III SA/Kr 781/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2020 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18 marca 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] 2019 r. znak: [...] orzekającą o odmowie przyznania K. K. (dalej – skarżąca) prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem K. K. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Wnioskiem z dnia 28 października 2019 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem. Na podstawie wyroku Sądu Rejonowego z dnia 29.07.2019 r. sygn. akt [...] ustalono, że małoletni K. K. został zaliczony do osób niepełnosprawnych również ze względu na konieczność zapewnienia stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji do 6 lutego 2015 r. Z Centralnej Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że od 10 kwietnia 2015 r. skarżąca zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej, z uwagi na stan zdrowia syna. Prezydent Miasta odmawiając skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w decyzji z dnia [...] 2019 r. stwierdził, że jakkolwiek ww. wyrok spełnia wymogi określone w ustawie o świadczeniach, to jednak uznano, że skarżąca nie zrezygnowała faktycznie z zatrudnienia, bowiem zawiesiła prowadzoną działalność, co oznacza, że nie spełniła jednej z podstawowych przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W odwołaniu od powyższe decyzji skarżąca wskazała na orzecznictwo sądów administracyjnych dopuszczających uznanie, iż zawieszenie działalności gospodarczej stanowi w istocie rezygnację z zatrudnienia. Ponadto wyjaśniła, że nie zawiesiła działalności gospodarczej w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem wniosek złożyła w październiku 2019 r., a działalność zawiesiła w kwietniu 2015 r. Jako dowód braku osiągania dochodu w latach 2015-2018 skarżąca załączyła zeznania podatkowe za ten okres. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia powołując się na treść art. 3 pkt 22 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2020.111.) stwierdzono, że przesłankami przyznania świadczenia pielęgnacyjnego są: sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, wymagającym stałej pielęgnacji i niepodejmowanie bądź rezygnacja z tego powodu pracy. Kolegium uznało, że zawieszenie działalności gospodarczej dotyczy jedynie czasowego zaprzestania funkcjonowania, a dopiero wykreślenie działalności z ewidencji oznacza całkowite zaprzestanie jej prowadzenia, które stanowi rezygnacją z zatrudnienia. Zatem zdaniem Kolegium nie sposób uznać, że zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej wywiera skutek w postaci rezygnacji z zatrudnienia. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze podniosła, że jej zdaniem zawieszenie działalności gospodarczej stanowi rezygnację z zatrudnienia w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Na poparcie swojego stanowiska przytoczyła szereg orzeczeń sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2107 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) zwana dalej "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Poddawszy zaskarżoną decyzję ocenie legalności w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie wobec naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik postępowania, co stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. obligowało Sąd do uwzględnienia skargi. Okolicznością niesporną jest, że syna skarżącej K. K. w dniu 29 lipca 2019 r. Sąd Rejonowy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowił zaliczyć do osób niepełnosprawnych wydłużając okres orzeczenia do 06.02.2024 oraz wskazując, iż wymaga on stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7 wskazań) oraz wymaga stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (pkt 8). Niespornym było również, że skarżąca zawiesiła z dniem 10 kwietnia 2015 r. prowadzenie działalności gospodarczej. Zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego zostały uregulowane w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2020.111.) dalej: "u.ś.r.". Zgodnie z art. 17. ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z kolei w myśl art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. W niniejszej sprawie organy nie kwestionowały stanu zdrowia syna skarżącej oraz faktu, że zawieszenie działalności gospodarczej nastąpiło z uwagi na potrzebę sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Istota sprawy sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia, czy zawieszenie działalności gospodarczej można uznać za rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. jako przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazać należy, że zgodnie z powołanym przepisem ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a nie jest związane z utratą dochodu w kontekście art. 3 pkt 23 ustawy, w tym z wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 23, art. 24 i art. 25 ustawy z dnia 30 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 646 ze zm.) zwana dalej w skrócie "P.p." Definicja pracy zarobkowej zawarta jest w przepisie art. 3 pkt 22 u.ś.r., który stanowi, że zatrudnienie lub inna praca zarobkowa - oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest zatem również zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej. W świetle art. 23. ust. 1 P.p. przedsiębiorca wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na czas nieokreślony albo określony, nie krótszy jednak niż 30 dni. Natomiast w art. 25 P.p. określono dozwolone działania przedsiębiorcy w okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. W okresie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (ust. 1 art. 25 P.p.). Przepis ten jest zbieżny z treścią art. 14 ust. 3a ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2168), dlatego też poglądy orzecznictwa i piśmiennictwa nie utraciły waloru aktualności. Zarówno w piśmiennictwie, jak i ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że za rezygnację z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22) u.ś.r. uznaje się również zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej (tak np. K. Małysa - Sulińska w Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz. LEX 2015 oraz min. wyrok WSA w Rzeszowie z 13 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 382/19, wyrok WSA we Wrocławiu z 11 czerwca 2019 r. sygn. akt IV SA/Wr 121/19, wyrok WSA w Warszawie z 27 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2290/18, wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 2425/19 ). Podkreślić należy, że w realiach niniejszej sprawy z zalegającego w aktach administracyjnych wypisu CEDiG jednoznacznie wynika, że skarżąca zawiesiła prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą od 10 kwietnia 2015 r. (k. 17-22 akt adm.) z uwagi na potrzebę sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Co więcej do odwołania skarżąca dołączyła zeznania podatkowe PIT za okres od 2015 r. do 2018 r. z których wynika, że w okresie zawieszenia działalności gospodarczej nie uzyskała ona żadnego dochodu. Zatem mając na uwadze powyższe rozważania należało przyjąć, że zaprzestała wykonywania pracy zarobkowej w celu sprawowania osobistej opieki nad chorym dzieckiem. Wobec powyższego stwierdzić należy, że Kolegium wydało w sprawie decyzje z naruszeniem art. 17 ust. 1 u.ś.r. uznając, że skarżąca nie spełniła przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Mając powyższe na uwadze Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że brak było podstaw do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w stanie faktycznym i prawnym, jaki przyjęło Kolegium do orzekania. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 153 P.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy będą się kierowały oceną prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku, przy zastrzeżeniu, że stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie.