II OZ 843/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 16 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 kwietnia 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 773/19 o odmowie przywrócenia J. B. terminu do wniesienia skargi na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 773/19 odmówił J. B. (dalej określanej jako skarżąca) przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki. W uzasadnieniu postanowienia Sąd na wstępie podał, że w dniu 19 sierpnia 2019 r. skarżąca wniosła skargę na wyżej opisaną decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Motywując zasadność wniosku podała, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych, bowiem jest ciężko, przewlekle chora, a stan zdrowia uniemożliwia jej normalne funkcjonowanie. Choruje na fibromialgię, stwardnienie rozsiane i w okresie od maja 2019 r. jest w stanie wyrzutu choroby, co skutkuje tym że musi brać leki ograniczające jej możliwości intelektualne i powodujące ograniczenie normalnego, codziennego funkcjonowania. Oddalając wniosek na podstawie art. 86 oraz art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej zwanej P.p.s.a.) Sąd wskazał, że w jego ocenie argumentacja skarżącej nie uprawdopodabnia braku winy w dochowaniu terminu do wniesienia skargi. Jak stwierdził, choroba musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Tymczasem skarżąca przedłożyła do akt sprawy zaświadczenie ZUS ZLA z którego wynika, że niezdolność do pracy obejmowała okres od dnia 19 sierpnia 2019 r. do dnia 22 września 2019 r. Sąd podkreślił przy tym, że ostatni dzień na wniesienie skargi przypadł na dzień 21 czerwca 2019 r., zaś z wyjaśnień strony nie wynika, aby choroba skarżącej miała taki charakter, który wykluczałby możliwość jakiegokolwiek działania, a przynajmniej poinformowania i posłużenia się pomocą osoby trzeciej. Tym samym, zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności, których przy dołożeniu należytej staranności, nie można było przezwyciężyć. Zażalenie na to postanowienie wniosła skarżąca. Powołując się na zły stan zdrowia oraz ciężką sytuację osobistą wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że z przedstawionej przez skarżącą dokumentacji nie wynika, aby w okresie do upływu terminu na wniesienie skargi do sądu, z powodu nasilenia choroby nie mogła złożyć skargi, jak również, że schorzenia na które się powołuje mają charakter choroby nagłej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie stanowisko jest zasadne. Zgodnie z art. 85 P.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednocześnie w myśl art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu oraz w zażaleniu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to można było uznać za niezawinione. Podkreślić trzeba, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Obowiązek ten powinien być rozumiany obiektywnie jako staranność, której można i należy wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. W orzecznictwie przyjmuje się, że okoliczności takie jak podeszły wiek i, co istotne z racji na podniesioną przez skarżącą argumentację, ogólnie zły stan zdrowia nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dni: 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 7/15, Lex nr 1770079 i 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 701/14, Lex nr 1493036). Wskazuje się również, że aby choroba strony działającej w postępowaniu osobiście mogła stanowić przesłankę do przywrócenia terminu, muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany, a strona winna uprawdopodobnić, że w okresie otwartym do dokonania czynności stan zdrowia uniemożliwiał jej prowadzenie swoich spraw i dokonywanie czynności. Zatem okoliczności wyłączającej brak winy w uchybieniu terminu, co do zasady, nie będzie stanowiła choroba przewlekła, chyba że w danym okresie nastąpiło jej nagłe nasilenie i stan zdrowia uległ pogorszeniu w związku z zaostrzeniem jej objawów. Nie sposób uznać, w oparciu o przedłożoną dokumentację medyczną i wyjaśnienia skarżącej, aby jej stan zdrowia wykluczał możliwość dokonania czynności procesowej w postaci wniesienia skargi w terminie i tym samym uzasadniał wniosek o przywrócenie terminu. Przede wszystkim dokumentacja medyczna załączona do wniosku, jak i zażalenia datowana jest na okres późniejszy, niż uprawnione było wniesienie przez skarżącą skargi do sądu. Dokumentacja ta obejmuje okres od dnia 8 lipca 2019 r. (skierowanie do szpitala) do dnia 26 sierpnia 2019 r., kiedy to skarżąca wypisana została ze szpitala, po pobycie który rozpoczął się w dniu 19 sierpnia 2019 r. Tymczasem termin na skuteczne wniesienie skargi upływał wcześniej, gdyż w dniu 21 czerwca 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie kwestionuje złego stanu zdrowia skarżącej, przewlekłego jej charakteru i dolegliwości z tym związanych. Z przedstawionej dokumentacji medycznej nie wynika jednak, aby w czasie biegu terminu do wniesienia skargi, stan ten uległ nagłemu i niespodziewanemu pogorszeniu. Jak już wyżej wskazano, choroba, aby uprawdopodabniać niezawinioną przeszkodę w dokonaniu czynności procesowej musi mieć charakter nagły, niespodziewany i uniemożliwiać stronie samodzielne działanie. Tego rodzaju okoliczność nie została jednak przez skarżącą uprawdopodobniona. W konsekwencji zgodzić należy się z Sądem pierwszej instancji, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, co skutkować musiało oddaleniem wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.