II SAB/Bk 86/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 16 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Wójta Gminy P. w przedmiocie wycięcie drzew p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu R. K. kwotę 100 (sto) zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. , UZASADNIENIE W związku z ustną skargą sołtysa wsi R.– R. K. (dalej jako: "skarżący"), 19 lipca 2022 r. dokonano oględzin gruntu na działce nr [...] obręb R., w których wzięli udział: Wójt Gminy P. – A. W. oraz gł. specjalista M. N. Przy wykorzystaniu aplikacji Geoportal Mobile ustalono z dużym prawdopodobieństwem, że na ww. działce – wewnętrznej drodze gminnej, doszło do usunięcia drzew, po których zostały karpy. Drewno zostało zabrane przez nieustalone osoby. Ustalono, że sprawa zostanie zgłoszona na policję w celu ustalenia sprawców (notatka urzędowa z [...] lipca 2022 r., nr [...], k. 1 akt administracyjnych). Pismem z 27 lipca 2022 r. skierowanym do Wójta, skarżący zwrócił się o wyjaśnienie ww. sprawy wycinki drzew i złożenie wniosku do prokuratury (k. 2 akt administracyjnych). Wójt Gminy P. pismem z 3 sierpnia 2022 r. skierowanym do Komendy Miejskiej Policji w Ł. złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez nieznanych sprawców na działce gminne nr [...] obręb R., polegającego na wyrębie drzewa w lesie, tj. o czyn z art. 290 § 1 Kodeksu karnego (k. 3-5 akt administracyjnych). Pismem z 2 września 2022 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżący złożył skargę na bezczynność Wójta dotyczącą niewyjaśnienia sprawy wycięcia drzew na działce nr [...] obręb R. Przekazując skargę, pismem z 14 września 2022 r., Wójt poinformował, że 12 sierpnia 2022 r. gł. specjalista M. N. został przesłuchany i złożył zeznania na Komendzie Miejskiej Policji w Ł. w związku z popełnionym przestępstwem przez nieznanych sprawców na działce gminnej nr [...] obręb R. W odpowiedzi na skargę (pismo z 28 września 2022 r.) Wójt wskazał, że podniesione przez skarżącego zarzuty są niezasadne. Zarządzeniem z 25 października 2022 r. sąd: wezwał skarżącego do nadesłania dokumentu potwierdzającego wniesienia ponaglenia do organu na niezałatwienie sprawy w terminie – w terminie 7 dni od otrzymania wezwania; zwrócił się do organu o informację, czy w sprawie zostało wniesione ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie – w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. Pismem z 28 października 2022 r. Wójt poinformował, że w sprawie nie było wniesione ponaglenie na niezałatwienie sprawy. Skarżący pismem z 4 listopada 2022 r. wskazał, że po rozmowie z Wójtem (w obecności czworga urzędników) skierował pismo do Wójta z informacją, co się wydarzyło. Następnie, czekając ok. 6 tygodni, przekazał tę informację telefonicznie Przewodniczącemu Rady Gminy P. K. W.; w trakcie rozmowy, Przewodniczący wskazał na możliwość wniesienia skargi. Skarżący powiadomił też wspólnotę wsi. Wskazał, że cyt.: "To miało być ponaglenie tejże sytuacji". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został zaś określony w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Kognicja sądów administracyjnych określona została m. in. w art. 3 § 2 p.p.s.a. Przepis ten zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści wskazanego przepisu wynika, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zatem skarga na bezczynność może dotyczyć sprawy, w której organ administracji publicznej zobligowany jest wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Z powyższego wynika, że zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Podkreślić należy, że bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest zatem wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. W sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji, kontrola sądu administracyjnego sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie sprawa, w której skarżący zarzuca organowi administracji bezczynność podlega załatwieniu przez ten organ w drodze aktu administracyjnego. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. Analiza treści skargi prowadzi do konstatacji, że przedmiot zaskarżenia nie jest objęty kognicją sądu administracyjnego i dlatego skarga podlega odrzuceniu. Zaskarżona bezczynność nie może być przedmiotem kontroli tegoż sądu, gdyż kwestionowana bezczynność nie mieści się w kategorii aktów i czynności z zakresu administracji publicznej wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4 powołanej ustawy, których zaniechanie podlega skardze na bezczynność organu. Zakres skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 powyższej ustawy, w świetle których zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Działanie organu, którego domagał się skarżący (skądinąd organ wywiązał się z niego, składając zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa pismem z 3 sierpnia 2022 r. skierowanym do Komendy Miejskiej Policji w Łomży), nie ma charakteru władczego, jak też nie stanowi "innej czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego". Nie ma przy tym podstaw do wywodzenia, że to na organie spoczywał szczególny obowiązek złożenia przedmiotowego zawiadomienia. Ponadto sąd wskazuje, że zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego, to znaczy złożyła stosowne ponaglenie z uzasadnieniem do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. W odpowiedzi na ww. wezwania sądu organ wskazał, że stosowne ponaglenie nie zostało wniesione, podobnie skarżący nie był w stanie wykazać złożenia ponaglenia. Co prawda powoływał się on na rozmowę telefoniczną z Przewodniczącym Rady Gminy, jednak po pierwsze – to nie Przewodniczący był organem, którego bezczynność zarzucała strona; po drugie zaś - ponaglenie powinno mieć formę pisemną, ewentualnie formę podania złożonego do protokołu, utrwalonego w formie pisemnej (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 16 września 2012 r., II SAB/Bk 57/19; postanowienie NSA z 26 maja 2021 r., III FSK 3318/21). Nawet zatem jeśli zarzucana "bezczynność" mieściłaby się w kognicji sądu, w sprawie niniejszej zaistniały braki formalne, które powodowałyby odrzucenie skargi na tej podstawie. Z powyższych względów sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu sąd orzekł w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.