I FSK 910/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski (spr.), Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. [...] sp. z o.o. z siedzibą w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 1164/19 w sprawie ze skargi A. [...] sp. z o.o. z siedzibą w N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 5 sierpnia 2019 r. nr [....] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od A. [...] sp. z o.o. z siedzibą w N. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. kwotę 360 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 2 grudnia 2019 r., I SA/Kr 1164/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. [...] sp. z o.o z siedzibą w N. (dalej: spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 5 sierpnia 2019 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że wydana wobec skarżącej decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z 12 marca 2019 r. (dotycząca podatku od towarów i usług za okres od III kwartału 2014 r. do IV kwartału 2016 r.) została doręczona spółce w trybie zastępczym w dniu 29 marca 2019 r. Odwołanie od przedmiotowej decyzji zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 12 czerwca 2019 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, w którym podniesiono, że brak aktywnego udziału strony w postępowaniu podatkowym wynikał z niewłaściwego funkcjonowania organu zarządczego spółki. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji, odwołując się do art. 162 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.), wskazał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi, gdyż niewłaściwa organizacja spółki oraz niczym niepoparte twierdzenia o zaniechaniach poprzedniego zarządu nie usprawiedliwiają opóźnienia w dokonaniu czynności. Zdaniem Sądu, jedynie ze swej winy spółka nie odbierała korespondencji, w tym decyzji kończącej postępowanie przed organem pierwszej instancji. W odniesieniu do pozostałych twierdzeń spółki (dotyczących braku obowiązku informowania organu podatkowego o zmianie adresu spółki z uwagi na konieczność uzyskania uprzedniego wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym o zmianie siedziby spółki zgłoszonej do rejestru w dniu 13 marca 2019 r.), Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wykraczają one poza zakres sprawy w przedmiocie przywrócenia terminu, stanowiąc w istocie argumenty zmierzające do podważenia prawidłowości doręczenia decyzji, które podlegają badaniu w sprawie dotyczącej stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W skardze kasacyjnej spółka wniosła o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a ponadto zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona złożyła ponadto oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; dalej: Ppsa), tj. art. 134 § 1 Ppsa polegające na nieuzasadnionym pominięciu przez Sąd pierwszej instancji skutków prawnych zmiany siedziby skarżącej (w konsekwencji adresu), czym doszło do naruszenia art. 151 Ppsa, gdyż Sąd stwierdzając przesłanki do oddalenia skargi przyjął, iż skarżąca nie uprawdopodobniła przesłanek, od których zależy przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. W odpowiedzi Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz organu według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Sama bowiem konstrukcja sformułowanego przez autora środka odwoławczego zarzutu wyklucza podjęcie skutecznej polemiki ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji. Z treści przywołanego w podstawie kasacyjnej art. 134 § 1 Ppsa wynika zasada braku związania sądu administracyjnego pierwszej instancji granicami wniesionej skargi. Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. O naruszeniu normy prawnej wynikającej z cytowanej regulacji można mówić wówczas, gdy sąd albo wykracza poza granice zawisłej przed nim sprawy, albo – mimo obowiązku dokonania kompleksowej kontroli zaskarżonego aktu – ogranicza się do rozpoznania zarzutów zawartych w treści skargi, z pominięciem istotnych dla sprawy uchybień procesowych, materialnoprawnych bądź ustrojowych. Argumentacja zawarta w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie dowodzi jakichkolwiek uchybień w powyższym zakresie. Prezentowane przez spółkę stanowisko sprowadza się bowiem do powielenia twierdzeń o braku obowiązku zgłoszenia organowi podatkowemu zmiany adresu spółki, będącej następstwem zmiany siedziby spółki, w sytuacji, gdy zmiana siedziby nie została jeszcze ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym. Tymczasem – jak trafnie wywiódł Sąd pierwszej instancji – powoływane przez stronę okoliczności wykraczają poza granice sprawy dotyczącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż zmierzają one w istocie do podważenia prawidłowości doręczenia decyzji, co potwierdza zresztą sama spółka wskazując, że "Strona Skarżąca nie wiedziała o awizowaniu przesyłki z Decyzją" (s. 4 skargi kasacyjnej). Zarówno w doktrynie, jak i judykaturze wielokrotnie wyrażano pogląd, że wątpliwości co do okoliczności doręczenia decyzji powinny stanowić przedmiot postępowania dotyczącego stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Nieprawidłowości w zakresie doręczenia korespondencji nie mogą zaś uzasadniać przywrócenia terminu czy też być "załatwiane" poprzez zastosowanie tej instytucji (zob. P. Pietrasz w komentarzu do art. 162 Ordynacji podatkowej [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany pod red. L. Etela, LEX/el. 2020; R. Hauser w komentarzu do art. 162 Ordynacji podatkowej [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz, S. Babiarz i in., wyd. IX, WKP 2019; a także przykładowe wyroki NSA: z 12 grudnia 2019 r., I FSK 1653/17; z 25 kwietnia 2019 r., I FSK 776/17; z 28 lutego 2019 r., I FSK 475/17; z 10 lipca 2018 r., I FSK 1310/16; z 27 lutego 2020 r., I FSK 2241/19 - treść wyroków dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query; dalej: CBOSA). W konsekwencji badanie ww. twierdzeń spółki w niniejszym postępowaniu nie było dopuszczalne. Jednocześnie dostrzec należy, że skarga kasacyjna nie zawiera jakiegokolwiek zarzutu, który zmierzałby do zakwestionowania prawidłowości oceny Sądu pierwszej instancji co do braku podstaw do przywrócenia terminu w kontekście przesłanek z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Strona nie podjęła tym samym polemiki z kluczowymi dla rozstrzygnięcia twierdzeniami, że opóźnienie w dokonaniu czynności procesowej (złożeniu odwołania) było przez nią zawinione. Nie jest natomiast rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego uzupełnianie czy też korygowanie treści skargi kasacyjnej. Zasadnicze granice kontroli sprawowanej przez sąd odwoławczy wyznacza bowiem sam autor skargi kasacyjnej, decydując o podniesieniu konkretnych zarzutów kasacyjnych, którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany (zob. art. 183 § 1 Ppsa oraz przykładowe wyroki NSA: z 11 sierpnia 2020 r., I FSK 437/20; z 16 lipca 2020 r., I OSK 2999/19; z 6 grudnia 2019 r., II FSK 276/18; z 17 stycznia 2019 r., II FSK 349/17 – treść orzeczeń dostępna w CBOSA). Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 Ppsa. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego postanowiono w myśl art. 204 pkt 1 tej ustawy.