II SA/Rz 290/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 23 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.W. – reprezentowanej przez pełnomocnika r. pr. K.S. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych - p o s t a n a w i a - przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 290/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę A.W. (dalej: "Skarżąca", "Wnioskodawczyni") na opisaną w sentencji decyzję WINB (pkt 1) oraz zwrócił uiszczony wpis sądowy od skargi (pkt 2). Powodem odrzucenia skargi był brak uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. brak podania numeru PESEL skarżącej oraz brak przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa, zgodnie z wymogiem zawartym w art. 35 i art. 37 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – zwana dalej "p.p.s.a."). Powyższe postanowienie zostało doręczone m. in. pełnomocnikowi Skarżącej i odebrane w dniu 28 lipca 2020 r. W dniu 4 sierpnia 2020 r. (data złożenia pisma w placówce pocztowej) Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jednocześnie podano numer PESEL Skarżącej oraz przedłożono stosowny dokument pełnomocnictwa. Wyjaśniono, że do dnia otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi pełnomocnik nie miał wiedzy o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Doręczenie przesyłki zawierającej wezwanie nastąpiło w okresie ogłoszenie w Polsce stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie stanu epidemii. W tym czasie wprowadzono liczne obostrzenia związane z przemieszczaniem. W tym czasie pełnomocnik nie przebywał w miejscu prowadzenia kancelarii. Wyjechał z W. by podjąć opiekę nad osobami w wieku starszym (60 i 83 lata), które w tym okresie, ze względu na zagrożenia nie mogły opuszczać miejsca zamieszkania. Wskazano także na niemożność podjęcia przesyłki z Sądu, wprowadzone zostały obostrzenia związane z przemieszczaniem, a także dotyczące możliwości wizyty w placówkach pocztowych. Dodatkowo wyjaśniono, że otrzymane awizo pozostawione przez Pocztę Polską nie zawiera danych nadawcy pisma, tym samym pełnomocnik pozbawiony był możliwości ustalenia, że nadawcą był Sąd. Gdyby taka możliwość istniała skontaktowałby się z Sądem w celu ustalenia treści wezwania. Stwierdzono, że pełnomocnik – nawet przy dochowaniu należytej staranności, w okresie zawieszenia biegu terminów procesowych, nie miał możliwości należytego zareagowania i uzupełnienia braków skargi w przepisanym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Uchybienie terminu, bez względu na wielkość opóźnienia, Sąd zobowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu. Możliwość przywrócenia terminu przewiduje art. 86 § 1 i 2 p.p.s.a., a warunki określa art. 87 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że stosowny wniosek wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie zawierającym wniosek należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z powyższego wynika, że przywrócenia terminu może domagać się strona, która nie dokonała czynności w terminie, ale jest w stanie uprawdopodobnić, że stało się tak bez jej winy z uwagi na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać (por. postanowienie NSA z 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 63/04, niepubl.). Sąd stwierdza, że wniosek Skarżącej – reprezentowanej przez pełnomocnika r. pr. K.S. o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć trzeba, że dochowano terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. oraz spełniono pozostałe warunki określone tym przepisem – tj. podano numer PESEL Skarżącej oraz przedłożono wymagany dokument pełnomocnictwa i uprawdopodobniono brak winy w uchybieniu terminu. Wyjaśnić należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przywrócenie terminu przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Dokonując oceny wniosku złożonego w niniejszej sprawie, tut. Sąd uznał, że wskazane okoliczności uprawdopodobniają, że po stronie Wnioskodawcy brak jest winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Uwzględnić należy podnoszoną we wniosku kwestię obostrzeń związanych z pandemią koronawirusa w Polsce, w związku z którą wprowadzono szereg ograniczeń, które utrudniały lub uniemożliwiały dokonywanie czynności życia codziennego, w tym wizyty w urzędach, czy też odbiór korespondencji w placówkach pocztowych. Z dniem 14 marca 2020 r. Minister Zdrowia wprowadził na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemicznego, zaś z dniem 20 marca 2020 r. stan epidemii - rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 491 ze zm.). Ponadto, w dniu 31 marca 2020 r. wszedł w życie art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374). Stanowił on, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Terminy sądowe i procesowe zaczęły biec na nowo od dnia 24 maja 2020 r. na mocy ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875). W okolicznościach sprawy doręczenie przesyłki zawierającej wezwania do uzupełnienia braków skargi nastąpiło w okresie stanu epidemii ogłoszonego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, przy zastosowaniu instytucji tzw. "doręczenie zastępczego". Przy czym urząd pocztowy dnia 7 kwietnia 2020 r. zwrócił Sądowi przesyłkę z adnotacją "Zwrot nie podjęto w terminie". Prawdziwe jest zatem twierdzenie pełnomocnika Skarżącej o braku możliwości ustalenia nadawcy przesyłki, a tym samym i zapoznania się z jej treścią. Wystąpienie pandemii koronawirusa w Polsce spowodowało szereg zmian i uciążliwości w funkcjonowaniu życia codziennego. Zaistniałe okoliczności mają niewątpliwie wpływ na ocenę wniosku o przywrócenie terminu i wskazują, że uchybienie terminowi nie nastąpiło z winy Skarżącej. Zasadnym jest więc przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z tych przyczyn Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.