II SA/Kr 840/08

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Grażyna Firek (spr) WSA Ewa Rynczak Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2008r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wojewody z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego R. S. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE II SA/Kr 840/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Iipca1995 r. znak: [...] na podstawie art. 48 i art. 87 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89 poz.414/ Prezydent Miasta nałożył na R. S. obowiązek dokonania rozbiórki budynku mieszkalnego będącego w budowie na działce nr ewid.gr. [...] przy ul. [...] w K. - określając termin wykonania rozbiórki do dnia 30 lipca 1996r. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że przeprowadzona kontrola budowy wykazała, iż inwestor prowadzi budowę budynku mieszkalnego bez pozwolenia na budowę, a budowa ta w dacie kontroli była na etapie wykonania ścian parteru ze stropem. Dalej organ wskazał, że stosownie do treści przepisu art.48 cyt. ustawy- Prawo budowlane właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, co musiało skutkować nakazaniem rozbiórki przedmiotowego budynku. Organ l instancji stwierdził również, że wprawdzie postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie rozpoczętej budowy budynku mieszkalnego zostało wszczęte przed wejściem w życie obecnie obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane, lecz nie zostało zakończone decyzją ostateczną, jak również nie została zakończona budowa budynku w stopniu pozwalającym na jego użytkowanie, a to z kolei musiało skutkować uznaniem, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 103 ust. 2 cyt. ustawy-Prawo budowlane Od powyższej decyzji odwołanie złożył inwestor R. S., wnosząc o jej zmianę. Odwołujący się wskazał, że nie ma własnego mieszkania, mieszka w mieszkaniu wynajętym, a przedmiotowy dom ma służyć zabezpieczeniu potrzeb mieszkaniowych jego rodziny. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego /t.j. z 1980 r. Dz.U. Nr 9 poz.26/ po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzją w mocy, w jej uzasadnieniu stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest merytorycznie słuszna i formalnie poprawna, gdyż inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę, a tym samym dopuścił się samowoli budowlanej. Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego, bądź będącego w budowie bez pozwolenia na budowę jest przymusowe. W skardze od powyższej decyzji wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie R. S. domagał się jej uchylenia, jak i uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu l instancji zarzucając obrazę art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy stan faktyczny sprawy uzasadniał rozstrzygnięcie w oparciu o art. 49 tej ustawy. Skarżący podkreślił, że w przedmiotowym budynku wraz z rodzina już zamieszkał. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przytoczył ponownie argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm./ Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Stosownie do treści art. 135 cyt. ustawy sąd stosuje przewidziane ustawę środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, zaś stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1a tej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Skarga jest uzasadniona ale z innych przyczyn niż zostały w niej wskazane. Okolicznością bezsporną w nin. sprawie było, że inwestor rozpoczął budowę budynku mieszkalnego bez pozwolenia na budowę, że postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie rozpoczętej budowy tego budynku mieszkalnego zostało wszczęte przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, lecz nie zostało zakończone decyzją ostateczną, jak również, że budowa budynku nie została zakończona w stopniu pozwalającym na jego użytkowanie. W dacie wydania zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji treść art. 103 ust. 1 i 2 cyt. ustawy Prawo budowlane była następująca: ,,1.Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. 2. Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Do tych obiektów stosuje się odpowiednio przepisy dotychczasowe.". Odnosząc reguły zawarte w tym przepisie do okoliczności nin. sprawy, mając na uwadze, że postępowanie dotyczące przedmiotowej samowoli budowlanej zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.-Prawo budowlane, ale budowa nie została zakończona przed tą datą, organy obu instancji uznały, że reguła z art. 103 ust. 2 cyt. ustawy w nin. sprawie nie ma zastosowania i zastosowały regułę z art. 48 ustawy, nakazując rozbiórkę przedmiotowego budynku. Tymczasem orzeczeniem z dnia 31 stycznia 1996 r. sygn. K 9/95 /OTK 1996/1/2/ Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że " Przepisy art. 103 ust. 1 i 2 w związku z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414) w części, w której nakazują właściwemu organowi wydanie we wszczętej sprawie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego będącego w budowie rozpoczętej i nie zakończonej przed dniem 1 stycznia 1995 r., prowadzonej bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, gdy obiekt ten znajduje się na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę tego rodzaju ani też nie spowoduje w razie wybudowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia - są niezgodne z art. 1 przepisów konstytucyjnych pozostawionych w mocy na podstawie art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 84, poz. 426; zm.: z 1995 r. Nr 38, poz. 184 i Nr 150, poz. 729), naruszają bowiem wynikającą z zasady państwa prawnego zasadę zaufania obywateli do obowiązującego prawa, ujmowaną w związku z zasadami stosunkowości oraz sprawiedliwości społecznej, a tym samym wymienione przepisy w tej samej części są niezgodne z art. 3 ust. 1 powołanych przepisów konstytucyjnych..." Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy obu instancji poprzez uznanie, że w sprawie ma zastosowanie art. 48 ustawy Prawo budowlane naruszyły prawo materialne, które miało wpływ na wynik sprawy, podczas gdy stosownie do treści art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu uchwalonym po ogłoszeniu cyt. wyżej orzeczenia w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, obowiązujące w dacie rozpoczęcia budowy, skoro postępowanie w sprawie nin. samowoli budowlanej zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy-Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1/ a/ cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt l sentencji wyroku, polecając by przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy obu instancji miały na uwadze rozważania i ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu /art. 153 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, na zasadzie art. 152 tej ustawy Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku, zaś na zasadzie art. 200 cyt. ustawy orzekł o kosztach postępowania jak w pkt III sentencji wyroku.