sprawdzianu, natomiast w jego sytuacji żadna z tych przesłanek nie została spełniona, gdyż w 2009 r. nie przystąpił do sprawdzianu sprawności fizycznej, natomiast w 2010 r. otrzymał z niego ocenę niedostateczną. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej, mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uchylił decyzję Dowódcy Garnizonu [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w części dotyczącej daty zwolnienia [...] S. O. z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] marca 2011 r., zaś w pozostałej części ww. rozkaz personalny utrzymał w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że zgodnie z art. 111 pkt 6a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej lub nieprzystąpienia w dwóch kolejnych latach do tego sprawdzianu, chyba że został zwolniony z tego sprawdzianu na podstawie art. 50a ust. 3. Z powołanego przepisu wynika zatem, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej ma w tym przypadku charakter obligatoryjny. Zdaniem organu odwoławczego, zastosowana przez stronę wykładnia tego przepisu, w której dowodzi ona, że przesłanki w nim wskazane nie mogą być łączone, jest błędna. Przepis ten wskazuje bowiem na możliwość łączenia obu przesłanek, poprzez zastosowaną przez ustawodawcę alternatywę nierozłączną w postaci spójnika "lub". Twierdzenie skarżącego byłoby właściwe natomiast wtedy, gdyby ustawodawca użył alternatywy rozłącznej w postaci spójnika "albo". W ocenie Ministra, również wykładnia celowościowa tego przepisu wskazuje na fakt, iż zamiarem ustawodawcy było umożliwienie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej żołnierzy nieutrzymujących – przez okres dwóch po sobie następujących lat – sprawności fizycznej na odpowiednim poziomie, co jest jednym z podstawowych obowiązków każdego żołnierza. Organ stwierdził, że [...] S. O. bez wątpienia w 2009 r. nie uczestniczył w sprawdzianie sprawności fizycznej (czemu sam nie zaprzecza), a jak wynika z teczki akt personalnych żołnierza, nie został z niego zwolniony na podstawie art. 50a ust. 3 wojskowej ustawy pragmatycznej, tj. z przyczyn służbowych lub zdrowotnych. Natomiast w 2010 r. jego sprawność fizyczna była na tak niskim poziomie, iż otrzymał ze sprawdzianu ocenę niedostateczną. W niniejszej sprawie została zatem spełniona – wbrew twierdzeniom strony – ustawowa przesłanka obligatoryjnego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, przewidziana w art. 111 pkt 6a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Minister wskazał ponadto, że w rozkazie personalnym z dnia [...] października 2010 r. należało zmienić datę zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, gdyż decyzja zwalniająca ze służby powinna posiadać przymiot ostateczności, a zatem data ta powinna przypadać po doręczeniu żołnierzowi decyzji wydanej przez organ II instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję S. O. zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 111 pkt 6a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W ocenie skarżącego, organ błędnie interpretuje treść powołanego przepisu, bowiem wymienione w nim przesłanki zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej lub nieprzystąpienia w dwóch kolejnych latach do tego sprawdzianu należy traktować rozłącznie. Artykuł 111 pkt 6a ustawy mówi bowiem wyraźnie o okresie "dwóch kolejnych lat" w stosunku do jednej z dwóch różnych okoliczności faktycznych, których w żaden sposób nie można ze sobą łączyć. Skarżący wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd. Udzielając odpowiedzi na skargę, Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację, jakiej użył w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa 904/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2011 r. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 111 pkt 6a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej lub nieprzystąpienia w dwóch kolejnych latach do tego sprawdzianu, chyba że został zwolniony z tego sprawdzianu na podstawie art. 50a ust. 3. Z uwagi na fakt, iż cyt. przepis odwołuje się do art. 50a ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, konieczne jest także przywołanie jego treści. W myśl tego przepisu, żołnierz zawodowy może być zwolniony ze sprawdzianu sprawności fizycznej w danym roku kalendarzowym z przyczyn służbowych lub zdrowotnych, a kobieta żołnierz zawodowy jest zwalniana również w okresie ciąży lub karmienia dziecka piersią. Analizując art. 111 pkt 6a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, należy dojść do wniosku, że zastosowana przez organ wojskowy wykładnia tego przepisu jest prawidłowa. Przepis ten wprowadza bowiem dwa warunki, pozostające z sobą w alternatywie nierozłącznej, a świadczy o tym użyty przez ustawodawcę spójnik "lub", wskazujący na możliwość łączenia obu przesłanek. Spójnik ten w treści cyt. przepisu oznacza możliwość jego zastosowania zarówno w przypadku wystąpienia osobno pierwszej przesłanki, czyli otrzymania przez żołnierza zawodowego w dwóch kolejnych latach oceny niedostatecznej ze sprawdzianu sprawności fizycznej, jak również w przypadku wystąpienia osobno drugiej przesłanki, czyli nieprzystąpienia przez niego w dwóch kolejnych latach do sprawdzianu sprawności fizycznej, a także w przypadku, gdy w jednym roku żołnierz zawodowy uzyskuje ocenę niedostateczną ze sprawdzianu sprawności fizycznej, a w kolejnym nie przystępuje do tego sprawdzianu. Gdyby ustawodawca użył w treści tego przepisu alternatywy rozłącznej, stosując między wymienionymi w nim przesłankami spójnik "albo", wówczas decyzje podjęte w sprawie należałoby uznać za wadliwe. Tymczasem zastosowane przez prawodawcę rozwiązanie, poprzez użycie spójnika "lub", ma swoje uzasadnienie, gdyż żołnierz zawodowy zobowiązany jest do utrzymywania swojej sprawności fizycznej na odpowiednim poziomie. Jeśliby przyjąć tok rozumowania prezentowany przez skarżącego za prawidłowy, to przez cały okres jego zawodowej służby wojskowej organ wojskowy nie byłby w stanie wyegzekwować utrzymywania przez skarżącego sprawności fizycznej na właściwym poziomie, wszak S. O. mógłby naprzemiennie otrzymywać w jednym roku ocenę niedostateczną ze sprawdzianu sprawności fizycznej, a w kolejnym roku nie przystępowałby do tegoż sprawdzianu. Wówczas pkt 6a art. 111 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stałby się warunkiem niemożliwym do spełnienia, zaś wykładnia, jaką prezentuje skarżący, godziłaby w racjonalność ustawodawcy, który – przyjmując tego rodzaju rozwiązanie prawne – z pewnością miał na celu dobro i interes służby. W sprawie niniejszej bezspornym jest, że skarżący w 2009 r. nie przystąpił do sprawdzianu sprawności fizycznej, a w 2010 r. otrzymał z tego sprawdzianu ocenę niedostateczną. Nie został również zwolniony ze sprawdzianu z przyczyn służbowych lub zdrowotnych, o których mowa w art. 50a ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zaistniała zatem obligatoryjna podstawa do zastosowania przepisu art. 111 pkt 6a ustawy pragmatycznej, skutkująca zwolnieniem skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Minister Obrony Narodowej właściwie przy tym uchylił rozkaz personalny Dowódcy Garnizonu [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w części dotyczącej daty zwolnienia S. O. z zawodowej służby wojskowej, gdyż wskutek wniesienia odwołania decyzja organu I instancji nie uzyskała przymiotu ostateczności (decyzji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności), a data zwolnienia ze służby powinna następować po doręczeniu zainteresowanemu decyzji organu II instancji. W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.