II SA/Go 278/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w dniu 14 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.B., J.K. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi P. spółki z o.o. i O. spółki z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania budowy stacji bazowej telefonii komórkowej postanawia odmówić dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. UZASADNIENIE W dniu 25 maja 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga P. sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2022r., nr [...] o wstrzymaniu inwestorowi robót budowlanych – P. sp. z o.o. polegających na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej położonej na dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...]. Następnie w dniu 8 czerwca 2022 r. na to samo postanowienie wpłynęła do Sądu skarga O. sp. Z o.o., zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Go 296/22. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2022 r. w/w sprawa został połączona do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia z niniejszą sprawą. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2022 r. J.B., J.K., J.S. i C.S., właściciele lokali przy ul. [...] i jednocześnie członkowie wspólnoty mieszkaniowej przy ul. [...], zwrócili się do tutejszego Sądu o informowanie ich o przebiegu postępowania w sprawie podając, iż mają trudności z uzyskaniem informacji dotyczącej sprawy od zarządcy nieruchomości. Wobec powyższego Sąd wezwał autorów w/w pisma do sprecyzowania czy w pismo to stanowi wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników postępowania. Jednocześnie Sąd zobowiązał ich do wykazania w terminie 7 dni, że w okolicznościach niniejszej sprawy przysługuje im indywidualny, własny interes prawny. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z [...] września 2022 r. w/w potwierdzili, iż pismo z [...] sierpnia 2022 r. stanowiło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. Jednocześnie wnioskodawcy podali, iż deweloper zataił przed nimi fakt istnienia stacji bazowej telefonii komórkowej przed i po sprzedaży lokali. Dodali, iż zarządca nieruchomości w istocie reprezentuje interesy większościowego udziałowca, a nie ich i nie przekazuje im korespondencji w przedmiotowej sprawie. Dalej wnioskodawcy podnieśli kwestię niekorzystnego ich zdaniem oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej na ich zdrowie i samopoczucie. Następnie na wezwanie Sądu do usunięcia braku formalnego wniosku poprzez podanie numeru PESEL J.B. i J.K. usunęli w terminie brak formalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.:Dz. U. z 2022 poz. 329 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), zwanej dalej p.p.s.a., osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Ponadto udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie (§ 2). Jak wynika z treści cytowanych przepisów, przesłanką dopuszczenia do udziału w sprawie sądowoadministracyjnej w charakterze uczestnika postępowania jest posiadanie interesu prawnego w konkretnym rozstrzygnięciu sprawy zawisłej przed sądem administracyjnym. Pojęcie interesu prawnego nie zostało ustawowo zdefiniowane. W świetle orzecznictwa i piśmiennictwa przyjęto, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje uprawnienia (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Jak słusznie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 sierpnia 2022 r., II OZ 432/22, interes prawny to interes, który jest chroniony przez prawo, a ochrona ta polega na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcia zaistniałego zagrożenia. Natomiast, żeby interes prawny mógł być zaspokojony, musi być interesem osobistym, własnym, indywidualnym, znajdującym swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, w ramach którego podmiot jest tylko bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie można wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności od organu administracji. NSA zauważył przy tym zasadnie, iż stwierdzenie, że dany podmiot posiada interes prawny polega na ustaleniu związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, wówczas nie można mówić o interesie prawnym strony, a więc także o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawcy: J.B. i J.K. są właścicielami lokali przy ul. [...] (odpowiednio lokale nr [...], na co wskazuje m.in. znajdująca się w aktach administracyjnych lista głosujących jako załącznik do uchwały wspólnoty) i członkami wspólnoty mieszkaniowej [...]. Wnioskodawcy zwrócili się o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu jako uczestnicy postępowania, gdyż jak podali, nie są prawidłowo informowani przez zarządcę nieruchomości o przebiegu sprawy i okolicznościach sprawy, a mają istotne obawy co do negatywnego oddziaływania na nich stacji bazowej telefonii komórkowej znajdującej się na dachu budynku. Wyjaśnić należy, iż w przedmiotowej sprawie stroną postępowania administracyjnego, z uwagi na to, że sprawa dotyczy części wspólnych budynku przy ul. [...] (umieszona na dachu stacja bazowa telefonii komórkowej), była Wspólnota Mieszkaniowa przy [...]. W konsekwencji zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a. także w/w Wspólnota jest uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego. Z art. 20 ust. 1 i art. 21 ust. 1 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1048 ze zm., dalej jako u.w.l.) wynika, że jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych jest większa niż trzy, wspólnota mieszkaniowa jest reprezentowana przez zarząd lub zarządcę, któremu powierzono zarząd w trybie art. 28 ust. 1 u.w.l. (tj. w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali lub później zawartej umowie w formie aktu notarialnego określającej sposób zarządu nieruchomością wspólną). W świetle powyższego oznacza to, że zarząd lub pełniący jego funkcję zarządca składa oświadczenia w imieniu wspólnoty. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2017 r., III CZP 106/16 w braku odmiennego zastrzeżenia osoba, której właściciele w umowie lub uchwale (art. 18 ust. 1 i ust. 2a u.w.l.) powierzyli zarząd nieruchomością wspólną, jest w granicach tego zarządu umocowana do reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniach sądowych. Z akt przedmiotowej sprawy (załączony do akt k. 94-99 akt notarialny, załączone do akt administracyjnych umowa o zarządzanie nieruchomością, uchwała w sprawie powierzenia zarządu i zarządzania nieruchomością z dnia [...] marca 20221 r. oraz wyrok Sądu Okręgowego z [...] października 2022 r. oddalający powództwo w sprawie uchwały z dnia [...] marca 2021 r.) wynika, że Wspólnota Mieszkaniowa przy [...] reprezentowana jest przez Zarządcę – A.K., który reprezentował też wspólnotę w postępowaniu administracyjnym. Podkreślić należy, iż orzecznictwo dopuszcza w pewnych wypadkach możliwość odstępstwa od opisanych powyżej ogólnych zasad i dopuszcza możliwość wystąpienia jako strony w postępowaniu także członka wspólnoty, ale tylko wówczas, gdy wykaże on swój indywidualny, własny interes prawny (por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 383/18, z dnia 26 marca 2021 r., II OSK 2493/19, z 20 września 2018 r., II OSK 2266/16, wyrok WSA we Wrocławiu z 27 lutego 2020 r./, II SA/Wr 640/19). Oznacza to, że członkowie wspólnoty mieszkaniowej i właściciele wyodrębnionych lokali oraz współwłaściciele części wspólnych nieruchomości mogą samodzielnie występować w postępowaniu reprezentując w sprawie swój własny interes prawny, chroniony konkretnym przepisem prawa materialnego i ewentualnie kwestionować rozstrzygnięcia zapadłe w toku postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Jednak warunkiem uzyskania przymiotu strony przez indywidualnego członka wspólnoty mieszkaniowej jest wykazanie przez niego indywidualnego interesu prawnego, mającego umocowanie w określonej normie prawa materialnego, odrębnego od interesu wspólnoty mieszkaniowej. Taki interes prawny, aby stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strony postępowania, musi być aktualny i realny, a jego podstawą musi być konkretna norma prawna oraz musi pozostawać w związku z postępowaniem w określonej sprawie administracyjnej (por. J. Borkowski w. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 210 i n.). Ten interes prawny, rozumiany jak w przytoczonych powyżej rozważaniach, znaczy to samo, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2226/12, LEX nr 1356980). Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, wówczas nie można mówić o interesie prawnym strony, a więc także o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (zob. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1876/99, LEX nr 47938). Od tak pojmowanego interesu prawnego, jak wskazano już powyżej, należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (zob. postanowienie NSA z dnia 22 września 2010 r., I OZ 709/10, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W odróżnieniu od interesu prawnego, interes faktyczny polega na sytuacji, w której podmiot jest zainteresowany wynikiem postępowania, jednakże "zainteresowanie" to nie znajduje oparcia w normie prawa powszechnie obowiązującego. Zdarzenia przyszłe lub niepewne nie stanowią o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma więc przymiotu strony postępowania administracyjnego i strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy i mając na uwadze, że uznanie właściciela lokalu za stronę stanowi wyjątek obostrzony spełnieniem określonych wymagań, Sąd uznał, iż wnioskodawcy J.B. i J.K. nie wykazali istnienia własnego, indywidualnego interesu prawnego, w takim rozumieniu jak opisano powyżej, który uzasadniały dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników postępowania. Ze złożonego wniosku w szczególności nie wynika, jaka norma prawa materialnego stanowi podstawę legitymacji żądania zgłoszonego przez w/w wnioskodawców. Legitymacja ta nie może wynikać z przysługującego wnioskodawcom prawa własności do ich lokali, gdyż zaskarżone postanowienie nie ingeruje w żaden sposób w odrębną własność lokalu przysługującego wnioskodawcom. Wnioskodawcy nie wykazali, aby zaskarżone postanowienie mogło mieć wpływ na realizację przez nich ich indywidualnego roszczenia. Natomiast przywołane przez wnioskodawców okoliczności negatywnego oddziaływania na nich stacji bazowej telefonii komórkowej nie stanowią o ich interesie prawnym, lecz interesie faktycznym, którego wystąpienie u wnioskodawców nie jest wystarczające do uwzględnienia rozpatrywanego wniosku. Z kolei wskazane przez wnioskodawców okoliczności dotyczące trudności w komunikacji z zarządcą nieruchomości w zakresie przebiegu sprawy nie stanowią, z punktu widzenia ustawowo określonej w art. 33 § 2 p.p.s.a., przesłanki uzasadniającej dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż wniosek o dopuszczenie J.B. i J.K. do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestników postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Z tego względu, działając na podstawie przepisu art. 33 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.