VI SA/Wa 1801/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) Protokolant spec. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi B. z siedzibą w B. na decyzję Ministra Aktywów Państwowych z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie odbiorników telewizyjnych oddala skargę UZASADNIENIE W dniu 21 lipca 2021 r. w trybie art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych przeprowadzona została przez Pocztę Polską (dwóch upoważnionych kontrolerów) kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w [...] pod adresem: [...], zajmowanym na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej przez spółkę [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (zwana dalej: "Skarżącą", "Stroną"). Kontrola została przeprowadzona w obecności Pana P. B. - osoby zastanej w recepcji kontrolowanego przedsiębiorstwa, będącego jedynym wspólnikiem ww. spółki . W trakcie kontroli w obiekcie stwierdzono dwadzieścia siedem odbiorników telewizyjnych znajdujących się na terenie ośrodka w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, których sprawdzenie indywidualne nie było możliwe z uwagi na zajęcie wszystkich domków przez gości. Stwierdzony okres używania odbiorników w tym obiekcie wynosił "półtora miesiąca" a okoliczności związane z odbiornikami telewizyjnymi zostały ustalone na podstawie ustnego oświadczenia Pana P. B.. Protokół z kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez osoby kontrolujące oraz Pana P. B.. Do protokołu załączono listę czynności wykonanych podczas kontroli oraz notatkę do załącznika do protokołu i informację RODO. Do protokołu załączono również oświadczenie Pana P. B. - osoby uczestniczącej w kontroli, Pismem z dnia 3 września 2021 r. organ I instancji, zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Jednocześnie w piśmie tym pouczono o art. 10 § 1 k.p.a.. Pismo wysłane na adres spółki zostało doręczone w trybie zastępczym przez podwójną awizację przysyłki Pismem z 20 października 2021 r. zawiadomiono skarżącą o zakończeniu postępowania. Pismo zostało doręczone i odebrane na adres spółki. Decyzją z 13 grudnia 2021 r. nr 1103.2021 nakazano skarżącej dokonanie niezwłocznej rejestracji dwudziestu siedmiu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalono opłatę za używanie dwudziestu siedmiu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 19 845,00 zł. Skarżąca odwołała się od ww. decyzji organu I instancji podnosząc, iż organ nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego w sprawie, który oparto o wyjaśnienia osoby nieuprawnionej do reprezentacji strony skarżącej. Decyzją z 7 kwietnia 2022 r. nr [...] Minister Aktywów Państwowych działając jako organ II instancji rozpoznający odwołanie skarżącej uchylił zaskarżoną decyzję w części nakazania dokonania niezwłocznej rejestracji odbiorników i w tym zakresie umorzył postępowanie oraz pozostawił decyzję w mocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść zastosowanych przepisów prawa. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano m.in., iż w toku kontroli osoby składające oświadczenia nie musza być uprawnione do reprezentacji kontrolowanego podmiotu. Osoby te powinny mieć wiedzę o danym ośrodku a pan P. B. jako właściciel skarżącej spółki uznany został za osobę posiadającą wiedzę o kontrolowanym ośrodku. Kontrolerzy nie mogli osobiście sprawdzić odbiorników z uwagi na obłożenie obiektu (goście), oparli się zatem na wyjaśnieniach właściciela. Wskazano także, iż skarżący nie jest podmiotem sprzedającym tv osobom trzecim dlatego też niezasadne jest powoływanie się przez niego na wyłączenie z obowiązku płacenia abonamentu w oparciu o treść przepisu art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Organ wyjaśnił także iż, po zakończeniu kontroli w dniu 29 lipca 2021 r. Skarżąca dokonała rejestracji przedmiotowych odbiorników, a następnie w dniu 23 sierpnia 2021 r. dokonała ich wyrejestrowania co powinna robić z początkiem i końcem każdego sezonu . W ustawowym terminie Skarżąca wniosła skargę do tut. Sądu na powyższą decyzję organu II instancji w zakresie części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie art. 138 §2 k.p.a. i art. 15 k.p.a w zw. z art. 10 k.p.a. i 81 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, która była obciążona naruszeniem przepisów polegającym na sprzeniewierzeniu się zasadzie wysłuchania stron poprzez wyznaczenie rażąco krótkiego terminu na zapoznanie się z aktami postępowania i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego i brak jednoznacznego określenia, gdzie znajdują się akta postępowania, 2) naruszenie art. 138 §2 k.p.a. i art. 15 k.p.a w zw. z art. 10 k.p.a., art. 44 k.p.a. art. 61 § 4 k.p.a. i 81 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, która była obciążona naruszeniem przepisów polegającym naruszenie przez brak zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wobec braku skutecznego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, jak również braku doręczenia zastępczego zgodnie z art. 44 k.p.a. 3) naruszenie art. 7, 11, 77 i art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. przez organy obu instancji, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w tym dowolne ustalenie że skarżący posiada 27 odbiorników telewizyjnych w sytuacji gdy osoby kontrolujące nie skontrolowały osobiście ilości odbiorników, a odebrały wyłącznie oświadczenie od Pana P. B. - osoby nieuprawnionej do składania jakichkolwiek oświadczeń w spółce i nie posiadającej pełnej wiedzy o sprawach spółki, 4) naruszenie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy skarżący podlega zwolnieniu określonemu we wskazanym przepisie, 5) naruszenie art. 212 Kodeksu spółek handlowych w zw. z art. 201 §1 Kodeksu spółek handlowych przez przyjęcie domniemania, że P. B. będący wyłącznie wspólnikiem spółki posiadał wiedzę na temat jej bieżącej działalności i miał prawo reprezentować spółkę w postępowaniu kontrolnym. W uzasadnieniu skargi rozwinięto wyżej wymienione zarzuty oraz wskazano m.in., iż cały stan faktyczny oparty został na wyjaśnieniach pana P. B., który nie jest ani pracownikiem spółki, ani jej pełnomocnikiem czy osobą upoważnioną do składania oświadczeń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując na bezzasadność zarzutów skargi, które były już podnoszone w toku postepowania administracyjnego na wcześniejszym etapie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga Skarżącego nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, działając w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U.2022 poz.329, zwaną dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że w działaniu organów orzekających w sprawie nie dopatrzył się nieprawidłowości, w tym - w zakresie zarzutów podniesionych w skardze - które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Z przepisu tego wynika kompetencja organu odwoławczego m.in. do uchylenia decyzji wydanej przez organ I instancji w całości lub w części. Z kolei z 105 § 1 kpa wynika, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji Minister Aktywów Państwowych prawidłowo uznał, że bezprzedmiotowe było utrzymanie w mocy pkt 1 decyzji organu I instancji bowiem Skarżąca po przeprowadzonej kontroli dokonała rejestracji odbiorników a zatem decyzja w części dotyczącej nakazu rejestracji wszystkich posiadanych w kontrolowanym obiekcie odbiorników telewizyjnych, zgodnie z zasadami wynikającym z ustawy o opłatach abonamentowych stała się bezprzedmiotowa. Organ odwoławczy jako organ o charakterze reformacyjnym uwzględnił zmianę stanu faktycznego. Przechodząc natomiast do oceny zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji zdaniem sądu wbrew twierdzeniom skargi organ przeprowadził postępowanie dowodowe co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy w sposób prawidłowy. Przede wszystkim z akta administracyjnych sprawy wynika, iż Skarżąca miała zapewniony udział we wszystkich etapach postępowania. Materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle powyższych unormowań, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik - z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5 ww. ustawy. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 2 ust. 5 i 6 tej ustawy, niezależnie od liczby odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych używanych przez osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym lub samochodzie stanowiącym ich własność uiszcza się tylko jedną opłatę abonamentową. Podkreśla się przy tym, że opłacenie abonamentu w ramach gospodarstwa domowego nie obejmuje używania odbiorników w lokalu o charakterze handlowym, usługowym czy produkcyjnym. Należy wskazać, iż podstawą faktyczną rozstrzygnięcia były ustalenia poczynione w toku przeprowadzonej w dniu 21 lipca 2021 r. kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu zajmowanym przez Skarżącą. Jak wynika z akt sprawy kontrola została przeprowadzona w obecności Pana P. B. - właściciela. W trakcie kontroli ujawniono w lokalu 27 niezarejestrowanych w chwili kontroli odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Stwierdzony okres używania odbiorników w tym lokalu wynosił półtora miesiąca i został ustalony na podstawie ustnego oświadczenia pana P. B.. Powyższe ustalenia zostały odnotowane w protokole z kontroli podpisanym bez zastrzeżeń przez właściciela P. B. oraz w złożonym przez niego oświadczeniu wiedzy, w którym podał przyczynę braku możliwości bezpośredniego sprawdzenia odbiorników: "Ponieważ domki zajęte są przez gości". Biorąc powyższe pod uwagę nie budzi wątpliwości okoliczność używania przez stronę w dniu kontroli 27 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Za bezpodstawne w ocenie sądu uznać należy zarzuty naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaniechanie zebrania i brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie w postaci uznania, że skarżąca spółka używała 27 niezarejestrowanych odbiorników, podczas gdy przeprowadzona kontrola tego nie potwierdziła bowiem osoba składająca wyjaśnienia nie była uprawniona zgodnie z informacją w KRS do reprezentacji strony skarżącej. Wskazać należy, że protokół z kontroli był podstawowym dowodem w sprawie, wobec braku wskazania przez stronę mogących obalić poczynione na jego podstawie ustalenia, kontrdowodów. W ocenie Sądu organ przeprowadził postępowanie dowodowe co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zapewnił stronie udział we wszystkich etapach postępowania. Wziął pod uwagę, przy wydawaniu decyzji, wszystkie okoliczności stwierdzone podczas kontroli. Zatem jego działanie było zgodne z zasadami wyrażonymi w k.p.a. Należy stwierdzić, że kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie jest integralną częścią postępowania administracyjnego, lecz stanowi podstawę faktyczno - dowodową dla jego wszczęcia. Postępowanie w sprawie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych mocą przepisów ustawy o opłatach abonamentowych zostało powierzone do prowadzenia jednostce organizacyjnej Poczty Polskiej S.A. Tak więc protokół kontroli tego rodzaju jest odzwierciedleniem czynności kontrolnej, a nie wizji lokalnej, czy oględzin w rozumieniu przepisów k.p.a. Podobnie nie stanowi przesłuchania świadka, czy też strony, czynność odebrania do protokołu kontroli oświadczenia na temat liczby i rodzaju używanych odbiorników RTV od osób, które dysponują wiedzą na ten temat. Oświadczenia takie, jak również sam protokół kontroli stanowią materiał dowodowy, który podlega ocenie organu administracyjnego w myśl art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. W sprawach wszczętych w związku z przeprowadzoną kontrolą wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV przepisem w oparciu o który organ dokonuje subsumcji faktów uznanych za udowodnione jest art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych. W rozpoznawanej sprawie, w trakcie kontroli na podstawie oświadczenia wiedzy złożonego przez właściciela (jedynego na datę kontroli wspólnika Skarżącej) ustalono, iż strona posiadała wskazaną w protokole i oświadczeniu liczbę odbiorników jak również, iż były one w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Sposób, w jaki dokonano tych ustaleń, nie naruszał obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego, a ustalone okoliczności pozwalały na zastosowanie domniemania, iż odbiorniki są używane. Odnosząc się do zarzutu odebrania oświadczeń od osoby nieuprawnionej wyjaśnić należy, iż ustawodawca, wskazując Pocztę Polską S.A. jako uprawnioną do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników, nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do żądania dokumentów tożsamości od osób uczestniczących w kontroli ani prawa do oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, wbrew woli właściciela lokalu czy osoby uczestniczącej w kontroli, zwłaszcza w sytuacji gdy obejrzenie pokoi nie było możliwe z powodu obecności gości hotelowych. Z tych też względów okoliczności dotyczące posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu muszą się opierać na oświadczeniach wiedzy osób uczestniczących w kontroli. Protokół z kontroli zaliczyć należy do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a. traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Złożone przez właściciela oświadczenie, wobec którego nie przedstawiono wiarygodnych przeciwdowodów jest zatem dopuszczalne i słusznie zostało w postępowaniu administracyjnym uznane za wiarygodne. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż właściciel nie dysponował odpowiednią wiedzą w zakresie posiadania i używania odbiorników telewizyjnych i nie był uprawniony do składania wyjaśnień w sprawie. Podkreślić tutaj należy, iż czym innym jest składanie oświadczeń woli w imieniu strony skarżącej a czym innym składanie wyjaśnień (oświadczeń wiedzy) w charakterze świadka i osoby czynnej w lokalu przedsiębiorstwa co do której stosuje się domniemanie, iż reprezentuje ona daną firmę. W toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. W przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do zakwestionowania oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli, albowiem nie sposób zakładać, żeby wiedza właściciela obiektu nie obejmowała tak elementarnych dla funkcjonowania hotelu wiadomości, jak rodzaj i standard oferowanych w nim usług, który wyznaczają m.in. składniki wyposażenia udostępnianych klientom pomieszczeń, przy czym telewizory są istotnym elementem tych składników. Tak więc zdaniem Sądu, nie może być uznany za zasadny zarzut, iż właściciel nie dysponował odpowiednią w tym zakresie wiedzą pozwalającą na ustalenie stanu faktycznego sprawy. W postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. akt: II GSK 1478/10). Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na brak używania niezarejestrowanych 27 odbiorników telewizyjnych, które ujawniono podczas kontroli. Wprost przeciwnie, jak wynika z akt sprawy po zakończeniu kontroli, strona zarejestrowała odbiorniki telewizyjne, potwierdzając tym samym fakt ich używania w ustalonej liczbie. Powyższe nie mogło jednak skutkować umorzeniem postępowania albowiem zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników kierownik jednostki operatora wyznaczonego wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiorników oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Wysokość tej opłaty wynika wprost z treści art. 5 ust. 3 w/w ustawy, opłata ta jest stała i stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników. Tym samym dyspozycja z art. 5 ust. 3 tej ustawy związana jest z art. 7 ust. 6 i określa jedynie wysokość ustalanej opłaty w przypadku ujawnienia używania niezarejestrowanych odbiorników RTV. W przedmiotowej sprawie ustalenia kontroli wykazały używanie przez stronę w miejscu kontroli 27 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, a fakt ich zarejestrowania po zakończeniu kontroli nie stanowi podstawy do uchylenia wydanych decyzji organu, bowiem niewątpliwie została spełniona przesłanka z art. 7 ust. 6, tzn. ujawniono używanie niezarejestrowanych 27 odbiorników telewizyjnych. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów obu instancji uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle prawa materialnego, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących braku doręczeń oraz niepełnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazać należy, iż wszystkie doręczenia w sprawie dokonane zostały zgodnie z zasadami określonymi w kpa. Uzasadnienie decyzji jest obszerne dokładne i w pełni wyjaśnia podstawę prawną, motywy podjętego rozstrzygnięcia oraz zawiera klarowne odniesienie się do podnoszonych w toku sprawy zarzutów strony skarżącej. W zakresie prawidłowości wymiaru nałożonej opłaty wskazać trzeba, iż należna opłata z tytułu używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w przedmiotowej sprawie określona została na kwotę 19 845 zł wyliczona została w sposób prawidłowy (30x24,50 złx27 odbiorników telewizyjnych). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zarzuty skargi są niezasadne, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329).