IV SA/Po 557/09

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie NSA Paweł Miładowski (spr.) WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane /-/I.Kucznerowicz /-/B.Popowska /-/P.Miładowski UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2009 r., [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. nałożył na K. S. M. z siedzibą w K. obowiązek usunięcia nieprawidłowości poprzez wyznaczenie stref zakazu parkowania wzdłuż budynków wielorodzinnych zlokalizowanych w K. przy ul. [...] [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Z. W. zarzucając jej naruszenie § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) oraz naruszenie art. 20, 35 § 3, 36 § 1 i 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej Kpa). Wskazując na powyższe odwołujący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i nakazanie K. S. M. w K. rozbiórkę parkingów na odległość 10 m od okien budynków [...] i [...] przy ul. [...] w K.. Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 123 § 1 i 2 Kpa, art. 144 Kpa oraz 134 Kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania wskazując, iż zaskarżoną decyzję doręczono odwołującemu w dniu 14 marca 2009 r. Organ podniósł, iż 14 dniowy termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu 28 marca 2009 r., a odwołanie wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 30 marca 2009 r. tj. po terminie przysługującym do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Z. W. zarzucając mu naruszenie art. 57 § 5 Kpa oraz art. 129 § 2 Kpa. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 57 § 5 Kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej albo złożono w polskim urzędzie konsularnym. Skarżący wskazał, iż w niniejszej sprawie odwołanie nadano na poczcie w dniu 26 marca 2009 r., a więc 2 dni przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Na dowód powyższego skarżący nadesłał dowód nadania przesyłki poleconej nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż ponowna analiza akt nie wykazała, iż zostały naruszone przepisy prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie Sąd oceniając legalność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego o stwierdzeniu uchybienia do wniesienia odwołania, stwierdził, że organ administracji naruszyły przepisy procedury administracyjnej tj. art. 7 Kpa, 57 § 5 pkt 2 Kpa, 77 § 1 Kpa oraz 134 Kpa, a naruszenie to miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W postępowaniu administracyjnym organ administracji jest zobowiązany do przestrzegania przepisów postępowania administracyjnego, nakazujących dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (art. 7 Kpa) i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa) w celu uzyskania w wyniku postępowania takiego obrazu faktycznego, który jest zgodny z rzeczywistością. Ponadto zwrócić należy uwagę, że organ odwoławczy przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy powinien zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w ustawowym terminie. Warunkiem pozwalającym na przeprowadzenie merytorycznego postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji jest skuteczne wniesienie środka odwoławczego. O skuteczności odwołania decyduje zachowanie ustawowego terminu do jego wniesienia. Rozpatrzenie takiego wniosku wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości na podstawie art. 16 § 1 Kpa. Ponadto zauważyć należy, iż zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 Kpa) na organach administracji z urzędu spoczywa obowiązek ustalenia w toku postępowania, kto ma przymiot strony postępowania administracyjnego i komu należy zapewnić czynny udział w każdym stadium postępowania w sprawie. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę na to, że to organ administracji obowiązany jest z urzędu ustalić, kto ma w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, organ administracyjny nie może tylko jej gwarantować udziału, lecz obowiązany jest ustalić, czy w danej sprawie mają prawnie chronione interesy również inne jednostki. Organ, wszczynając postępowanie z urzędu lub na wniosek strony, obowiązany jest zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie osoby będące, zgodnie z art. 28 k.p.a., stronami w sprawie (por. np. wyrok NSA z dnia 26.06.1998 r., I SA/Lu 684/97, niepublikowane). Organ administracji powinien przy tym uzasadnić, dlaczego określone podmioty traktuje jako strony postępowania administracyjnego, a innym tego przymiotu odmawia. Odnosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy błędnie ustalił datę wniesienia odwołania. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. wynika, iż została ona doręczona skarżącemu w dniu 14 marca 2009 r. Powyższej okoliczności nie kwestionuje żadna ze stron postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego zgodzić należy się z Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego, iż 14 dniowy termin do wniesienia odwołania, przewidziany w art. 129 § 2 Kpa, upływał z dniem 28 marca 2009 r. Jednakże w niniejszej sprawie, co wskazano już wyżej, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nieprawidłowo ustalił datę wniesienia odwołania. W ocenie organu odwoławczego skarżący odwołanie wniósł w dniu 30 marca 2009 r., co wynikało zdaniem organu z daty wpływu odwołania do organu pierwszej instancji. Tymczasem w niniejszej sprawie odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący nadał w polskiej placówce pocztowej listem poleconym numer [...]. Na kopercie zawierającej odwołanie (koperta w aktach administracyjnych znajduje się tuż za odwołaniem) figuruje data stempla pocztowego 26 marca 2009 r. Powyższe potwierdził również skarżący w skardze wniesionej do Sądu do której załączył dowód nadania listu poleconego o wyżej wskazanym numerze. Zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 Kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Zatem datą wniesienia odwołania jest, data stempla pocztowego na przesyłce pocztowej zawierającej odwołanie, a nie błędnie przyjęta przez organ odwoławczy data wpływu odwołania do organu pierwszej instancji. Z powyższych względów uznać należy, iż odwołanie wniesiono w dniu 26 marca 2009 r., a więc przed upływem terminu do wniesienia tego środka odwoławczego. Na marginesie należy zauważyć, iż termin do wniesienia odwołania przypadał w dniu 28 marca 2009 r. tj. w sobotę. Sąd jedynie zauważa, iż w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 25 czerwca 2001r. sygn. akt FPS 7/00, ONSA 2001, nr.4 poz.149, został wyrażony pogląd, że jeżeli dzień wolny od pracy - w pięciodniowym tygodniu pracy przypada w sobotę nieobjętą ustawą z dn.18 stycznia 1951r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U nr.4 poz. 28 ze zm.)- to dzień ten należy uznać za równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art.57§ 4 kpa. Odmienny pogląd wyraził SN w uchwale z dnia 25 kwietnia 2003r. sygn. III CZ 8/03, OSN IC 2004, nr.1 poz.1, podjętej w składzie 7 sędziów. SN uznał, iż sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy. Co prawda powyższa kwestia w niniejsze sprawie nie ma istotnego znaczenia, ponieważ niezależnie od zajętego stanowiska uznać należy, że termin do wniesienia odwołania został zachowany, to jednakże Sąd uznał za stosowne zwrócić organowi uwagę na powyższy problem. Ponadto w przedmiotowej sprawie organ prowadząc postępowanie odwoławcze nie poczynił żadnych ustaleń, kto ma przymiot strony postępowania administracyjnego i komu należy zapewnić czynny udział w każdym stadium postępowania w sprawie. Tym samym organ nie wyjaśnił i tym samym nie wskazał w uzasadneniu rozstrzygnięcie czy odwołanie pochodzi od podmiotu uprawnionego do wniesienia tego środka odwoławczego. Należy podkreślić, iż organy administracyjne orzekają według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania przez nie decyzji. W tych okolicznościach Sąd uznał, że organ odwoławczy wydał decyzję bez uprzedniego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających zasadnicze znaczenie w sprawie, czym naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), co skutkowało orzeczeniem jak w I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a o wykonalności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 152 ww. ustawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy ustali czy odwołanie zostało wniesione przez podmiot, któremu przysługuje interes prawny. Następnie w zależności od poczynionych ustaleń wyda rozstrzygnięcie dając temu wyraz w należycie sporządzonym uzasadnieniu. /-/ I. Kucznerowicz /-/ P. Miładowski /-/ B. Popowska JH