I SA/Wa 1080/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. K. i A. K. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. UZASADNIENIE Główny Geodeta Kraju postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] po rozpoznaniu zażalenia A. K. i E. K. utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej WINGiK) z dnia [...] października 2019 r., nr [...]. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Podaniem z dnia [...] czerwca 2019 r., uzupełnionym pismami z dnia [...] sierpnia 2019 r. i z dnia [...] września 2019 r. A. K. i E. K. zwrócili się o wszczęcie postępowania administracyjnego, w sprawie że "geodeta fałszuje mapy i stan faktyczny i nikt z tym nic nie zrobił". Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. nr [...] odmówił wszczęcia żądanego postępowania, ponieważ stwierdził, że podjęcie działań dotyczących stwierdzenia fałszowania dokumentacji nie stanowi właściwości działania organów administracji publicznej, jak również taka sprawa nie jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej. Na powyższe postanowienie WINGiK A. K. i E. K. pismem z dnia [...] października 2019 r. złożyli zażalenie do Głównego Geodety Kraju. Główny Geodeta Kraju postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] po rozpoznaniu zażalenia A. K. i E. K. utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2019 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 61 a k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Podkreślono, że wszczęcie i prowadzenie postępowania zależy od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność. Wskazano, że jak wynika z treści pism z dnia [...] czerwca 2019 r., z dnia [...] sierpnia 2019 r. i z dnia [...] września 2019 r., "A. K. i E. K. wnieśli o wyjaśnienie i wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie przesłanych dowodów rzeczowych (...), gdyż (...) wiedza urzędu Starostwa od strony K. była w 2011 r. o fałszowaniu map na mapach głównych poświadczona u strony K., że geodeta fałszuje mapy i stan faktyczny i nikt z tym nic nie zrobił". Odmawiając wszczęcia postępowania w zakresie fałszowania dokumentacji geodezyjnej stwierdzono, że powtarzający się w każdym z wniosków motyw fałszerstwa w sposób jasny i niebudzący wątpliwości wskazuje na rodzaj sprawy, który nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej oraz brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Organ wskazał, że zarówno stwierdzenie fałszowania dokumentów jak i przeprowadzenie czynności kontrolnych i nadzorczych w ramach posiadanych kompetencji przez wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego nie są sprawą administracyjną, nie jest wydawany akt administracyjny, ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej, dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Główny Geodeta Kraju podzielił pogląd przedstawiony przez WINGiK, że brak jest przepisów, które nadawałyby uprawnienia wojewódzkiemu inspektorowi nadzoru geodezyjnego i kartograficznego do wydawania rozstrzygnięć administracyjnych w sprawach dotyczących fałszowania dokumentów. Wskazano, że organami uprawnionymi do ścigania tego typu spraw jest policja i prokuratura na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 30 ze zm.) (dalej: k.p.k.), natomiast sprawy te rozpatrywane są przez właściwe sądy na podstawie przepisów k.p.k. Wobec powyższego w ocenie Głównego Geodety Kraju niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania administracyjnego, którego przedmiotem miałoby być rozpatrzenie wniosku w zakresie fałszowania dokumentacji, jaki został złożony przez A. K. oraz E. K. Odnosząc się do podnoszonej w zażaleniu kwestii, że WINGiK zaniechał wszczęcia postępowania skargowego zgodnie z art. 227 k.p.a., Główny Geodeta Kraju podkreślił, że kwestia ta nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Dodatkowo wskazał, że z przekazanej przy piśmie z dnia [...] października 2019 r. przekazującym zażalenie na postanowienie WINGIK, dokumentacji wynika, że WINGiK podjął czynności nadzorczo-kontrolne w odniesieniu do poprawności sporządzenia opracowania geodezyjnego i kartograficznego, zaewidencjonowanego pod numerem [...] w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym prowadzonym przez Starostę [...], które sporządził geodeta uprawniony T. P. i nie stwierdził nieprawidłowości, a strony otrzymały odpowiedź w tej sprawie pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. Ponadto wskazano, że załączone do wniosku o dopuszczenie dowodu postanowienie Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Cywilny z dnia [...] września 2012 r. sygn. akt IC [...], którym to postanowieniem Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie z powództwa J. K. i E. K. przeciwko T. P. o zapłatę kwoty [...] zł i zwrocie ze Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w [...] solidarnie na rzecz powodów J. K. i E. K. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu połowy uiszczonej opłaty sądowej od pozwu w związku z zawarciem ugody oraz pismo Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lutego 2020 r. stanowiące odpowiedź na pytanie A. K. z dnia [...] stycznia 2020 r. dotyczące zakresu uprawnień zawodowych T. P., nie mają wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, gdyż WINGiK nie był organem właściwym do wszczęcia postępowania w sprawie fałszowania dokumentów geodezyjnych. Skargę na powyższe postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] marca 2020 r. Wnieśli A. K. i E. K. zarzucając mu naruszenie: - art. 6a,7,7a,9,12b ustawy z dnia 17 maja 1989r Prawo Geodezyjne i Kartograficzne oraz brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny materiału dowodowego wybiórczo oraz wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, a więc w sposób całkowicie dowolny, poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania pod w sposób budzący zaufanie do organów administracji , rażącą sprzeczność ustaleń ze zebranym w sprawie materiałem dowodowym , co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń organu. Wskazując na powyższe uchybienie skarżący wnieśli: - o uchylenie postanowienia organu drugiej i pierwszej instancji w całości i uwzględnienie wniosku, - ewentualnie o uchylenie w całości decyzji organu drugiej i pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ; W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Zaskarżonym postanowieniem Główny Geodeta Kraju utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2019 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego cyt.: "że geodeta fałszuje mapy i stan faktyczny i nikt z tym nic nie zrobił". Podstawę prawną rozstrzygnięć organów obu instancji stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Podkreślić trzeba, że odmowa wszczęcia postępowania następuje przede wszystkim z przyczyn o charakterze procesowym, które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Organ na tym etapie postępowania bada zatem, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania, dokonując oceny, czy istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku. Oznacza to, że odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, drugą - zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji za inną przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowanie w sprawie z wniosku skarżących uznały fakt, że brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Odmawiając wszczęcia postępowania w zakresie fałszowania dokumentacji geodezyjnej organy słusznie stwierdziły, że powtarzający we wniosku skarżących motyw fałszerstwa w sposób jasny i niebudzący wątpliwości wskazuje na rodzaj sprawy, który nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej oraz brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Zarówno stwierdzenie fałszowania dokumentów jak i przeprowadzenie czynności kontrolnych i nadzorczych w ramach posiadanych kompetencji przez wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego nie są sprawą administracyjną, nie jest wydawany akt administracyjny, ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Słusznie zatem organy obu instancji uznały, że prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie jest niedopuszczalne oraz że zaistniały przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postepowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Podkreślić ponadto należy, że organami uprawnionymi do ścigania tego typu spraw jest policja i prokuratura na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 30 ze zm., dalej: k.p.k.), natomiast sprawy te rozpatrywane są przez właściwe sądy na podstawie przepisów k.p.k. W świetle powyższego stwierdzić należy, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny sprawy i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające prawu. Złożona skarga jest więc bezzasadna i podlega oddaleniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 tej ustawy.