II SAB/Wa 1131/14

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Marcinkowska Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi S. K. na przewlekłość Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia 26 kwietnia 2010 r. stwierdza, że przewlekłość Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. UZASADNIENIE Skarżąca S. K. pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. złożyła do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych za pośrednictwem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skargę na przetwarzanie jej danych osobowych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ([...] Oddział Regionalny ARIMR w O., Biuro Powiatowe ARiMR w N., Powiatowego Lekarza Weterynarii w N. oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi) i powyższa skarga wpłynęła do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w dniu 2 czerwca 2010 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismami z dnia [...] czerwca 2010 r. do Głównego Lekarza Weterynarii (nr [...]) i do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (nr [...]) o ustosunkowanie się do zarzutów ze skargi S. K., o czym pismem z tego samego dnia nr [...] poinformował skarżącą. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], zaś Główny Lekarz Weterynarii pismem z dnia [....] czerwca 2010 r. nr [...], udzielili organowi odpowiedzi na skierowane do nich wyżej opisane pismo. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] poinformował skarżącą, że podjął w rozpoznawanej sprawie czynności wyjaśniające i poinformował ją o powyższych czynnościach. Skarżąca S. K. pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. wezwała Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do zaprzestania naruszenia prawa i podjęcie rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie w drodze wydania decyzji podkreślając, że pismo to jest ostateczne przed wniesieniem skargi na bezczynność organu. Podała również, że żąda usunięcia jej danych osobowych dokumentu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2010 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] wezwał skarżąca do wykazania, czy rozszerza ona przedmiot swojego postępowania o usunięcie jej danych osobowych z dokumentu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2010 r. W oświadczeniu z dnia [...] marca 2011 r. do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych skarżąca udzieliła organowi odpowiedzi. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismami z dnia [...] kwietnia 2011 r. do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (nr [...]), do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (nr [...]) i do Powiatowego Lekarza Weterynarii w N. (nr [...]) zwrócił się o wyjaśnienie, na jakiej podstawie prawnej oraz w jakim celu organy te przetwarzają dane osobowe skarżącej, o czym pismem z tego samego dnia nr [...] powiadomił skarżącą, a następnie pismem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] ponownie powiadomił skarżącą o powyższym, bowiem nie odebrała ona pisma z dnia [...] kwietnia 2011 r. Następnie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] zwrócił się do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wyjaśnienie, na jakiej podstawie prawnej oraz w jakim celu i zakresie ARiMR przetwarza dane osobowe skarżącej w treści decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia [...] lutego 2010 r., decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w O. z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz w decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] września 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], Powiatowy Lekarz Weterynarii w N. pismem z tego samego dnia nr [...], zaś Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] udzielili organowi odpowiedzi na skierowane do nich pisma. W tej sytuacji Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismami z dnia [...] maja 2011 r. do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (nr [...]), do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (nr [...]), do Powiatowego Lekarza Weterynarii w N. (nr [...]) oraz do skarżącej S. K.(nr [...]) poinformował, że przeprowadził postępowanie w wyniku którego zgromadzono materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji administracyjnej. Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. skarżąca S. K. poinformowała, że nie zapewniono jej udziału w postępowaniu. Z kolei Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] poinformował skarżącą, że niezwłocznie po uprawomocnieniu się postanowienia odmawiającego uwzględnienie jej wniosku o wydanie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów wszystkich materiałów zabranych w niniejszym postępowaniu, zostanie wydana decyzja w rozpoznawanej sprawie. Następnie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...], odmówił uwzględnienia wniosku w sprawie skargi S. K. z dnia [...] kwietnia 2010 r. o przetwarzanie jej danych osobowych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ([...] Oddział Regionalny ARIMR w O., Biuro Powiatowe ARIMR w N.), Powiatowego Lekarza Weterynarii w N. oraz Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Po złożeniu w dniu [...] października 2011 r. wniosku do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] poinformował skarżącą, że przeprowadził postępowanie w wyniku którego zebrał materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji administracyjnej, pouczając wymienioną o jej prawach, o czym pismami z tego samego dnia powiadomił również Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżąca pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. nazwanym "Prośba o przywrócenie uchybionego terminu" wniosła ponownie o zapewnie jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania i zaprzestanie przetwarzania jej danych osobowych. Z kolei Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2011 r. nr [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2014 r. skarżącą złożyła skargę na powyższą decyzją, a ponadto zarzuciła bezczynność i przewlekłość prowadzonego postępowania przez organ. Pełnomocnik skarżącej pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. sprecyzowała, że powyższa skarga dotyczy również bezczynności i oddzielnie przewlekłości prowadzenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dni 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 841/14, oddalił skargę na decyzję z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], zaś postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2015 r. sygn. akt II SAB/Wa 1130/14, odrzucono skargę na bezczynność organu w wydaniu powyższej decyzji. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że sformułowany zarzut rzekomego przeciągania sprawy przez okres 4 lat i przewlekłość jest bezzasadny, bowiem powyższy zarzut był już podniesiony przez skarżącą w treści jej skargi z dnia [...] lipca 2012 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a Generalny Inspektor odniósł się do nich w treści odpowiedzi na przedmiotową skargę. Na obecnym etapie postępowania nie jest zasadne powtórne podnoszenie tych samych zarzutów, ponieważ w tym trybie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie bada już bezczynności i przewlekłości działania organu, a wyłącznie prawidłowość wydanej decyzji administracyjnej i jej poprawność merytoryczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem przewlekłości postępowania zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a.pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z przewlekłością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia danej czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut przewlekłości powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia określonej czynności w zakreślonym terminie i prowadzenia samego postępowania w sposób należycie aktywny, nie przejawia właściwego zaangażowania w jej załatwienie, zaś z drugiej strony nie pozostaje w bezczynności, tj. całkowicie pasywny w prowadzeniu sprawy, czy też inaczej rzecz ujmując, nie "milczy" w sprawie. W myśl art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy nie wymagające zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Reasumując, przewlekłość postępowania to brak po stronie organu właściwiej koncentracji w szybkości prowadzenia postępowania administracyjnego. Innymi słowy, jest to ze strony organu niedochowanie należytej staranności w takim zorganizowaniu procedowania, aby zakończyć je w rozsądnym terminie. Wskazać dalej należy, że w myśl art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Z kolei załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Zatem z przytoczonych powyżej przepisów wynika jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego nakładająca na organy administracji publicznej obowiązek szybkiego i wnikliwego działania, z drugiej zaś strony w sposób jednoznaczny określono w nich terminy i sposób działania. Wobec powyższego przewlekłe prowadzenie postępowania, wskazane już wyżej w art. 3 § 2 pkt 8 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dotyczyć będzie okresu do upływu terminu załatwienia sprawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że po stronie organu wystąpiły przesłanki przewlekłości postępowania. Do wniosku takiego prowadzi analiza wszystkich czynności usystematyzowanych w porządku chronologicznym. Otóż skarga S. K. z dnia [...] kwietnia 2010 r. została doręczona Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych w dniu 2 czerwca 2010 r. Następnie po wysłaniu pism z dnia [...] czerwca 2010 r. do Głównego Lekarza Weterynarii i do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a następnie po otrzymaniu od tych podmiotów odpowiedzi – odpowiednio – z dnia [...] czerwca 2010 r. i z dnia [...] czerwca 2010 r., poinformował o powyższym skarżącą, lecz dopiero w dniu [...] lutego 2011 r. po wezwaniu z dnia [...] stycznia 2011 r. przez skarżącą do zaprzestania naruszenia prawa, a więc przez okres przeszło 7 miesięcy i nie dokonując w tym czasie żadnych czynności wyjaśniających, organ wezwał skarżącą do wykazania, czy rozszerza przedmiot postępowania. Zatem nastąpiło to po upływie jednego miesiąca i w tej sytuacji organ pozostając tak długo pasywnym, naraził się już na zarzut przewlekłości. Następnie po złożeniu przez skarżącą w dniu [...] października 2011 r. wniosku do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o ponowne rozpatrzenie sprawy po wydaniu przez niego decyzji z dnia [...] września 2011 r., organ dopiero w dniu [...] lutego 2014 r. wydał decyzję nr [...]. Skoro zatem znacznie przekraczając okres jednomiesięczny, bo przez ponad 2 lat organ nie prowadził żadnych czynności wyjaśniających, to świadczy to bezspornie – w ocenie Sądu – o jego opieszałości i niczym nieuzasadnionej zwłoce, co z kolei prowadzi do wniosku o prowadzeniu postępowania w sposób zdecydowanie przewlekły. Ponadto Sąd nie dopatrzył się w rozpoznawanej sprawie żadnych obiektywnych powodów prowadzenia sprawy tak długo i skoro tak, to naruszono zasadę niezbędnej koncentracji w rozumieniu art. 12 k.p.a. Ponadto analogicznie jak w sprawach dotyczących bezczynności organu, w postępowaniu oceniającym ewentualne przewlekle prowadzenia postępowania należy brać pod uwagę fakt dokonania określonych czynności kończących postępowanie, czy też zmierzających do jego zakończenia, a także możliwość ich podejmowania. Natomiast w rozpoznawanej sprawie charakter sprawy w żadnym wypadku – w zestawieniu z wykazaną już wyżej opieszałością pomiędzy poszczególnymi czynnościami procesowymi – nie uzasadniał tak długiego prowadzenia sprawy. Na marginesie zauważyć należy, że wobec tak ustalonego stanu faktycznego organ nie wykonał ponadto obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a., jak również – ewentualnie – z art. 36 § 2 k.p.a. i z tego też powodu należało uznać przewlekłość postępowania jako kwalifikowaną, tj. z rażącym naruszeniem prawa, bowiem brak wykonania obowiązku z cytowanych powyżej przepisów prawa świadczy – w ocenie Sądu – o lekceważeniu skarżącej. Na koniec zaś wskazać należy organowi, że ewentualne badania prawidłowości wydanej decyzji, nie stoi na przeszkodzie badaniu przewlekłości organu w jej wydaniu. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 § 1 ust. 1 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.