II OZ 963/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 24 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 172/08 oddalające wniosek I. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Ś. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 172/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek I. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż zaskarżoną decyzją Wojewoda Ś. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...], nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na przebudowę dla W. K. pomieszczeń sklepu papierniczego i usług kserograficznych wraz ze zmianą sposobu ich użytkowania na pomieszczenia pralni ekologicznej oraz salon kosmetyczny w budynku mieszkalnym, na działce nr [...], położonej w Z. przy ul. [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. K. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, iż podjęte na przedmiotowej nieruchomości prace budowlane zostały wykonane przed uzyskaniem przez inwestora w/w decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś ich charakter spowodował ingerencję w konstrukcję budynku. Sąd pierwszej instancji przytoczył treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podniósł, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności odnosi się do nadzwyczajnych okoliczności, które Sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora jak i pozostałe strony tego postępowania. Sąd zważył, iż wykonanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), jest realizacją "prawa zabudowy", określonego w art. 4 tej ustawy, w związku z czym wytrzymanie wykonania takiej decyzji winno mieć charakter wyjątkowy. Sąd podniósł, iż brzmienie art. 35a ust. 1 Prawa budowlanego dowodzi, iż postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę może stanowić dużą dolegliwość przede wszystkim dla inwestora, nierzadko mogącą spowodować większą szkodę niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła I. K., wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca podniosła, iż w przypadku stwierdzenia, że prace budowlane podjęte przez inwestora zostały podjęte przed wydaniem decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, nie będzie możliwości odwrócenia skutków budowy. W ocenie skarżącej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji pozwoli uniknąć nieodwracalnych skutków i znacznej szkody finansowej inwestora. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...) - art. 61 § 3 p.p.s.a. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T.Woś [ w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.). Zdaniem skarżącej wykonanie decyzji przed zakończeniem sprawy spowoduje nieodwracalne skutki i szkodę. Wbrew stanowisku skarżącej nie są to fakty oczywiste. Zrealizowanie inwestycji nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego, a jedynie skutek faktyczny. Nieodwracalne skutki prawne nie zachodzą, jeżeli pomimo przebudowy budynku istnieją zarówno prawne, jak i faktyczne możliwości przywrócenia stanu poprzedniego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 1986 r., II SA 1815/85, OSP 1987/11/215, z dnia 23 grudnia 1999 r., IV SA 2144/97, LEX nr 48710). Nieodwracalność skutków prawnych oznacza w szczególności sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony, gdyż przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło, lub też podmiot, któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność do zachowania tego prawa albo wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 23 lipca 1987 r., I SA 1406/86, ONSA 1987/2/81). Należy wskazać, że w przypadku decyzji o pozwoleniu na budowę ustawodawca nie przewidział automatyzmu wstrzymywania wykonalności decyzji. Potwierdza to także powołany przez Sąd pierwszej instancji art. 35 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) stanowiąc, iż w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. A zatem, Sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał, iż postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę stanowić może dużą dolegliwość przede wszystkim dla inwestora mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Należy uznać, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż w niniejszej sprawie nie występują przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, iż postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności, co oznacza, iż strona domagająca się zmiany lub uchylenia postanowienia winna wykazać taką zmianę okoliczności, która czyni zasadnym jej wniosek - art. 61 § 4 p.p.s.a. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.