I SA/Kr 830/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Bogusław Wolas, Sędzia WSA Grzegorz Klimek, Sędzia WSA Michał Niedźwiedź (spr.), po rozpoznaniu 29 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 13 lutego 2018 r., nr 1201-IEE.711.2.22.2018.2.AG w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia 1. oddala skargę; 2. nakazuje ściągnąć od W. G. na rzecz Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 100 (sto) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu od skargi. UZASADNIENIE Postanowieniem z 13 lutego 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (nr 1201-IEE.711.2.22.2018.2.AG) odmówił W. G. - nazywanemu dalej "Skarżącym", przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. W motywach postanowienia organ wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Olkuszu prowadził łączną egzekucję administracyjną i sądową ze świadczenia emerytalno-rentowego Skarżącego, jako zobowiązanego. Organ dokonał również zajęcia świadczeń emerytalno-rentowych zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezydenta Miasta Krakowa. Egzekucję sądową prowadził natomiast Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Olkuszu na podstawie tytułu wykonawczego Sądu Okręgowego w Katowicach oraz Sądu Apelacyjnego w Katowicach. Pismem z 14 grudnia 2017r. Sąd Okręgowy w Katowicach Wydział XXII Wykonawczy odwołał polecenie egzekucji w związku z postanowieniem Sądu Okręgowego w Katowicach Wydział XXII Wykonawczy. Mając powyższe na uwadze, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Olkuszu wydał 18 grudnia 2017 r. postanowienie o zakończeniu łącznego prowadzenia egzekucji. Na postanowienie to zobowiązany złożył zażalenie, podnosząc, że organ egzekucyjny nie wykazał, że dalsze prowadzenie egzekucji jest niemożliwe i niecelowe. Podkreślono, że nie wszyscy wierzyciele cofnęli wnioski, uczynił to tylko Urząd Skarbowy w Szczecinie. W zażaleniu wniesiono "o przywrócenie ewentualnego terminu, gdyby stwierdzono jego naruszenie". W tym stanie rzeczy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie zwrócił uwagę, że postanowienie z 18 grudnia 2017 r. zostało doręczone stronie 29 grudnia r. Natomiast zażalenie na to postanowienie zostało złożone dopiero 11 stycznia r. W myśl art. 58 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej jako "K.p.a."), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zobowiązany nie przedstawił we wniosku żadnych wiarygodnych okoliczności uzasadniających brak winy w złożeniu zażalenia po wyznaczonym ustawowo terminie. We wniosku zobowiązany jedynie stwierdził: "wnoszę o przywrócenie ewentualnego terminu, gdyby stwierdzono jego naruszenie", nie podając żadnego uzasadnienia dlaczego niemożliwe było dochowanie ustawowego terminu do złożenia zażalenia W skardze wywiedzionej od powyższego postanowienia Skarżący podniósł, że w przypadku braków we wniosku organ powinien był go wezwać do ich uzupełnienia. Ponadto Skarżący wskazał, że dopiero z zaskarżonego postanowienia dowiedział się, kiedy organ uznał korespondencję za doręczoną. Samo postanowienie Skarżący miał bowiem otrzymać dopiero 8 stycznia 2017 r., po powrocie ze świąt. Wskazał również, że cierpi na stopę cukrzycową, co uniemożliwiało mu sporządzenie pisma. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o jej oddalenie. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna, dlatego została oddalona. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z jej wniesieniem należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że ustalone w art. 58 § 1 K.p.a. kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zaś dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu należy odwołać się do obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Trzeba zatem brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. np. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1096/11). Ponadto w orzecznictwie słusznie akcentuje się, że o braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy nawet przy użyciu przez stronę największego w określonym stanie faktycznym wysiłku, nie była ona w stanie przezwyciężyć przeszkody, która uniemożliwiła jej dokonanie czynności w terminie. Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Chodzi tu o okoliczność nagłe, nietypowe i nadzwyczajne. Do takich okoliczności zalicza się między innymi przerwę w komunikacji, chorobę wymagającą hospitalizacji, czy inną nagłą i obłożną chorobę, która nie pozwoliła na dokonanie czynności procesowej lub posłużenie się osobą trzecią w celu dokonania czynności w zakreślonym terminie. Każdy natomiast, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu, wyłącza możliwość jego przywrócenia. Podstawą do odmowy przywrócenia terminu będzie nie tylko wina umyślna, ale również niedbalstwo, rozumiane jako niedołożenie należytej staranności w dbałości o swoje interesy (por. wyroki NSA: z dnia 1 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3422/15; z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 396/18 i z dnia 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 3265/15). Z omawianego art. 58 § 1 K.p.a. wynika także, że brak winy w uchybieniu terminu winien zostać uprawdopodobniony, a więc powinien być uwiarygodniony przez wnioskodawcę stosowną argumentacją wskazującą na staranność oraz na to, że przeszkoda w uchybieniu terminu była od strony niezależna, obiektywna, istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i pomimo dochowania należytej staranności nie można było jej usunąć. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem wykazanie zasadności wniosku. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postanowienie z 18 grudnia 2017 r. zostało skutecznie doręczone Skarżącemu 29 grudnia 2017 r. (k. 48). Przy czym, wbrew temu co podnosi strona skarżąca, pismo to zostało odebrane osobiście przez Skarżącego - a nie przez inną osobę. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje bowiem jego podpis oraz informacja, że przesyłkę doręczono adresatowi, a nie pełnoletniemu domownikowi. Ponadto w powyższym postanowieniu wyraźnie pouczono stronę o możliwości wniesienia środka odwoławczego do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie za pośrednictwem organu w terminie siedmiu dni od daty doręczenia postanowienia. Tym samym, zgodnie z art. 141 § 2 K.p.a., Skarżący powinien był wnieść zażalenie do 5 stycznia 2018 r. - czego jednak nie uczynił. Zażalenie strony nadane zostało dopiero w urzędzie pocztowym 11 stycznia 2018 r. (k. 51), a w konsekwencji innym postanowieniem z 13 lutego 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie uznał, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu. Równocześnie, jak trafnie zauważył organ w kontrolowanym postanowieniu zażaleniu tym zawarto wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Tym niemniej nie został on w żaden sposób umotywowany przez stronę. Stąd tez, mając na uwadze przedstawione powyższe wyjaśnienia dotyczące konieczności uprawdopodobnienia przez stronę, że nie dochowała ona terminu bez własnej winy - organ prawidłowo odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia zażalenia. Odnosząc się końcowo do argumentu strony, zgodnie z którym organ miał obowiązek wezwać ją do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu, należy zwrócić uwagę, że Kodeks postępowania administracyjnego nakłada w art. 64 § 2 na organy obowiązek wezwania wnoszącego o uzupełnienie braków w wyznaczonym terminie. Niemniej jednak przepis ten dotyczy uzupełniania braków formalnych pisma, a nie jego treści. Stąd też organ nie miał podstaw, aby zwrócić się do strony o wskazanie przez nią okoliczności, które uprawdopodobniałyby uchybienie terminowi bez jej winy. Sąd orzekła jak w punkcie pierwszym sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a."). Nakazując ściągnięcie od Skarżącego kwoty 100 złotych tytułem nieuiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 223 § 2 P.D.s.a. ----------------------- sygn. akt I SA/Kr 830/22