III SA/Gl 690/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia 18 lipca 2022 r. nr OR12/2022/P/056 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Postanowieniem z 30 czerwca 2022 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wydanym na podstawie art. 61a ustawy z 14 czerwca 1964 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz.2000, dalej określanej skrótem K.p.a.)) odmówił A. J. (dalej określanemu jako skarżący) wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej na zakup nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez w okresie od 1 września 2021 r. do 15 maja 2022 r. Uznał bowiem, że skarżący złożył wniosek po upływie wynikającego z przepisu prawa terminu. W zażaleniu skarżący kwestionował stanowisko organu,. Podkreślił, że wniosek wysłał listem poleconym na adres organu 31 maja 2022 r. Zatem w świetle normy art. 57 § 5 K.p.a. zachował termin kończący się z dnem 31 maja 2022 r. Zaskarżonym postanowieniem z 18 lipca 2022 r. nr OR12/2022/P/056 Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Podkreślił, że kwestię terminu reguluje § 13zo rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 187 ze zm. dalej określane w skrócie jako rozporządzenie). Zgodnie z jego brzmieniem wnioski o dofinansowanie zakupu nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe oraz wapno nawozowe z magnezem rolnicy mogli składać do 31 maja 2022 r. Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę producenta rolnego - § 13 zo ust. 3 rozporządzenia. Wniosek skarżącego wpłynął do właściwego biura 2 czerwca 2022 r., a więc po upływie terminu. W skardze do sądu administracyjnego skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Orzeczeniu zarzucił naruszenie: - art. 7 K.p.a. oraz art. 10a ust. 1a pkt 2 ustawy z 8 maja 2008 r, o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 15050 ze zm.) poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a przede wszystkim uznanie, że wniosek o udzielenie pomocy finansowej został złożony po terminie, - art.7a K.p.a. w związku z art. 57 § 1 zdanie drugie K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w przypadku wątpliwości co do treści normy prawnej nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść skarżącego – dostarczenie wniosku do końca 31 maja nie jest możliwe z uwagi na krótszy czas pracy biura. W uzasadnieniu skargi dodatkowo zaznaczył, że treść § 13zo rozporządzenia także budzi wątpliwości interpretacyjne. Celem rozporządzenia nie powinno być ustanawianie warunków utrudniających otrzymanie tej pomocy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z przyczyn innych, niż wskazane w zarzutach. Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach swej kognicji, sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 239); dalej: "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa. Trafnie organ wskazał, że zgodnie z § 13 zo ust. 1 w 2022 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu spełniającemu warunki wymienione w p-kt 1-4 na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu lub sprzedaży nawozów. Zgodnie z ust. 2 pkt 1 § 13 zo rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej; Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się raz do dnia 31 maja 2022 r. Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego ust. 3 § 13 zo rozporządzenia. Przytoczona regulacja w zakresie zachowania terminu jest regulacją szczególną w stosunku do normy art. 57 § 5 K.p.a., a jej brzmienie jest czytelne i nie budzi wątpliwości. Wreszcie, zgodnie z ust. 4 § 13 zo rozporządzenia w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, po dniu 31 maja 2022 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy. W ocenie sądu organ poprawnie zinterpretował powyższe regulacje. Umknął jednak jego uwadze art. 15 zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, dalej zwanej ustawa o Covid 19) dodany do niej ustawą z 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255 - zwanej nadal ustawą zmieniającą), która weszła w życie dnia 16 grudnia 2020 r. Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu – ust. 2. Termin z § 13zo ust. 3 rozporządzenia, w ocenie Sądu, jest terminem zawitym. Zaś art. 15 zzzzzn2 ustawy o Covid 19 jest regulacją szczególną w stosunku do regulacji z rozporządzenia. Oznacza to, że organ winien był zawiadomić skarżącego o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej i wyznaczyć mu 30 dniowy termin do złożenia ewentualnego wniosku o przywrócenie uchybionego terminu.. Dopiero po bezskutecznym upływie tego terminu lub odmownym załatwieniu wniosku o przywrócenie uchybionego terminu możliwe było odmówienie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej. Zauważyć również należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje podgląd, że przepis art. art. 15 zzzzzn2 ust. 2 ustawy o Covid-19, nie przewiduje innych przesłanek przywrócenia terminu, niż przewidziane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, wprowadza jedynie dodatkowy tryb poinformowania strony o fakcie uchybienia i wydłuża - z siedmiu do trzydziestu dni - termin do złożenia prośby o przywrócenie. Akcentuje się również, że pomimo, iż z przepisu art. 15 zzzzzn2 ustawy o Covid-19 nie wynika, według jakich zasad organy administracji powinny rozpatrywać wnioski o przywrócenie terminów prawa administracyjnego, to jednak skoro ustawodawca nawiązał w ust. 3 tego artykułu wprost do art. 58 K.p.a., to należy przyjąć, że jego intencją było, aby wnioski tego rodzaju rozpatrywane były właśnie w oparciu o przepisy K.p.a. Podkreśla się też, że przepis art. 15 zzzzzn2 ustawy o Covid-19 nie funkcjonuje samodzielnie i nie może stanowić wyłącznej podstawy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Przepis art. 15 zzzzzn2 ww. ustawy formułuje obowiązek organu w zakresie poinformowania o uchybieniu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ale samo rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu określone w art. 58 K.p.a. (por. wyroki: WSA w Gliwicach z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1588/21; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Go 749/21, WSA w Gliwicach z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 776/21; WSA w Łodzi z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 862/21 - wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem ( http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie budzi także wątpliwości to, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w czasie obowiązującego od 14 marca 2020 r na terenie Polski stanu epidemii. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 200 P.p.s.a. uchylono zaskarżone postanowienie i zasądzono na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę organ przede wszystkim wyznaczy stronie , zgodnie z wyżej przedstawionym poglądem, termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Dalsze procedowanie będzie zależne od tego, czy strona skorzysta z przysługującego jej prawa oraz od tego, jak zostanie rozpatrzony jej wniosek. .