II SA/Bd 826/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Starosty z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania wyróżnika indywidualnego tablic rejestracyjnych postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE Decyzją z [...] sierpnia 2022r. nr [...] Starosta, działając na podstawie art. 104 k.p.a. i § 9 ust. 2 oraz § 34 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017r., poz. 2355 ze zm. – dalej powoływanego jako "rozporządzenie"), odmówił przyznania wyróżnika indywidualnego tablic rejestracyjnych o brzmieniu C0 KOKA, o którego wydanie wnioskował Z. D., składając [...] lipca 2022r. wniosek o rejestrację pojazdu marki AUDI A5 (dotychczasowy numer rejestracyjny GST 78252, VIN WAUZZZ8TA052984). W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Starosta opisał przebieg postępowania i następnie powołując się na treść § 34 ust. 2 i 3 rozporządzenia stwierdził, że w jego ocenie wyraz KOKA zawiera treść niezgodną z zasadami współżycia społecznego. Wyjaśnił przy tym (z powołaniem się na Słownik Języka Polskiego PWN), że w ogólnie przyjętym rozumieniu słowo KOKA używane jest jako skrót słowa kokaina, a tym samym umieszczenie na pojeździe uczestniczącym w ruchu tablic rejestracyjnych z wyróżnikiem KOKA sprowadzałoby się do propagowania nielegalnej substancji psychotropowej. Odmowa uwzględnienia wniosku, jak wskazał organ, spowodowana jest nie spełnieniem przesłanek określonych ww. § 34 ust. 3 rozporządzenia. Organ wyjaśnił dodatkowo, że do czasu rozstrzygnięcia kwestii przyznania indywidulanego wyróżnika postepowanie w sprawie rejestracji pojazdu zostało zawieszone (postanowienie z dnia [...] sierpnia 2022r.). Starosta pouczył stronę o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji. Zgodnie z pouczeniem Z. D. (dalej – "Skarżący"), z zachowaniem ww. terminu, skierował do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję - przekonując, że zaproponowany przez niego wyróżnik nie powinien był łączony ze słowem kokaina, albowiem jego celem było uhonorowanie kobiety, którą obdarzył on miłością (ko/cham ka/tarzynę). W odpowiedzi na skargę Starosta podtrzymał dotychczasowe stanowisko i dodatkowo wskazał, że Skarżący niespójnie argumentuje wybór wnioskowanego wyróżnika indywidualnego albowiem we wniosku o rejestracje pojazdu przekonywał, że słowo KOKA powstało od pierwszych liter imion jego dzieci. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga Z. D. jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Podkreślić bowiem należy, że dla formalnej skuteczności wniesienia skargi do sądu administracyjnego konieczne jest wykazanie przez stronę, iż w postępowaniu administracyjnym wyczerpane zostały środki zaskarżenia służące jej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W związku z powyższym w przypadku wniesienia skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Stosownie do art. 52 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Z powyższych regulacji wyprowadzić należy zasadę pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowego, zgodnie z którą skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych. Z treści złożonej skargi, jak i akt sprawy wynika, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja organu I instancji, tj. decyzja Starosty odmawiająca wykonania wnioskowanej czynności materialno - technicznej, określonej w § 9 ust. 2 rozporządzenia. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r, Prawo o ruchu drogowym (t. Dz. U. z 2020r., poz. 110 ze zm. – dalej powoływanej jako "p.r.g."), w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania i wydania zaskarżonej decyzji: rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) – wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną (jeżeli jest wymagana). W myśl zaś § 9 ust. 2 rozporządzenia (obowiązującego w dacie wdania zaskarżonego aktu) organ rejestrujący, na wniosek właściciela pojazdu, zamiast zalegalizowanych tablic rejestracyjnych zwyczajnych wydaje zalegalizowane tablice rejestracyjne indywidualne, o których jest mowa w § 34 rozporządzenia. Ostatni wskazany przepis określa wymagania dla wydania tablic indywidualnych i tak: - identyczne tablice nie zostały wydane dla innego pojazdu zarejestrowanego na terenie województwa (zgodnie i informacjami uzyskanymi z ewidencji tablic rejestracyjnych) – ust. 1, - wyróżnik indywidualny powinien stanowić wyraz, skrót lub określenie, niezawierające treści obraźliwych lub niezgodnych z zasadami współżycia społecznego w rozumieniu tego wyrazu (skrótu, określenia) w języku polskim albo obcym – ust. 3. W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja wydana została w toku postępowania prowadzonego w przedmiocie rejestracji pojazdu, które to postępowanie uległo zawieszeniu. Decyzja będąca przedmiotem skargi, jak wskazano powyżej, rozstrzyga kwestię możliwości wydania zalegalizowanych tablic rejestrowanego pojazdu z indywidualnym wyróżnikiem. Sąd zwraca uwagę, że zarówno przepisy p.r.d., jak i rozporządzenia, nie stanowią w jakiej formie sprawa przyznania wyróżnika indywidualnego powinna być załatwiona. W orzecznictwie administracyjnym jednolicie przyjmuje się, że rejestracja pojazdu następuje w drodze rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w formie decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania w celu ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych, od których ustawa i przepisy wykonawcze uzależniają dokonanie rejestracji. Postępowanie to kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Natomiast wydanie dowodu rejestracyjnego i zalegalizowanych tablic jest jedynie czynnością materialno-techniczną o charakterze następczym w stosunku do rejestracji. Art. 73 ust. 1 p.r.d. stanowi bowiem o dwóch czynnościach organu rejestracyjnego, tj. o dokonaniu rejestracji oraz o wydaniu dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych. Samo wydanie dowodu rejestracyjnego, tablic rejestracyjnych, znaku legalizacyjnego, nalepki kontrolnej jest tylko czynnością materialno-techniczną. Sama ta czynność nie wyznacza sytuacji prawnej jednostki, gdyż zawsze musi być ona poprzedzona rozstrzygnięciem przez dany organ, czy w konkretnej sytuacji osoba ubiegająca się o rejestrację danego pojazdu spełnia wszystkie określone wymagania ustawowe. Takie działania organu autorytatywnie konkretyzują sytuację prawną podmiotu i noszą wszelkie znamiona procesu wydawania decyzji. Wydanie dowodu rejestracyjnego i tablic może nastąpić tylko w razie pozytywnego załatwienia wniosku strony o zarejestrowanie pojazdu, co następuje na tyle jednocześnie, aby decyzja o zarejestrowaniu poprzedziła materialno-techniczną czynność wydania dowodu rejestracyjnego i tablic. W rozpoznawanej sprawie odmówiono de facto wydania tablicy rejestracyjnej przed zakończeniem postępowania w przedmiocie rejestracji pojazdu – tj. przed ustaleniem okoliczności faktycznych i prawnych istotnych dla dopuszczalności rejestracji pojazdu. Sąd, związany na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. granicami sprawy wyznaczonymi przez przedmiot rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, pominie ocenę prawidłowości działania organu w tym zakresie – tj. ocenę zawieszenia postępowania prowadzonego w przedmiocie rejestracji pojazdu. Sąd chciałby jednak podkreślić, że w jego ocenie, o ile sprawa wydania tablic rejestracyjnych (jak i dowodu rejestracyjnego) jest prostą konsekwencją rejestracji pojazdu i następuje w toku rejestracji pojazdu, to już wydanie zalegalizowanej indywidulanej tablicy rejestracyjnej zamiast zalegalizowanej zwyczajnej tablicy stanowi odrębną sprawę. Z treści powyżej wskazanych przepisów § 9 ust. 2 i § 34 ust. 1 i 3 rozporządzenia wynika bowiem, że czynność wydania indywidulanej tablicy rejestracyjnej następuje wyłącznie na wniosek właściciela pojazdu (odrębnie składanego od wniosku o rejestrację pojazdu) i musi być poprzedzona rozstrzygnięciem przez dany organ, czy w konkretnej sytuacji wnioskujący spełnia wymagane przepisami warunki ( tj. warunki określone w § 34 rozporządzenia). Wskazując po raz kolejny, że wydanie indywidualnej tablicy rejestracyjnej może być rozstrzygnięte poprzez podjęcie czynności materialno-technicznej (wydania zalegalizowanej tablicy) to jednak odmowa dokonania takiej czynności, jak zasadnie przyjął Starosta, powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Należy podkreślić, że w orzecznictwie administracyjnym dostrzega się potrzebę rozróżnienia czynności polegających na potwierdzeniu istnienia prawa, od przypadków gdy dochodzi do odmowy podjęcia takich czynności. Odmowa potwierdzenia uprawnienia stanowi bowiem władcze, jednostronne rozstrzyganie o czyichś uprawnieniach lub ich braku (vide: wyrok NSA z [...] maja 2009r., I OSK 761/08, wyrok NSA z [...] maja 2007r. I OSK 850/06 – dostępne na stronie internetowej:www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Za przekonujący należy uznać również pogląd wyrażony w orzecznictwie, iż z treści art. 104 k.p.a. można wyprowadzić kompetencję organu do wydania decyzji administracyjnej w każdej sprawie wymagającej rozstrzygnięcia, chyba, że przepis prawa wyraźnie wyłącza możliwość wydania decyzji (uchwała NSA z [...] maja 2001 r., sygn. akt OPK 10/01). Ponadto należy zauważyć, że taka forma załatwienia sprawy (umożliwiająca instancyjną i pozainstancyjną kontrolę zgodności rozstrzygnięcia z prawem) w najlepszy sposób chroni zarówno interes społeczny, jak i interes indywidualny strony, nadto realizuje zasadę prawa do procesu administracyjnego (art. 78 Konstytucji RP). Skoro zatem wydanie indywidulanej tablicy rejestracyjnej na podstawie § 9 ust. 2 w zw. z § 34 rozporządzenia przez właściwy organ, jest czynnością materialno - techniczną, natomiast odmowa wydania tego dokumentu następuje w drodze decyzji administracyjnej (co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie), to od decyzji organu rejestrującego (decyzji starosty), zgodnie z 127 § 1 k.p.a przysługuje odwołanie do organu wyższego rzędu – Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Środkiem zaskarżenia służącym Skarżącemu w postępowaniu administracyjnym o wydanie indywidualnej tablicy rejestracyjnej, jest odwołanie przewidziane ww. art. 127 § 1 k.p.a., o czym Skarżący powinien być pouczony w zaskarżonej decyzji. Dopiero zatem rozpoznanie jego odwołania, będzie ewentualnie uprawniało Skarżącego do podjęcia kolejnych kroków, zmierzających do wzruszenia zaskarżonej decyzji przed sądem administracyjnym tj. zaskarżenia orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zgodnie bowiem z powołanym wyżej art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Zaistniała w niniejszej sprawie sytuacja z racji niewyczerpania środków zaskarżenia, powoduje zatem konieczność odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej. Podsumowując należy podnieść, że od decyzji Starosty w przedmiocie odmowy wydania indywidualnej tablicy rejestracyjnej (przyznania indywidualnego wyróżnika) przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zaś skarga złożona do sądu administracyjnego bez wyczerpania środków zaskarżenia służących stronie w postępowaniu przez organem właściwym, zgodnie z art. 52 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Sąd dodatkowo wyjaśnia, ze Skarżącemu od daty doręczenia odpisu niniejszego postanowienia wraz z uzasadnieniem rozpoczyna bieg terminu 14-dniowego do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2022r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...], za pośrednictwem organu I instancji. Strona bowiem nie może ponosić negatywnych skutków nieprawidłowego pouczenia o środkach zaskarżenia. Z powyższych względów, w ocenie Sądu, należało orzec jak w sentencji postanowienia.